Trump primeiro, América despois

Estes días, a cidade suíza de Davos está a ser o centro do poder económico, político e social do mundo. Toda a atención está posta no Foro Económico Mundial, no que intervirán líderes mundiais. Este encontro chega nun momento realmente tenso, preocupante e de ruptura das leis internacionais, dos acordos entre países que sempre se respectaron, aínda que non exentos de tensións nalgún momento, e desmantelou a orde internacional que estivo en vigor desde a Segunda Guerra Mundial. Ameazou á OTAN. Retirouse de organizacións internacionais, incluído o tratado climático da ONU, pasando pola Carta da ONU ao invadir Venezuela.

Todo iso foi obra dos caprichos do presidente dos Estados Unidos, Donald Trump, cuxos límites llos impón el mesmo. Para el, os valores son os que lle reportan as súas empresas, que en tan só un ano de goberno víronse incrementadas, e de que maneira. Para o Consello Editorial de The New York Times, Trump beneficiouse da súa volta á Casa Branca cunha cantidade de 3.000 millóns de dólares, o que significa unha cantidade de diñeiro equivalente a 16.822 veces o ingreso familiar medio no seu país. Estas cifras son as que se coñecen, pero hai outras que se sospeita que están ocultas. A avaricia de Trump non ten límites, é insaciable. Para que lle coiden as súas finanzas conta coa inestimable axuda de parte da súa familia, á que ten como “empregados” no seu goberno e como recadadores nas súas viaxes.

O slogan que utiliza con tanta frecuencia, “Primeiro América”, o que quere dicir é que o primeiro é el, porque América é súa. O escándalo das súas ganancias tráelle sen coidado; tenta distraer ao persoal coas súas batallas externas, de todos coñecidas, e as súas exabruptos, que sacan as cores a boa parte dos norteamericanos.

A súa falta de respecto lévalle a publicar os correos que lle envía calquera presidente, como sucedeu fai tan só dous días, cando publicou o que lle enviou o presidente Macron. Ou a carta que lle enviou o pasado domingo ao primeiro ministro noruegués, Jonas Gahr Støre, na que lle dicía que as razóns polas que presiona para adquirir Groenlandia é que non lle foi outorgado o Premio Nobel da Paz tras deter oito guerras e máis, e “xa non sinto a obrigación de pensar exclusivamente na paz, aínda que sempre será predominante, senón que agora podo pensar no que é bo e apropiado para Estados Unidos de América”, é dicir, non deixou nunca de pensar nos seus negocios. É normal que todo un presidente de EE. UU. actúe desta maneira de neno rico malcriado? Calquera presidente normal non, pero el non é normal.

O presidente Trump aproveitou a súa intervención no Foro Económico Mundial, un día despois do primeiro aniversario da súa volta ao goberno, para presumir ante as elites do que cualificou como “o milagre económico” e, de paso, mostrou a súa preocupación porque Europa “non vai por bo camiño”. Para sinalar que outros países poderían mellorar moito a súa situación se seguisen o exemplo de Estados Unidos, xa que, segundo el, “certos países en Europa xa non son reconocibles”. Engadimos que porque non queren deixar humillar como o están facendo outros. Europa sempre foi un aliado importante de EE. UU., ao que se lle respectou.

Europa, desde hai uns anos, afronta retos importantes: unha migración significativa, sobrerregulación e o gran problema que supón o auxe dos partidos de extrema dereita, aos que, por certo, el apoia publicamente cada vez que ten ocasión. Son moitos os estadistas e presidentes estadounidenses que souberon a importancia do pacto entre Estados Unidos e Europa, e nunca pensasen rompelo polo capricho de anexionar Groenlandia.

As intervencións dalgúns líderes políticos han marcado a súa postura fronte ao imperialismo. É o caso do primeiro ministro de Canadá, Mark Carney, quen, coa sala chea, pronunciou un duro discurso, o que levou a provocar que os líderes políticos e económicos presentes levantásense dos seus asentos para ofrecerlle unha ovación nunca antes vista en ningunha das conferencias do Foro. Manifestou que se chegou ao fin da etapa da hexemonía estadounidense, cualificando a situación actual de ruptura. Para Carney, “a orde baseada en regras está a desvanecerse e cre que os fortes poden facer o que queiran e os débiles deben sufrir o que eles queiran”. Lanzou unha advertencia nada desatinada: “As potencias medias deben estar xuntas, porque se non estamos na mesa, estamos no menú”.

O Foro de Davos vai servir para coñecer o que pensan os líderes políticos e económicos, a quen lles preocupa a situación dos cambios que se están vivindo. Esta edición non será unha máis, senón que marcará tamén unha nova época.