A primeira mañá de sábado coa PAC abertos termina con denuncias de "colapso"

A aplicación do novo modelo de atención urxente extrahospitalaria en Santiago de Compostela —que concentra nos Puntos de Atención Continuada (#PAC) a asistencia que antes se prestaba nos centros de saúde durante a mañá do fin de semana— deixou unha imaxe preocupante segundo a "PACs Contra o decretazo": 60 pacientes en espera, tensión entre o persoal e unha sensación xeneralizada de que o sistema non estaba preparado para asumir esa carga. 

 Até agora, a atención primaria do sábado pola mañá canalizábase a través dos centros de saúde ordinarios. A PAC, pola súa banda, entraban en funcionamento a partir do tres da tarde e cubrían o resto do fin de semana. Co novo decreto, ese tramo de oito da mañá a tres da tarde do sábado pasa tamén a ser responsabilidade dos puntos de atención continuada, que deben absorber a demanda de todos os centros que agora permanecen pechados durante esas horas.

O primeiro sábado en que se aplicou o novo modelo en Santiago foi, segundo os propios profesionais, un exemplo do que non debería ocorrer. A doutora Alicia Colmeiro, integrante da plataforma PACs contra ou Decretazo, describiu unha situación de saturación que derivou en importantes demoras na atención e nun nivel de tensión laboral que tachan inaceptable. Todos os usuarios que habitualmente acudirían aos seus centros de referencia confluíron nun único punto, a PAC de Santiago de Compostela, sen que, di, houbese recursos sufiente para facer fronte a esa afluencia extraordinaria.

Colmeiro e os seus compañeiros levan semanas advertindo de que este escenario era previsible. O seu argumento central é que sen un reforzo real de medios humanos e materiais, a PAC non teñen capacidade para asumir a demanda que xeran os centros de saúde cando pechan as súas portas o sábado pola mañá. A primeira proba, din, deulles a razón.

1.200 firmas contra o decreto

A resposta do sector non se fixo esperar. O colectivo PACs contra ou Decretazo rexistrou este luns en Vigo máis de 1.200 firmas recollidas en menos dunha semana en centros de toda Galicia. Os apoios proceden de profesionais de ao redor de 90 Puntos de Atención Continuada, o que representa practicamente a totalidade dos existentes na comunidade. Asinaron, sinalan, médicos, enfermeiras, celadores, condutores, telefonistas e persoal de servizos xerais, un rexeitamento que os propios traballadores cualifican de amplo e transversal.

No escrito rexistrado ante a administración, os asinantes esixen a paralización do proceso ata que se realice unha análise completa das necesidades asistenciais e os recursos dispoñibles. Reclaman tamén a elaboración dun plan integral que teña en conta a dispersión poboacional de Galicia, o envellecemento da súa sociedade e as dificultades de acceso á sanidade en determinadas zonas do territorio. Ademais, piden unha avaliación independente con participación de profesionais e cidadanía.

Unha reforma sen negociación

A orixe da polémica, segundo os traballadores, non é só o contido do decreto senón a forma en que foi imposto. Os representantes do colectivo denuncian que a medida se adoptou sen negociación previa na Mesa Sectorial de Sanidade, o que motivou que o sindicato CIG-Saúde alertase publicamente da falta de diálogo e mobilizase ao persoal . As concentracións que seguiron lograron que o Sergas aprazase inicialmente a entrada en vigor da norma.

O conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, mostrouse onte aberto á negociación pero recoñeceu que a situación é complexa. Nas súas propias palabras, a obrigación da Consellería é garantir a asistencia sanitaria os sábados pola mañá e, ao mesmo tempo, respectar o compromiso das 75 horas semanais, negociado cos representantes dos traballadores en l amesa sectorial, todo iso nunha contorna de déficit crónico de profesionais e coa necesidade de que calquera solución de traballar o sábado pola mañá na PAC sexa voluntaria. Un escenario que el mesmo definiu como «moi complexo».