O espellismo roto: 30 anos da impunidade reciclada do PP

O PP actual non só négase a dimitir ou a apartar aos seus cargos investigados, senón que utiliza a súa influencia mediática e institucional para atacar aos xuíces e á prensa

Este luns, 4 de maio, cúmprense trinta anos da investidura de José María Aznar. Tres décadas que a dereita política, aglutinada ao redor da Fundación FAES, pretende celebrar como o amencer da "España moderna". Baixo a lema "España foi ben e volverá ir ben", convídasenos á nostalxia por unha era de superávits, privatizacións e entrada no euro. Con todo, mirar atrás coa perspectiva que outorga o tempo —e, sobre todo, as sentenzas xudiciais firmes— revela unha verdade incómoda: aquel suposto paraíso de eficiencia non era máis que un castelo de naipes construído sobre a opacidade, o amiguismo e unha corrupción sistémica. E o máis alarmante é que, lonxe de aprender a lección, o Partido Popular actual optou por reciclar esa mesma cultura de impunidade, blindando aos seus novos implicados mentres celebra o seu pasado.

O relato oficial véndenos a imaxe dun estadista prudente. A realidade foi moi distinta. Os acordos co PNV, CiU e Coalición Canaria non foron exercicios de statesmanship, senón transaccións clientelases que mercantilizaron o Estado. A cambio de votos, cedéronse competencias crave e recursos fiscais sen os mecanismos de control axeitados, creando feudos onde a lealdade ao partido primaba sobre o interese xeral. Aquela arquitectura de poder normalizou a idea de que o público é negociable en privado, sementando a semente dunha cultura política onde a transparencia era vista como un obstáculo, non como unha virtude.

Pero se os pactos foron o cimento, a economía foi o escaparate. É innegable que España creceu e entrou no euro. Pero ese crecemento tivo un prezo moral devastador. As privatizacións de Telefónica, Repsol ou Endesa executáronse cunha présa sospeitosa, beneficiando a grupos financeiros próximos ao poder e establecendo a perigosa norma das "portas xiratorias". Rodrigo Rato, o arquitecto daquel milagre, é o símbolo perfecto desta decadencia: de ministro de Economía a director do FMI, e de aí ao cárcere polos "cartóns black" de Bankia. A súa frase "Isto non é un saqueo, é o mercado, amigo" non é só unha defensa legal; é a confesión dunha elite que confundiu a xestión pública co enriquecemento privado.

A segunda lexislatura de Aznar exacerbó estes vicios até romper o contrato social. A aliñación incondicional con George W. Bush na Guerra de Iraq mostrou un desprezo autoritario pola opinión pública. Pero foi a xestión do 11-M o que destapou a natureza máis escura do réxime aznarista. Lonxe de buscar a verdade, o Goberno utilizou a traxedia como arma electoral, manipulando a información para culpar a ETA cando as probas apuntaban ao islamismo radical. Manter as eleccións tres días despois non foi un acto de valentía democrática, como insiste Aznar hoxe, senón unha aposta cínica para capitalizar o medo antes de que a realidade emerxese. Esa mentira orixinal deixou unha ferida de desconfianza que aínda supura.

O máis grave, con todo, non é só o pasado, senón a continuidade do presente. Dos 14 ministros daquel primeiro goberno, case a metade pasaron polos xulgados. Mariano Rajoy, coa súa mochila da "caixa B" e a espionaxe ilegal do caso Kitchen; Jaume Matas, condenado polo escándalo Palma Area; Cristóbal Montoro, investigado por tráfico de influencias. Non son mazás podre; é a árbore enteira. Esta coincidencia estadística revela un sistema onde a corrupción era a engrenaxe secreta que mantiña a maquinaria do partido.

 Celebrar o legado de Aznar hoxe non é un acto de memoria histórica, senón de complicidade presente: apláudese ao arquitecto mentres se protexe aos albaneis que seguen levantando muros de opacidade.

E aquí radica a maior traizón á democracia: a resposta do PP actual. Lonxe de exercer unha autocrítica profunda ou depurar responsabilidades políticas, o partido liderado por Alberto Núñez Feijóo adoptou unha estratexia de negación, victimización e blindaxe sistemática. Hoxe, mentres celebran o legado de Aznar, vemos como a estrutura de protección segue intacta. O PP actual non só négase a dimitir ou a apartar aos seus cargos investigados, senón que utiliza a súa influencia mediática e institucional para atacar aos xuíces e á prensa cando estas investigacións tocan portas sensibles

 A narrativa da "persecución política" ha substituído á rendición de contas. Cando a xustiza avanza, o partido péchase filas, protexendo aos seus cadros cunha solidariedade corporativa que lembra perigosamente á época de Bárcenas. Non hai nova ética; hai un vello costume de crer que o poder está por encima da lei. Alberto Núñez Feijóo optou pola estratexia da avestruz: enterrar a cabeza baixo a alfombra dos expedientes xudiciais, esperando que a verdade deixe de existir por falta de osíxeno mediático.

Hoxe, cando FAES clama que "España volverá ir ben", faio desde unha arrogancia histórica que ignora as causas profundas da nosa crise de confianza. Non podemos volver ir " ben" se seguimos operando baixo a lóxica aznarista de que o fin xustifica os medios. A eficiencia sen ética é tiranía; o crecemento sen xustiza é estafa. E un partido que celebra o seu pasado corrupto mentres protexe aos seus presentes implicados non ofrece futuro, ofrece repetición.

O verdadeiro legado de Aznar non é o euro, senón a destrución da inocencia 

institucional. Ensinounos que o poder pode mentir, que a xustiza pode ser lenta e parcial, e que a ética pública é opcional para quen teñen contactos. Celebrar este aniversario como un triunfo é un insulto á intelixencia colectiva e ás vítimas daquelas tramas, tanto as de onte como as de hoxe.

Se queremos que España vaia ben de verdade, debemos facer o que a dereita nunca fixo: asumir a responsabilidade política e moral. Non basta con condenar aos corruptos do pasado; hai que esixir que o PP actual rompa definitivamente con esa cultura. Hai que blindar as institucións contra o amiguismo, prohibir definitivamente as portas xiratorias e esixir unha transparencia radical. Só recoñecendo que aquel "España vai ben" era, en gran medida, un "España vai ben para eles", e que o silencio cómplice do PP actual perpetúa ese modelo, poderemos empezar a construír unha democracia onde o benestar sexa real, compartido e, sobre todo, honesto.

 Mentres non fagamos esta autopsia crítica, seguiremos vivindo no espellismo roto dunha modernidade falsa, condenados a repetir os erros de quen cren que a impunidade é un dereito adquirido. Mentres o PP siga mirando cara atrás con nostalxia en lugar de mirar cara a dentro con vergoña, España non poderá dicir que vai ben; só poderá dicir que aguanta.