"Que levou a UXT e CC.OO. a asinar 'rápido, con nocturnidade e aleivosía' o convenio do metal de Pontevedra?", pregúntase CIG

O pasado martes 19 de maio a patronal do sector do metal de Pontevedra asinou con UXT e CC.OO. un convenio moi pelexado nun día que, só catro días antes, ía ser o primeiro dos tres días de folga á que os sindicatos chamaban aos miles de traballadores do sector. Só a CIG, que se desmarcou do acordo, mantivo en pé ese día os paros, secundados por unha nutrida representación do metal pontevedrés, que agora ten un novo marco ao que suxeitar, cunha mellor remuneración, pero con moitos outros problemas que son os mesmos que viñan arrastrando nunha industria onde a precariedade e o perigo son igual de galopantes.

FIRMA...CUN PREZO?

Desde a CIG non esconden a amargura coa que viven a situación, pois cren que a resposta que deron os traballadores na rúa durante as xornadas de folga e protestas que tiveron lugar estes meses deixa claro o sentir de todo o colectivo, co exemplo máis recente esta mesma semana, cando miles secundaron unha folga que a CIG mantivo en pé máis como unha forma de censura a CC.OO. e UXT, aos que cualificaron de “vendidos”, que contra a mesma patronal.

“Tiñamos a dúbida de si manter ou non a folga porque non sabiamos cando se ía a producir a firma do convenio”, explica Marcos Conde, secretario nacional de CIG-Industria, que considera que o feito de que os sindicatos selasen o convenio “á maior velocidade posible, con nocturnidade e aleivosía” demostra que a pretensión das outras centrais era sufocar canto antes a chama da revolta no sector e evitar “unha contestación aínda máis contundente”.

“Queda a dúbida de saber se o fixeron con prezo ou non, que sería outro agravante”, reflexionan desde a CIG, onde creen probada que “a vontade da inmensa maioría dos traballadores” era manter o pulso cos empresarios para mellorar as condicións dun convenio que Conde tacha de insuficiente

“Os convenios teñen que ir axustar á realidade de cada momento”, asume Conde, “e a realidade deste convenio era que se enfrontaba a asuntos importantes, como a situación de inestabilidade no contexto internacional”. Ese aspecto condicionaba o diálogo que a patronal propuña, con “un convenio longo”, pactado neste caso a catro anos vista, asunto polo cal desde a CIG salientaban a necesidade de manter o IPC como referencia na revisión salarial.

“Pero esta non é só unha cuestión de diñeiro, senón de conceptos”, abunda Conde, que mete o bisturí nunha das claves da actualidade do sector, que é a cada vez máis abundante eventualidade, o peso crecente das ETT e unha crecente subcontratación. O conxunto destes factores deriva, ao seu xuízo, “nunha maior precariedade”, marcado tamén por xornadas laborais onde resulta imposible conciliar e en condicións peores para a saúde dos traballadores.

Este capítulo, o da saúde laboral, está estreitamente relacionado coa cruzada que a Xunta e os empresarios abriron contra o absentismo laboral, deixando á marxe que “o absentismo do que falan non é outra cousa que dunha situación derivada da saúde laboral ou, máis ben, da falta de saúde laboral”, especialmente nun sector onde se multiplican os riscos laborais. 

“Aí queriamos facer moito fincapé. Queriamos articular formas para que os contratos fixos-descontinuos estivesen cunha regulación maior. Canto tempo está garantido que un traballador pode estar fixo-descontinuo ligado a unha empresa? Traballando durante canto tempo? En que períodos? En que condicións?”, cuestiona Conde, que eleva a problemática até as ETT e as subcontratas, pretendendo limitar tamén o número de subcontrataciones, que se volveron a norma no sector: “Atopámonos con empresas que antes tiña 30 traballadores e agora ten a 30 persoas que traballan para ela pero a nome doutra empresa”.

UN CAMBIO REPENTINO

Co novo marco asinado por UXT e CC.OO. a CIG cre que cristaliza “o novo modelo que imos ter que resistir no metal”, do que recela Conde porque cre que houbo “moito tempo para negociar” e que a pretensión da patronal era dilatar de maneira forzosa o proceso pactando tan só unha pequena mellora salarial e o compromiso de negociar en 2027, oferta refugada de pleno pola CIG porque “os problemas había que empezar a negocialos agora”. 

O que pode sorprender é que en apenas un día pasouse dunha folga de 48 horas na provincia de Pontevedra cos tres sindicatos figurando nas pancartas das concentracións a un xiro radical no que UXT, Comisións e patronal aliñábanse para asinar o acordo, sen un estadio intermedio no que, polo menos, avanzasen que a negociación ía polo bo camiño e que modulaban a súa presión. 

Ese salto, “pactando dúas cousas, por detrás do sindicato maioritario”, é o que escama á CIG, que pedía “temporizar” en lugar das présas expostas polas tres partes asinantes. “A pregunta que non sabemos contestar é que levou aos sindicatos a asinar tan rápido”, insisten. Unha inquietude que comparten moitos traballadores que o martes secundaron a folga por entender que o novo convenio ofrecía “mínimas melloras” máis aló dunha subida salarial. 

