Novo modelo que cuestiona a residencia tradicional para maiores chega ao rural galego vía Friol

A vivenda colaborativa leva anos gañando terreo en países do norte de Europa e nalgunhas cidades españolas como Madrid ou Barcelona, onde proxectos deste tipo demostraron ser unha alternativa real ao illamento e á dependencia das residencias tradicionais. Agora, ese modelo aterra no rural galego. Lareira do Regueiro, unha cooperativa galega de consumidores e usuarios sen ánimo de lucro, presentará publicamente o seu proxecto o próximo 25 de marzo no Salón de Actos do Centro Sociocultural de Friol, co obxectivo de ofrecer unha nova forma de convivencia baseada na corresponsabilidade e o apoio mutuo.

O acto, aberto a calquera persoa interesada, comezará ás 11:00 horas e servirá para explicar as liñas xerais da iniciativa, resolver dúbidas e facilitar un primeiro contacto co equipo promotor. Unha oportunidade para coñecer de cerca que é exactamente o cohousing e en que se diferencia dos modelos residenciais que xa existen.

Residencia ou comunidade? A distinción que o cambia todo

A pregunta que moitos se fan ao escoitar falar deste tipo de proxectos é inevitable: non é o mesmo que unha residencia? A resposta é tallante: non. Nunha residencia convencional, unha empresa ou institución xestiona os servizos e organiza a vida dos residentes. No modelo cohousing, son as propias persoas socias as que crean e xestionan o proxecto a través dunha estrutura cooperativa. Cada persoa vive na súa propia vivenda privada, con plena autonomía, e participa nas decisións que afectan á comunidade.

A clave está no réxime de cesión de uso: a propiedade do inmoble pertence á cooperativa, pero cada socio adquire un dereito de uso indefinido mentres forme parte do proxecto. Este mecanismo elimina a especulación inmobiliaria e garante a estabilidade residencial, e ese dereito pode transmitir aos herdeiros designados polo propio socio.

José Manuel Díaz, presidente de Lareira do Regueiro, resume así a filosofía do proxecto: "Este proxecto xorde da necesidade de repensar como queremos vivir, apostando por un modelo que pon ás persoas no centro e fomenta redes de apoio reais entre veciños".

Comunidade sen renunciar á independencia

Un dos temores máis habituais ante o cohousing é perder a autonomía persoal. Con todo, quen defenden este modelo argumentan o contrario: que a comunidade reforza a independencia en lugar de limitala. Cando alguén quere compartir tempo ou actividades, sempre ten persoas cerca; cando prefire a soidade, pode retirar ao seu propio espazo sen que ninguén interfira.

Para moitas persoas que viven soas, este modelo supón unha alternativa real ao illamento social, un dos problemas máis silenciosos e estendidos entre a poboación maior en Galicia, especialmente en zonas rurais como Friol. A comunidade ofrece compañía, actividades compartidas e unha rede de apoio que non depende do sistema público nin da familia.

Díaz insiste en que "Lareira do Regueiro non é só unha proposta residencial, senón unha comunidade viva na que cada persoa pode manter a súa independencia sen renunciar a formar parte de algo colectivo e enriquecedor".

Participación obrigatoria e decisións democráticas

O proxecto esixe implicación activa de todos os seus membros. As decisións importantes tómanse na Asemblea Xeral, onde cada socio ten voz e voto. O Consello Reitor xestiona o funcionamento ordinario, e distintos equipos de traballo repártense as tarefas comunitarias de forma proporcional ás capacidades de cada persoa. A non participación, advirten os estatutos, pode levar sanción, porque a corresponsabilidade é un dos alicerces sobre os que se sostén todo o modelo.

Este enfoque contrasta co paternalismo dos modelos asistenciais tradicionais e conecta cunha tendencia crecente en Europa: a de cidadáns que prefiren deseñar colectivamente a súa propia contorna vital antes de chegar a unha situación de dependencia.

Coa súa presentación en Friol, Lareira do Regueiro abre unha conversación que o rural galego leva tempo necesitando: como envellecer con dignidade, autonomía e comunidade.