Ducias de baixos transformados en vivendas en aluguer públicas, empezado por Ourense

A escaseza de solo público en Ourense obrigou á Xunta a buscar unha solución pouco convencional para ampliar o seu parque de vivenda pública: reconverter locais comerciais en desuso en pisos de aluguer alcanzable. Tras o peche do prazo de presentación de solicitudes da Oferta Pública de adquisición de baixos e entreplantas, o Goberno autonómico ha confirmado que 26 locais responderon á convocatoria, o que permitirá xerar, segundo unha primeira estimación, polo menos 32 novas vivendas destinadas exclusivamente ao aluguer social.

A conselleira de Vivenda, María Martínez Allegue, fixo o anuncio tras a reunión do Consello da Xunta, onde se analizaron os resultados do proceso. Xunto a ela, o presidente Alfonso Rueda apoiou a iniciativa e xustificou a elección de Ourense por ser a cidade galega onde o Goberno autonómico menos está a construír, debido á especial falta de solo dispoñible de titularidade pública.

Un proxecto piloto con vocación de expansión

Dos 26 baixos ofertados, tres inclúen tamén praza de garaxe. Antes de proceder a ningunha compra, os técnicos do Instituto Galego dá Vivenda e Solo (#IGVS) visitarán in situ cada local para comprobar a súa viabilidade técnica de conversión en vivenda. Só unha vez superado ese filtro licitaranse os correspondentes proxectos de reforma.

O orzamento máximo destinado ás adquisicións ascende a dous millóns de euros. O prezo de compra de cada local calcularase tomando o valor máis baixo entre a oferta do propietario, a @tasación encargada polo IGVS ou o resultado de multiplicar a superficie construída por 650 euros por metro cadrado. Os trasteiros computarán cun máximo de oito metros cadrados e as prazas de garaxe non poderán superar os 15.000 euros de valoración. Ademais, o IGVS asumirá até 1.500 euros en concepto de honorarios técnicos e tramitación administrativa para cada propietario que finalmente venda.

O obxectivo é pechar o proceso cunha resolución definitiva antes de que acabe o ano, coa listaxe priorizada de locais seleccionados e os seus valores de adquisición. Se a @tasación resultase inferior ao prezo solicitado polo propietario, o procedemento contempla a posibilidade de formular ofertas contraditorias.

Ourense, cidade sen solo pero con pisos buxán

O acceso á vivenda segue sendo un dos principais retos do urbanismo galego, especialmente en Ourense, onde a topografía e a estrutura da propiedade dificultan a xeración de novas promocións en solo público. A Xunta xa estaba a impulsar en paralelo a construción de 64 vivendas de promoción pública na zona de Cambedo dá Raia, sobre tres parcelas adquiridas en 2022 á Sareb por 13,6 millóns de euros.

Rueda apuntou que, se o proxecto piloto de reconversión de locais dá os resultados esperados, non se descartará estendelo a outras cidades de Galicia. A fórmula podería ser especialmente útil en centros urbanos consolidados onde o solo escasea pero abundan os baixos comerciais sen actividade.

Vigo e a área Rexurbe de Ourense, tamén na orde do día

A sesión do Consello da Xunta abordou ademais outros dous asuntos relacionados coa vivenda pública. En Vigo, o Goberno galego licitará a construción de 78 vivendas de promoción pública no polígono de San Paio de Navia, nas parcelas M-IIIB-3 e M-IIIB-4, urbanizadas pola propia Xunta. As obras saen a licitación por case 14,8 millóns de euros, con proxecto redactado por Fernández Carballada e Asociados por algo máis de 542.000 euros. O financiamento será integramente autonómica, sen axudas estatais nin europeas.

Os dous bloques previstos —un de 22 vivendas e outro de 56— incluirán pisos de dous, tres e catro dormitorios, varios deles adaptados para persoas con mobilidade reducida, ademais de trasteiro e garaxe para todos os veciños.

Pola súa banda, o Consello tamén tomou nota do Plan de dinamización da área Rexurbe declarada no municipio de Ourense, elaborado polo propio concello. O plan contempla actuacións de rehabilitación do patrimonio urbano, mellora de espazos verdes na cidade vella e recuperación da actividade económica tradicional no centro histórico, buscando que o tecido comercial non quede subordinado unicamente ao turismo. No plano social, prevese simplificar trámites administrativos relacionados coa vivenda e mellorar as canles de comunicación cos veciños. A aprobación definitiva do plan corresponde ao Concello de Ourense.