Quen sementa ventos recolle tempestades

O sucedido o pasado 31 de marzo no RCD Estadium de Barcelona debería facernos reflexionar a todos os demócratas sobre a orixe e a razón destas accións filonazis e racistas. Porque non se trata dun acto illado de varios centos (miles) de persoas formando manda, senón que é un máis dentro dunha dinámica social e política que vén de anos atrás. Unha dinámica de acoso, insulto e persecución aos inmigrantes que é propia de mentalidades totalitarias, pero que se nos detemos a analizala vemos que non só se dá nos campos de fútbol senón en moitos outros lugares, mesmo públicos como, por exemplo, os Parlamentos. Actitudes agresivas que teñen como protagonistas a actores diferentes pero cunha coincidencia: unha ideoloxía totalitaria que na actual democracia empezou a brotar con forza a partir dunha determinada data.

Unha data que coincide coa da moción de censura triunfante (2018) contra o goberno corrupto de Mariano Rajoy (#PP), que deu paso a un goberno de progreso presidido por Pedro Sánchez. Porque a partir de entón, tanto desde a oposición política de dereitas (#PP, Vox) como desde os seus medios de información e opinión afíns, multiplicáronse os ataques sectarios, primeiro aos partidos que acompañaban ao PSOE (especialmente a Podemos) para despois centrar naquel partido e, moi especialmente, no secretario xeral Pedro Sánchez e a súa contorna. Ataques que, coa chegada á política española de A. N. Feijóo e M. Tellado (2022) —dous políticos que claramente se saltaron todas as liñas vermellas das mentiras e os insultos— adquiriron un ton máis ofensivo e amplo, con PP e Vox pelexando entre si por ver quen é máis mentireiro e agresivo cos rivais políticos.

Ataques que tanto utilizan o insulto máis mesquiño («imos empezar a cavar a fosa onde repousarán os restos dun Goberno que nunca debería existir», chegaría a dicir Tellado) como a descualificación persoal máis soez («pero, con quen está vostede vivindo?, de que prostíbulos viviu?», soltaríalle Feijóo a Sánchez).

Non cabe a menor dúbida de que estas formas de facer política animan a que no seo da sociedade afloren comportamentos intolerantes, insultantes e agresivos que en non poucos casos teñen como vítimas preferentes aos inmigrantes. Así, como non relacionar os cánticos racistas e xenófobos deses afeccionados no RCD Estadium coa política antiinmigración das dereitas extremas, que se opoñen á regularización da situación de miles de inmigrantes chegando a afirmar que cando eles estean no goberno «expulsarán a oito millóns de inmigrantes e aos seus fillos... non ten ningún sentido que vivan sen traballar, sen cotizar e sen intención de traballar e de cotizar»? Como podemos ver, moitos cidadáns (como eses energúmenos do RCD Estadium) na súa relación cos inmigrantes non fan máis que seguir os postulados racistas e xenófobos dos partidos políticos da dereita extrema.

Neste contexto político e social non deberiamos perder de vista o feito evidente de que ese lamentable suceso de Barcelona prodúcese cando en Cataluña se está dando un importante ascenso das forzas de extrema dereita, Aliança Catalá e Vox, forzas políticas que alimentan o racismo e a xenofobia. Segundo o barómetro do CEO (Centro de Estudos de Opinión), de celebrar agora eleccións en Cataluña, Aliança Catalá dispararíase, cunha proxección de 19-20 escanos, empatando con Junts no terceiro posto, mentres que Vox, con 13-14 escanos, superaría ao PP; xuntos sumarían entre o 24% e o 25% dos deputados no Parlament.

Un ascenso do racismo e a xenofobia no que as redes sociais xogan un papel de primeira orde. Nos últimos anos —na era da posverdad— o papel das redes sociais está a ser moi influente nas estratexias da difamación e a mentira sistemática que atopamos tanto nos discursos de non poucos dirixentes políticos como nas respostas de moita cidadanía, creando entre ambos unha realidade paralela: a posverdad. O Observatorio Español do Racismo e a Xenofobia (OBERAXE) infórmanos de que unha proporción moi significativa (34%) das mensaxes nas redes son hostís cara aos inmigrantes, a quen se asocia coa inseguridade cidadá. «A tipoloxía do contido predominante é a que deshumaniza ou degrada gravemente aos inmigrantes (39%), seguida da incitación á violencia directa (29%), empregando para iso unha linguaxe agresiva explícito na maioría dos contidos (53%)». Este Observatorio detectou que nalgúns meses superan os 54.000 os contidos con discursos de odio e racismo.

Non parece que estes políticos e medios de información españois que alimentan comportamentos racistas e xenófobos sexan conscientes dos riscos que eles mesmos corren, porque a historia nos ensinou que, como dicimos no titular, «quen sementa ventos, recolle tempestades» que acaban arrastrándoos tamén a eles.