"Castelao non ou faría": ilustradores galegos rebélanse contra a IA

Asociacións como a AGPI, integrada na federación estatal FADIP, levan anos analizando as consecuencias da IA xenerativa, xunto a escolas de deseño, autoras de cómic e colectivos artísticos. Segundo explican, desenvolveron labores de divulgación e denuncia sobre o que consideran prácticas extractivas, así como vulneracións de dereitos de autor e o impacto ambiental asociado a estas tecnoloxías.

Estas organizacións sosteñen que o modelo de negocio da IA baséase no uso masivo de datos e imaxes sen autorización, o que, ao seu xuízo, prexudica directamente a quen viven da creación visual. Baixo este contexto, o colectivo adoptou unha postura clara: “A única IA xenerativa ética é a que non se usa”, unha lema que sintetiza o seu rexeitamento frontal a estas ferramentas.

Co obxectivo de trasladar este debate ao espazo público, a AGPI puxo en marcha unha campaña que busca ir máis aló da contorna dixital, onde até agora se centraban as accións informativas. A iniciativa, que comezou o venres 25 de abril, finánciase a través dunha plataforma de micromecenazgo.

O proxecto leva por título “Castelao non ou faría”, en referencia a unha das figuras máis emblemáticas do pensamento e a creación galega, expondo unha reflexión sobre que postura adoptaría ante a intelixencia artificial xenerativa. A elección do nome pretende conectar a reivindicación actual coa tradición cultural crítica de Galicia.

A campaña inclúe a produción de diversos materiais divulgativos deseñados por profesionais do sector, como unha camiseta ilustrada por Leandro ou un fanzine elaborado por varias creadoras que explican os motivos para rexeitar o uso da IA na ilustración. Tamén se contemplan cadernos, marcapáginas, adhesivos, postais e láminas asinadas por artistas recoñecidos.

Reivindicación profesional

Ademais dos produtos físicos, a iniciativa incorpora un se llode libre descarga que certifica que unha obra foi realizada sen intelixencia artificial, unha ferramenta pensada para reforzar a transparencia no proceso creativo. Desde a organización animan a ilustradores e deseñadores a utilizalo nos seus traballos.

A AGPI, que agrupa a profesionais de distintas xeracións e disciplinas, insiste na necesidade de protexer os dereitos do colectivo ante os cambios tecnolóxicos, en liña con outras asociacións europeas integradas no European Illustrators Forum.