Aprobado o "decretazo" para que a PAC abran durante as mañás dos sábados a pesar da polémica

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, anunciou este luns a aprobación por parte do Consello da Xunta do decreto que amplía o horario dos Puntos de Atención Continuada (#PAC) á mañá dos sábados, co obxectivo declarado de reforzar a continuidade da atención primaria en Galicia. A norma, que modifica o Decreto 172/1995 sobre o plan de urxencias extrahospitalarias da comunidade, culmina un proceso de máis dun ano de tramitación que estivo marcado por unha forte contestación sindical e pola mobilización dos propios traballadores do sector.

Coa nova regulación, a PAC galegos pasarán a estar operativos de luns a venres entre as 15.00 e as 8.00 horas do día seguinte, mantendo a xornada ininterrompida de 24 horas os sábados, domingos e festivos. O cambio fundamental é que os sábados, até agora equiparados aos días laborables en canto ao horario de apertura, quedan definitivamente asimilados aos domingos e festivos, o que implica que a PAC asumirán toda a atención de urxencias desde as 8.00 da mañá do sábado e non unicamente a partir das 15.00 horas como viña ocorrendo até agora.

Para facer fronte a esta ampliación, a Xunta prevé a creación de 211 novas prazas entre 2026 e 2028, distribuídas en 100 de médico, 80 de persoal de enfermaría e 31 de xestión e servizos. O investimento total comprometida para este período ascende a 10.310.076 euros: algo máis de 3,7 millóns xa orzados para este exercicio e outros 6,5 millóns repartidos entre 2027 e 2028. A posta en marcha graduarase en tres exercicios: 77 prazas este ano, 69 o próximo e 65 en 2028.

A REPARTICIÓN DO DIÑEIRO E Os SOLDOS, CLAVES DO ACORDO

As melloras salariais forman parte central do pacto que a Consellería de Sanidade conseguiu pechar o pasado 16 de abril na mesa sectorial. O persoal facultativo da PAC verá incrementadas as súas retribucións por xornada complementaria nun 15,36% de forma progresiva en dous anos, o que segundo fontes sindicais concretarase nun plus de 168 euros por xornada de sábado a partir do 1 de xuño. Para o persoal de enfermaría, que xa aplica desde comezos deste ano un aumento do 22,62%, o complemento por sábado fixarase en 135 euros. O persoal de xestión e servizos percibirá 96 euros adicionais e acóllese ao réxime de quenda rotatoria complexo previsto no acordo de concertación social.

Xunto co decreto, o Consello aprobou tamén este luns o procedemento de voluntariedad incentivada para a cobertura das gardas na PAC, negociado cos representantes dos traballadores. A Xunta enmárcao como parte dos avances retributivos e laborais acordados cos sindicatos, aínda que con matices importantes sobre que sindicatos e en que termos.

A norma, segundo Rueda, non fai senón dar seguridade xurídica a unha realidade asistencial que xa existía de facto en varios territorios galegos, nos que a PAC viñan prestando atención os sábados pola mañá sen amparo normativo explícito. De feito, a área sanitaria de Santiago-O Barbanza aplicou a medida de forma anticipada o pasado 4 de abril, o que motivou as queixas dos sindicatos ao non haber respectado o acordo de demorar o despregamento até o 1 de xuño.

A CIG DESMÁRCASE E CHAMA Ao PARO

O acordo foi apoiado por CSIF, #CCOO e UXT, que consideraron que, a pesar de non compartir todos os termos do decreto, as melloras retributivas xustificaban a súa firma. O conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, cualificou o resultado da mesa sectorial de "auténtico éxito". Con todo, a #CIG negouse a subscribilo e cualificouno de "insuficiente", mantendo a convocatoria de folga en atención primaria para días próximos.

A central sindical galega, que agrupa a boa parte da representación no sector sanitario público, denuncia que o decreto alarga de forma unilateral a xornada do persoal, equiparándoa á de domingos e festivos sen que as compensacións económicas sexan proporcionais ao incremento de carga asistencial. Baixo a lema "PACs Contra ou Decretazo", decenas de profesionais concentráronse a semana pasada ante a sede da Consellería de Sanidade en Santiago de Compostela mentres se celebraba a mesa sectorial, nunha mobilización apoiada por CIG-Saúde.

Os traballadores críticos coa medida insisten ademais en que a reforma non vai acompañada dunha análise previa das necesidades reais de cada área sanitaria nin dun plan que contemple a dispersión poboacional e o envellecemento característicos de Galicia, factores que, segundo denuncian, fan especialmente sensible calquera reorganización das urxencias no rural galego.

UN DECRETO QUE CHEGOU TARDE E CON POLÉMICA PREVIA

A tramitación desta normativa iniciouse en marzo de 2025, e durante meses figurou como "pendente de aprobación" no portal de Transparencia da Xunta mentres algúns territorios galegos aplicaban xa a medida sen respaldo regulamentario. Unha situación que, segundo a CIG, evidencia que a reorganización se puxo en marcha sen as garantías mínimas de cobertura legal que agora o decreto pretende emendar.

A folla de ruta xa se puxo en práctica nas áreas de Santiago e Valdeorras antes da aprobación definitiva do decreto. A aplicación xeneralizada en toda Galicia farase efectiva, segundo o compromiso adquirido pola Xunta cos sindicatos asinantes, a partir do 1 de xuño de 2026.