O anticipo dunhas eleccións xerais estaría condicionado, entre outros escenarios posibles, por unha convocatoria por parte do presidente do Goberno, Pedro Sánchez, ou pola retirada do apoio parlamentario do Partido Nacionalista Vasco (#PNV); unha situación cunhas marxes de manobra arriscados para ambos e cun futuro calendario xudicial comprometido para o Executivo. A moción de censura por parte do Partido Popular sería viable se este obtivese os catro votos necesarios para presentala. Ou ben podería arriscar a ela aínda perdéndoa, deixando así que se retraten Pedro Sánchez e as forzas parlamentarias que o apoian. Todo iso nun contexto de seudogobernabilidad, cuns terceiros orzamentos sen aprobar; motivo máis que suficiente para disolver as Cortes, potestade exclusiva do presidente do Goberno.

O propio PNV sería neste momento o primeiro interesado en que sexa Pedro Sánchez o que convoque eleccións anticipadas, sen que iso supoña un desgaste e un custo electoral para os nacionalistas vascos cun Bildu pisándolles os talóns. Ademais, os doce deputados do PSE-#EE/#PSOE en Euskadi seguen condicionando a gobernabilidade de Ajuria Enea, ao que habería que engadir unha situación similar nas deputacións forais. Doutra banda, o calendario xudicial condicionará o ano de lexislatura que queda (se se cumpre este), onde en principio, e como indican as sondaxes, socialistas e socios de goberno sairían prexudicados, sendo a corrupción a que salpica a toda a política nacional.

O sistema electoral español non é o británico, onde máis de 70 deputados laboristas solicitaron a dimisión do seu compañeiro de filas e primeiro ministro, Keir Starmer. Moción de confianza, moción de censura, eleccións anticipadas, retiro do apoio parlamentario... todas elas son un dardo envelenado para o actual Executivo, que xa non conta co apoio social tras perder de maneira contundente as eleccións en Castela e León, Aragón e Andalucía, sendo a única excepción Cataluña, comunidade gobernada polo PSC de Salvador Illa.

Podemos intuír cal será a alternativa de producir unhas eleccións anticipadas, pero en tempos de polarización social todo é posible. A corrupción e as formacións clásicas que se alternaron no poder desde o inicio da democracia son as únicas responsables do ascenso dos populismos e a ultradereita. Mentres tanto, o PNV e todos os demais actores políticos que non apoian ao Executivo deixan que todo se degrade, esperando a que a froita podreza. Pero que ninguén se chame a engano: o próximo goberno será o resultado do que vemos hoxe na vida pública. O que estea libre de po e palla, que tire a primeira pedra.

O PNV entende no seu foro interno que calquera paso que poida dar para cuestionar a sustentabilidade do Goberno tería un custo para os nacionalistas vascos; por iso, desexan que sexa o propio Pedro Sánchez o que disolva as Cortes. Atopámonos ante un lexislativo que non lexisla, un executivo que non goberna e unha xustiza que está en dúbida, onde a separación de poderes brilla pola súa ausencia. É a España goyesca, onde o PNV non sería o único actor en ter a última palabra, pero si é certo que un paso adiante dos nacionalistas sería decisivo e necesario no futuro político e inmediato do país.

O proxecto político dos nacionalistas vascos empeza e acaba en Euskadi, algo do que debería tomar nota Gabriel Rufián si realmente crese nun proxecto político que non ten. Precisamente por iso, o PNV condiciona a política nacional pensando primeiro nos seus votantes e cumprindo co papel que lle marcaron os seus electores. É Pedro Sánchez o que, presionado polos seus cortesáns e a corrupción, non cumpre co seu.