Foi o 23F unha chapuza? Quen estaba detrás?

Cúmprense 45 anos do intento de golpe de estado do 23F, que por sorte só quedou en intento. Moitos, os que viviron esa xornada con tanta preocupación pola incerteza do que estaba a pasar dentro do Congreso dos Deputados, lembran como os golpistas, capitaneados polo tenente coronel da Garda Civil, Antonio Tejero, pistola en man e coas metralletas que portaban os seus subordinados, retiñan aos representantes do pobo. A tensión na rúa non era menor, ante a posibilidade de que os tanques ocupasen as rúas, como pasara en Valencia, onde o xeneral Milans do Bosch, Capitán Xeral da Rexión (un dos xefes da insurrección), o fixera. O que estaba en xogo esas longas horas era a democracia.

Pasaron anos e aínda non se coñece ben o que realmente sucedeu esa data. A cidadanía necesita coñecer a verdade desa xornada negra da incipiente democracia. Quen foron realmente os inductores? Quen estaban detrás: militares, políticos e sociedade civil? Quen pagaron o errado golpe? E, por suposto, que papel xogou a Monarquía española? E os servizos secretos das dúas potencias mundiais? Por fin, o goberno de Pedro Sánchez decidiu aprobar este martes, no Consello de Ministros, a desclasificación dos documentos do 23F, que estarán a disposición de todas as persoas que queiran consultalos na páxina web de Moncloa a partir do mércores.

Como sempre, uns acusan a Sánchez de querelos sacar agora para tapar os seus problemas; outros aplauden a decisión. Os máis remisos, a dereita e a ultradereita, foron á vez: cren que agora non toca falar diso. De que teñen medo? A lei de segredos oficiais non deixa de ser unha lei franquista á que hai que pór ao día, é dicir, suprimila ou adaptala aos novos tempos.

A sociedade necesita saber a verdade do ocorrido e o papel xogado polos que aparentemente eran os artífices: marionetas dos que, por detrás, manexaban os fíos e cuxos nomes non se coñecen? Hai moita expectación; esperemos que non quede só niso, sería unha gran desilusión para a xente interesada e para a propia democracia.

A película emitida por TVE o domingo pola noite, aínda que faltaban cousas e personaxes protagonistas, reflicte e explica ben unha parte do sucedido. Sería bo que os mozos que non viviron o 23F véxana, que se interesen pola historia recente do país, de como estaban os corpos de seguridade do Estado e a maioría dos militares. Tamén sorprendería a actitude valente do vicepresidente do goberno e militar Manuel Gutiérrez Mellado, que deu exemplo de lealdade ao presidente do goberno Adolfo Suárez, plantou cara aos militares golpistas e mantívose de pé no Congreso cando tentaron tiralo ao solo.

Á parte de Gutiérrez Mellado, que non se tirou ao solo, o presidente Suárez e Santiago Carrillo mantivéronse sentados nos seus escanos. Unhas imaxes que mostraban a súa enteireza ante Tejero e os gardas civís, metralletas en man. Os militares facía tempo que non estaban de acordo coas decisións de Suárez, e sobre todo coa legalización do Partido Comunista. O ruído de sabres era evidente, pero crían que non se chegaría a tanto. Craso erro: non querían ao presidente do goberno, ao que chamaban traidor.

Coñeceremos por fin o que sucedeu o 23F e a identidade do “Elefante Branco” e o papel dual? do xeneral Armada, a quen, por certo, entrevistei no seu Pazo de Santa Cruz de Rivadulla, concello de Vedra. Preguntado pola súa participación no golpe de estado, leste díxome que iso fora unha chapuza e engadiu: “Cre que eu podo participar nunha chapuza?” Pois coñeceremos si participou nesa “chapuza”, aínda que pouco lle importa porque faleceu o 1 de decembro de 2013.

O 23F non foi o único intento de golpe de estado que pretendían facer os militares; producíronse varios máis, dos que os cidadáns do montón non tiveron noticias. Ao final, con varios gobernos socialistas, as forzas armadas fóronse “modernizando” e algúns dos vellos militares franquistas foron saíndo dos seus cargos, sendo substituídos por novas xeracións que defenderon a democracia. “23F”, unha data que puido cambiar o rumbo da democracia neste país.