As gasolineiras galegas aplicarán as rebaixas no combustible cando estean publicadas no BOE

Quen madrugaron para encher máis barato o pasado sábado levaron unha decepción. A Confederación Española de Empresarios de Estacións de Servizo (CEEES), que agrupa tamén aos propietarios de gasolineiras en Galicia, alertou na noite do venres de que a prometida rebaixa de até 30 céntimos por litro non podería aplicar de inmediato. O motivo era sinxelo: o Real Decreto-lei aprobado no Consello de Ministros extraordinario non fora publicado aínda no Boletín Oficial do Estado (#BOE), e sen ese respaldo legal as estacións de servizo non podían modificar os seus prezos.

A patronal do sector expresou a súa sorpresa ante o anuncio prematuro do presidente do Goberno, Pedro Sánchez, que asegurara publicamente que a medida estaría operativa desde o mesmo sábado. Segundo a CEEES, cando quedaban escasas tres horas para pechar o venres, os empresarios seguían sen dispor de ningún texto oficial no que apoiar para realizar os cambios necesarios nos seus sistemas informáticos. A organización deixou claro que a falta de arranque ás 00.01 horas non respondía a mala vontade do sector, senón á ausencia de seguridade xurídica.

Finalmente, o decreto publicouse no BOE o sábado e entrará en vigor este domingo 22 de marzo, xusto a tempo para os desprazamentos de Semana Santa. O Congreso ten 30 días para confirmar esta rebaixa; se os deputados votan en contra, o IVE da gasolina volverá subir ao 21%.

Un paquete de 5.000 millóns contra a crise enerxética

O plan do Executivo, que mobiliza 5.000 millóns de euros e engloba 80 medidas, responde o encarecemento acelerado dos combustibles provocado pola guerra en Oriente Medio. En pouco máis de 20 días, o gasóleo rozou os 2,0 euros por litro e a gasolina quedou preto, un ascenso moito máis rápido que o rexistrado en 2022 co conflito entre Ucraína e Rusia.  O núcleo das medidas é a redución do IVE, que pasa do 21% ao 10% en gasolina, gasóleo, electricidade e gas. A iso súmase a supresión do imposto especial sobre os hidrocarburos e a eliminación do gravame do 7% á xeración eléctrica, así como a rebaixa do imposto especial da electricidade desde o 5% até o mínimo permitido.

Para os profesionais do transporte por estrada, agricultores, gandeiros e pescadores establécese un desconto adicional de 20 céntimos por cada litro de combustible que enchan nos seus vehículos até o 30 de xuño. En Galicia, onde a pesca e a agricultura representan sectores estratéxicos da economía, este beneficio adicional terá un impacto directo en miles de familias que dependen destas actividades. O Goberno renuncia así a repetir a bonificación universal de 20 céntimos por litro aplicada durante a crise de Ucraína, un mecanismo que xerou distorsiones no mercado.

O paquete introduce tamén mecanismos de control e supervisión do mercado enerxético para evitar subidas especulativas, e reforza as competencias da Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) para vixiar a evolución dos prezos dos carburantes. 

Os técnicos, sen datos para actuar

O problema concreto que denunciou a CEEES apunta a unha cuestión técnica e administrativa de fondo: as estacións de servizo traballan con dous gravames distintos para fixar o prezo final da gasolina, e sen coñecer exactamente en canto se reduce cada un deles, e como reflectilo nos sistemas informáticos, resulta imposible aplicar o desconto correctamente. Ademais, a patronal reclamou saber se o decreto distinguía entre as existencias de combustible xa almacenadas —polas que xa se abonou o imposto especial correspondente— e a nova subministración.

Segundo os cálculos da organización de consumidores FACUA, a redución do IVE do 21% ao 10% suporá unha baixada media de apenas 17 céntimos por litro no gasóleo e 16 na gasolina, moi lonxe dos 30 céntimos que o Goberno estimou como aforro máximo posible. A mesma organización advertiu de que sen controis efectivos, as empresas poderían seguir inflando as súas marxes de beneficio, tal e como aseguran que ocorreu no sector dos combustibles desde principios de marzo. 

Encher un depósito estándar de 50 litros será entre 8 e 8,60 euros máis barato grazas á nova medida, segundo a OCU; con todo, esta tregua no chafariz non compensa a subida acumulada desde que estalou a guerra, coa factura final aínda 14,40 euros superior no caso do diésel e 6,50 euros na gasolina. 

Semana Santa, o gran exame

A entrada en vigor este domingo coincide co inicio dun dos períodos de maior mobilidade do ano en Galicia. Os miles de condutores galegos que previsiblemente se sumarán aos desprazamentos de Semana Santa poderán beneficiar do aforro no chafariz, aínda que os expertos e as organizacións de consumidores advirten de que a rebaixa real no prezo final dependerá en boa medida de si as petroleiras e os operadores trasladan integramente a redución fiscal ou si absorben parte da marxe.

Ambos os reais decretos-lei aprobados polo Goberno deberán ser ratificados polo Congreso nun prazo máximo de 30 días. O decreto enerxético está previsto que chegue ás Cortes o vindeiro xoves 26 de marzo. O propio Sánchez admitiu que non existe maioría parlamentaria para convalidar o decreto de vivenda, aínda que confía en sacar adiante sen contratempos o paquete fiscal e enerxético, que foi negociado con axentes sociais e grupos políticos.

A CEEES non se pronunciou sobre si a publicación definitiva no BOE resolve todas as dúbidas técnicas expostas a noite do venres. O Goberno tampouco respondeu publicamente ás críticas sobre a xestión dos tempos do anuncio.