Supremo avala o parque eólico Bustelo e abre a porta a desbloquear ducias de parques eólicos en Galicia

O sector eólico galego leva anos atrapado nunha telaraña xudicial. Decenas de proxectos con autorización administrativa suspendida, miles de megawatts paralizados e promotores que alertaban dun risco estrutural para o investimento renovable na comunidade. Este martes, o Tribunal Supremo emitiu a Sentenza núm. 651/2026, de 27 de maio, que estima os recursos de casación presentados contra a resolución do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (#TSXG) que anulara as autorizacións administrativas do parque eólico Bustelo, situado nos concellos coruñeses de Coristanco e Carballo. 

O Supremo confirma así a legalidade das autorizacións concedidas pola Xunta á promotora Greenalia en xuño de 2021, revogando a sentenza que o TSXG ditara a instancias da Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (Adega). 

O fallo non só resolve un caso concreto, senón que sinta unha doutrina que pode reordenar o panorama xudicial da eólica en Galicia. Hai que lembrar que hai uns 90 parques eólicos suspendidos preventivamente polas sentenzas do TSXG, a moitos deles poderáselles aplicar a juridisprudencia fixada hoxe.

O nó do debate: a fragmentación ambiental

O corazón do conflito viraba en torno ao concepto de fragmentación artificiosa de proxectos. O TSXG anulara a autorización de Bustelo —igual que fixo cos parques de Campelo e Monte Toural— ao considerar que os tres proxectos, a pesar de haber tramitado de forma separada, compartían infraestruturas de conexión e evacuación eléctrica, o que no seu criterio convertíaos nun único proxecto a efectos de avaliación ambiental. Os maxistrados galegos entenderon que esa división artificial había impedido unha avaliación ambiental conxunta e completa.

O Tribunal Supremo, con todo, rexeita esa interpretación. Na sentenza desta semana, o Alto Tribunal establece que compartir instalacións de conexión non converte automaticamente varios parques eólicos nun único proxecto a efectos de avaliación ambiental. O Supremo subliña que a eventual fragmentación non pode analizar con criterios mecánicos ou puramente formais, senón que debe examinar caso por caso, atendendo á configuración técnica, a autonomía funcional, a localización e a avaliación ambiental realizada.

Segundo a análise do avogado Carlos Seoane, socio fundador de CCS Avogados Corporativos e especialista en dereito enerxético, a sentenza pode contribuír a desbloquear procesos xudiciais que estaban paralizados ou condicionados a esta decisión. "En varios deles apreciouse prejudicialidad casacional ou se estaba á espera de que o Tribunal Supremo fixase criterio sobre cuestións repetidas en numerosos litixios", sinala Seoane.

O fallo tamén aborda a cuestión dos informes sectoriais e a participación pública. O TSXG reprochara á Xunta que o proxecto foi sometido a información pública sen que se recibiron todos os informes sectoriais preceptivos, o que a xuízo do tribunal galego había vulnerado o dereito dos cidadáns a participar de forma plena e efectiva. 

O Supremo, pola súa banda, matiza este criterio e establece que a participación pública e os informes sectoriais deben valorar desde unha perspectiva material e funcional: o decisivo non é multiplicar rixideces procedimentales, senón garantir unha participación real e efectiva e unha avaliación ambiental rigorosa. Sen dúbida, mel para os oídos de San Caetano e a patronal eólica. 

Enfretamiento político-xudicial

O fallo do Supremo supón, na práctica, unha corrección significativa da liña jurisprudencial que viña aplicando a sección terceira da Sala do Contencioso-Administrativo do TSXG.  . A Sección Terceira ha suspendido preventivamente ou anulado as licenzas de máis de 80 proxectos, alegando defectos na tramitación ambiental e falta de participación pública. 

Isto xerou un forte enfrontamento coa Xunta de Galicia e a patronal do sector, quen acusan o tribunal de inseguridade xurídica. A Xunta mesmo chegou a modificar a súa estrutura administrativa para evitar que os preitos caesen nesa sección, algo que non logrou inicialmente.

A tensión disparouse este ano tras a decisión da nova presidencia da Sala de realizar un traslado forzoso de varios maxistrados desta sección (incluído o exlíder de En Marea, Luís Villares) a outras áreas. 