“O plus do naval tíñao todo o mundo, que non o veñan a vender agora, porque hai xente que ten xa outros pluses”, ejemplifica Conde, que pedía levar ese mesmo debate a outros grupos. “Que pasa? Só hai tóxicos no naval? E un taller de soldadura que se dedica a facer calderería? Non están na mesma situación?”, agrega, con máis exemplos para o debate como o da tensión térmica, que considera “o colmo da burla”.

“Subrogación, subcontratación, empresas de traballo temporal, saúde laboral… Todo iso nin se mirou”, lamenta Conde, que cre que o convenio, ao final, limitouse a unha negociación dos salarios. “Un convenio é un conxunto de cousas. Para nós había unha serie de aspectos que eran irrenunciables, non por capricho. Dixémosllo á patronal e eran perfectamente sabedores. A plataforma que levamos estaba preparada con moita antelación, posta en común con todas as persoas traballadoras”, reivindica.

"DIN QUEN NON HAI SUBSTITUCIÓN XENERACIONAL..."

Nesa liña, cre que algúns quixeron sumar ás súas propostas e mesmo ir máis aló, pero, ao final “todo o mundo quere ser izquierdoso cando interesa, pero as realidades hai que sustentalas con feitos, non vale só con grandes discursos, e aí houbo quen patinó moito”. A continuación, lembra que a CIG foi a primeira en chamar á folga nunha convocatoria que “Comisións e UXT nunca fixeron”, e que desde UXT, mesmo, amagaron con desconvocar os paros, achacando Conde esta indecisión á falta de entendemento entre as seccións comarcais.

“Os traballadores demándannos unidade sindical, pero a unidade demóstrase na pelexa, cando miras a quen tes á beira. Nun convenio tan amplo como este se mira na horizontalidad”, sosteñen desde CIG-Industria, onde apelaban a “buscar a forza” e conxugar as necesidades de todos os traballadores, desde os das fábricas de aluminio até os dos talleres de coches, pasando polas construcións de guindastres, as auxiliares da automoción ou os operarios dos estaleiros.

Do que si foxe Conde é da tese dos empresarios de que nun momento no que non falta carga de traballo atópanse coa falta de man de obra. “Éncheselles a boca dicindo que non hai man de obra cando nos últimos convenios xa advertiamos que a xente se ía porque non ofrecían condicións dignas”, reprochan desde a CIG. 

O persoal en situación de temporalidade buscaba a estabilidade que atopaba noutros sectores máis aló das condicións salariais. “Din que non hai substitución xeneracional. Cando lles diciamos que hai que ir preparando as xubilacións con contratos relevo para a xente que con 60 anos marchábase con incapacidades dicían que non, que contratos substitucións non. Preferían que a xente se fose coas cervicais desfeitas, os xeonllos machucados ou sen poder levantar nin o brazo”, critican, chamando á patronal a ser “responsable” coas decisións que tomaron nos últimos anos cando “trataron a fartar a moitos traballadores”.  

SALPICARÁ A OUTROS ÁMBITOS?

Coas diferenzas insalvables existentes estes momentos entre CIG e os outros sindicatos neste ámbito, moitos se preguntan si o ocorrido no metal de Pontevedra pode repercutir na alianza que si se mantén noutras loitas sectoriais. O exemplo máis inmediato está na mesma provincia e na cidade de Vigo, onde onte mesmo marcharon os traballadores do comercio do metal nunha nova xornada convocada polos tres sindicatos presentes na mesa de negociación. 

O diálogo por un novo convenio no sector do metal tamén está aberto nas provincias da Coruña e Lugo e o temor é que o ocorrido en Pontevedra poida chegar a dinamitar as boas relacións nestas mesas onde, por agora, todos van a unha. En calquera caso, Conde asegura que a CIG “é un sindicato moi amplo, con moitas estruturas, varias federacións…”, pero lanza unha advertencia: “A confianza vouna a ter con quen ma demostra”. 

Así as cousas, asume que este non é o mellor dos escenarios, “polo menos no sector da industria”, e que coas outras negociacións abertas é evidente que pode haber suspicacias, pero Conde pide que “haxa capacidade de discusión, que se fale”, sen que iso signifique “ser escravos dunha maioría nin ser obedientes”. “Din que a política da CIG é a da confrontación e que é errónea; eu penso que a política de diálogo de mesa e mantel non é boa para o conxunto dos traballadores”, apostila.

Neste clima, no que non cae a CIG é en manter máis convocatorias de folga porque, din, “sería enganarnos a nós e ao conxunto dos traballadores”. O que si van ser, aseguran, é “estritos en calquera aspecto que poidamos mellorar nunha empresa, porque por desgraza hai moitos, desde seguridade ou saúde até o cumprimento do convenio”, respectando que “o marco que asinaron é o que hai agora para os próximos anos”, aínda que iso supoña que nese tempo o texto sexa “o que nos marca e átanos, e non imos poder darlle solución a moitos asuntos durante catro anos”.