Eu non son experto en política internacional nin en estratexias militares. Son un cidadán do día a día, dos que acenden a televisión, len as noticias e tratan de entender que está a pasar co mundo no que vivimos. E o que vexo ultimamente con Donald Trump á fronte de Estados Unidos non me deixa tranquilo. Dá a sensación de que estamos a regresar a unha época na que as regras importan pouco e o único que conta é quen ten máis poder.

Trump non actúa como un presidente que busca acordos. Actúa como alguén que ordena. Non dialoga, impón. Para el, os tratados internacionais, a ONU ou calquera norma común parecen ser un estorbo. A súa mensaxe é claro e directo: Estados Unidos decide e os demais adáptanse. E si non o fan, haberá consecuencias.

O ocorrido en Venezuela é un sinal que non debería pasar desapercibida. Un país intervido militarmente, o seu presidente detido e trasladado a outro Estado coma se as fronteiras non existisen. Non se trata de simpatías políticas nin de defender a uns ou outros.

Trátase de algo máis básico: se isto acéptase como normal, mañá pode ocorrerlle a calquera outro país. Sempre haberá unha escusa distinta, xa sexa o narcotráfico, o terrorismo, a seguridade ou a influencia de potencias estranxeiras.

Trump di que loita contra as drogas, pero desprega portaavións, bombardeiros e miles de soldados. Calquera cun pouco de sentido común sabe que ese despregamento non é para perseguir delincuentes. É unha demostración de forza. É unha mensaxe ao mundo: “mirade até onde podemos chegar”. Cando se chega a ese punto, o diálogo deixa de ser importante e a ameaza pasa a ser a norma.

O filósofo Thomas Hobbes escribiu hai séculos que, cando non existen regras que todos respecten, “o home é un lobo para o home”. Esa frase parece escrita para este momento. Cando as leis internacionais ignóranse e só manda o máis forte, todos quedamos expostos, especialmente os máis débiles.

O máis preocupante é que esta forma de actuar non distingue entre inimigos e aliados. Países que durante décadas foron socios agora viven baixo presión constante. Xa non se lles trata como iguais, senón como subordinados. Ou obedecen ou pagan o prezo. Así, a cooperación desaparece e o medo ocupa o seu lugar.

Trump sabe que Estados Unidos ten o maior orzamento militar do planeta e utilízao como unha ameaza implícita. Non fai falta declarar unha guerra para impor respecto. Abonda con que todos saiban do que é capaz. O problema é que ese modo de actuar termina normalizar e converter na maneira habitual de facer política internacional.

Quere Trump dominar o mundo?Igual non quere o mundo enteiro, pero desde logo quere mandar coma se fose seu. Non parece interesado en conquistar países un a un, pero si en que todos saiban quen leva o bastón. E claro, cando un ten o exército máis grande do planeta, esa forma de falar xa non é fanfarronería, é advertencia.