Colectivos xudiciais e de defensa ambiental denuncian que este movemento é unha represalia política e un intento de "desmantelar" unha sección incómoda para os intereses económicos, o que abriu un intenso debate sobre a independencia xudicial na comunidade. O asunto foi recorrido e está pendente do que diga o CGPJ, que polo momento denegou as cautelares.  Tamén foi remitido á Fiscalía. 

Greenalia, a empresa do parque Bustelo: vínculos coa Xunta e Altri 

A promotora do parque eólico cuxa autorización acaba de confirmar o Tribunal Supremo é unha das compañías renovables con maior presenza —e máis controversia— en Galicia.

O parque eólico Bustelo, proxectado nos concellos de Carballo e Coristanco (A Coruña), prevé unha potencia instalada de 45 MW e contará cun total de dez aeroxeradores, cunha altura de buje de 111 metros e un diámetro de rotor de 136 metros. A produción media anual neta estimada é de 139.748 GWh/ano, cunhas 3.105 horas anuais equivalentes.  

Para os aeroxeradores, Greenalia subscribiu un acordo con Siemens Gamesa, que fornecería e instalaría turbinas modelo SG 5.0-145 nos parques Campelo, Bustelo e Monte Toural, o tres promovidos pola mesma empresa en municipios da Coruña, cunha potencia conxunta de 110 MW. Os contratos incluían acordos de mantemento a longo prazo por un período de 25 anos. 

O investimento necesario para pór en marcha o parque Bustelo supera os 45 millóns de euros e prevíase a mobilización de 450 postos de traballo. A autorización administrativa foi concedida pola Dirección Xeral de Planificación Enerxética e Recursos Naturais da Xunta en xuño de 2021, pero a impugnación de Adega ante o TSXG paralizou o proxecto durante anos, até a sentenza do Supremo desta semana.

Greenalia: da biomasa forestal ás renovables

Con sede na Coruña, Greenalia naceu en 1997 dedicada aos produtos forestais e biocombustibles —biomasa, madeira en rolo, pellets e acha— ademais de actividades de loxística e transporte marítimo. Entre 2022 e 2023 vendeu os seus negocios tradicionais para dedicar exclusivamente ao desenvolvemento e xeración de enerxía renovable. 

Os máximos accionistas da compañía son o seu fundador e conselleiro delegado, Manuel García Pardo, que controla o capital a través da súa sociedade patrimonial Smarttia, cunha participación do 94%, e a patrimonial Alazady España, co 6% restante. Desde 2017, Greenalia cotiza no Mercado Alternativo Bolsista (BME Growth) e ten actividade en Europa —Península Ibérica e Illas Canarias— e en Estados Unidos.  

As portas xiratorias co PP

A dimensión máis controvertida de Greenalia non é técnica nin financeira, senón política. No consello de administración da compañía sentaron, entre outras persoas, Beatriz Mato, exconselleira de Medio Ambiente dos gobernos de Feijóo, incorporada á empresa en 2020 como directora de Desenvolvemento Corporativo, e Antonio Couceiro, exconselleiro de Industria con Manuel Fraga e expresidente do Real Club Deportivo da Coruña.

A contratación de Mato xerou polémica porque apenas tres anos antes, a Consellería de Medio Ambiente que ela dirixía asinara a autorización ambiental integrada e o informe de impacto da planta de biomasa de Greenalia en Curtis (A Coruña). Tanto ela como Feijóo negaron no seu momento que se tratase dunha "porta xiratoria" contraria á normativa de incompatibilidades de altos cargos. 

En xuño de 2025, Mato e Couceiro saíron do consello de administración de Greenalia, aínda que Mato mantivo o seu cargo de directora de Sustentabilidade na empresa. A reestruturación deixou o consello integrado unicamente polos propietarios e o conselleiro executivo. 

O vínculo con Altri e a celulosa de Palas de Rei

O nome de Greenalia está tamén no centro dun dos proxectos industriais máis polémicos de Galicia en anos recentes. A xestión da macroplanta de celulosa que a papeleira portuguesa Altri quere instalar en Palas de Rei (Lugo) foi transferida á filial Greenfiber, onde comparten accionariado Smarttia —a sociedade patrimonial de Manuel García Pardo— e a propia Altri.