Demetrio Salgueiro, alcalde de Xove: "A Mariña necesita un porto comercial que se pode crear desbloqueando o dique norte de Alcoa"

-A Xunta anunciou as obras para unha vía de comunicación á altura de Viveiro, unha vía distinta a Vía de Alta Capacidade prevista. Desde o Concello de Xove, como se valora este cambio de modelo no trazado?

A valoración é positiva porque, ao fin, vaise a facer algo para aliviar o volume de tráfico que transcorre por Viveiro, sobre todo en momentos puntuais dentro do núcleo urbano da cidade. Por tanto, unha variante, aínda que non sexa unha autovía, pero que nos permitirá circular de forma máis fluída e sen atrasos, evidentemente será unha gran mellora. Actualmente, sobre todo en vacacións, Viveiro posúe un volume considerable de tráfico ante a cantidade de xente que pasa aí as súas vacacións, ademais dos veciños da comarca que debemos atravesar este lugar para ir en dirección Lugo, que absorbe o 90% do tráfico, atopámonos cun tempo extra elevado e en 5 km, que non é unha gran distancia. Por tanto, calquera infraestrutura que leve adiante e en condicións será unha gran mellora para todos, un gran avance para chegar á G-64 dirección Ferrol ou en dirección Lugo-Santiago. Isto último, unido ás obras de mellora na Gañidoira, diminuirá os tempos en chegar aos destinos sinalados. Por todo isto digo que é algo moi importante o desbloqueo desta situación e é por iso que non entendemos as críticas da oposición. Vin o trazado, certo que se podería facer unha infraestrutura máis grande, incluso unha autovía, con todo, o planificado é unha obra importante con 30 millóns de orzamento, unha das obras máis importantes que se van a levar adiante na comarca. 

-Ademais desta obra tamén temos a A-74, unha infraestrutura que tamén se demanda desde hai tempo. 

A A-74 é unha reivindicación formulada desde hai tempo, isto é o que nos queda aos veciños de Xove e do resto da Mariña Occidental. Prometéusenos que será unha autovía e cun bo trazado, pero o PSOE goberna desde hai oito anos e con promesas de que se iniciarían as obras en 2024 e xa estamos en 2026. Non se fixo nada nos últimos oito anos, ningún avance. Só levouse a exposición pública un trazado que xa saíra a exposición pública no ano 2018. Isto demostra o abandono no que nos ten o Goberno central. A A-74 é a infraestrutura máis importante para conectar A Mariña coa A-8 e coa nova variante de Viveiro. Estas dúas vías son importantes para o desenvolvemento da comarca porque non esquezamos que aquí temos á empresa máis grande da provincia, Alcoa, dous portos de interese como son Burela e Celeiro, por tanto, non se comprende que a estas alturas sexamos unha das comarcas máis abandonadas do Estado e todo por non materializar a A-74.

-No caso de Xove, sobre todo coa variante de Viveiro, como afectará á diversificación empresarial e económica?

A variante de Viveiro terá un gran impacto, sobre todo no tráfico de vehículos pesados que poderán circular por unha vía periférica e que nos achegará máis a Lugo e a Ferrol. Aínda así, insisto, a infraestrutura máis importante para nós é a A-74 porque nos conectaría con Asturias e coa A-8. Isto enlazaría toda a comarca en varias direccións. Esta obra si axudaría á diversificación e aumento do tecido industrial e socioeconómico de Xove e o resto da comarca.

Prometéusenos que (a A-74) será unha autovía cun bo trazado, pero o PSOE goberna desde hai oito anos e con promesas de que se iniciarían as obras en 2024 e xa estamos en 2026
 

-Sobre comunicacións por mar, está de acordo na creación dunha autoridade portuaria independente en San Cibrao, que basicamente afecto ao porto comercial de Alcoa?

Si, estaría de acordo. Con todo, nestes momentos son conselleiro no Porto de Ferrol, e pediuse varias veces tanto unha autoridade portuaria propia como o uso do dique norte de Alcoa, actualmente en desuso. Curiosamente, a resposta é que para ter unha autoridade portuaria habería que ter un porto comercial para explotar e, neste caso, só existe o de Alcoa que está en concesión administrativa a unha multinacional para uso exclusivo deles. No momento que se desbloquee, e estamos nun bo momento, pois en 2027 vence a concesión e xa trasladei á Autoridade Portuaria que sería necesario para ter un porto comercial deixar fóra da concesión o dique norte de Alcoa. Ese espazo está en desuso, soamente funciona como dique de abrigo e o importante sería acondicionalo como zona de atracada. Desa forma moitas empresas poderían desenvolver a súa actividade acondicionando a zona, a partir de aí si poder reclamar unha autoridade portuaria propia na provincia de Lugo, quizá a única provincia litoral que non ten autoridade, algo xustificado por Portos do Estado por non haber porto comercial. 

-Sobre Alcoa, a autorización a elevar até a cota 110 a altura do muro de contención na balsa de lodos vermellos, podería significar que a multinacional continúe coa súa actividade na comarca?

Por agora o que está en exposición pública é o proxecto da cota 110, que é a definitiva. Segundo os expertos non se pode subir máis a partir desa altura. Consideramos que é unha obra importante porque permitiría a continuidade da fábrica durante dez ou once anos máis, por tanto, trátase dun bo investimento. Unha vez colmatada a balsa de lodos descoñecemos que pode suceder coa planta de Alúmina, habería que estudar novas solucións pero, de momento, estamos ante unha obra importante. Esa balsa está situada en Xove e estanse realizando traballos para reforzar o muro de contención. Ademais, existen estudos constantes ao redor desta balsa para garantir a seguridade da mesma. Espero que as obras para a cota 110 autorícense os máis pronto posible porque repercutiría no mantemento de todos os postos de traballo.

Pediuse varias veces tanto unha autoridade portuaria propia como o uso do dique norte de Alcoa, actualmente en desuso

-Ve factible a creación dunha nova balsa para depositar lodos vermellos e garantir así a continuidade da factoría por máis de dez anos?

Iso é algo máis complicado dadas as condicións medioambientais que existen hoxe en día. Habería que buscar un lugar apto para a súa construción e estudar todas as alternativas cando a actual balsa estea colmatada e haxa que clausurala. Descoñezo si en Xove ou en Cervo, porque lembremos que a planta de Alúmina está no municipio de Cervo, pódese abrir outra balsa ou quizá se busque outro lugar que cumpra con todos os criterios mediambientales. En tal caso, hoxe en día é algo máis complicado pero aínda temos uns anos por diante para estudar alternativas a esta balsa, algo que creo xa están a facer tanto autoridades como a propia empresa para darlle continuidade á fábrica. 

-Sobre enerxía, considera viable unha alternativa como a de rebaixar a factura do consumo como vai aplicar a Xunta co parque eólico de Mondigo, alternativa que afectará a Ribadeo, Trabada e Barreiros?

O que vemos é unha situación de bloqueo sobre os parques eólicos por un recurso do TSXG que pediu un suplicatorio ao TJUE. Os parques eólicos en tramitación están paralizados, o que é unha pena, porque dentro dese modelo de parques eólicos hai nove que teñen contrato de subministración con Alcoa. Por todo isto, consideramos necesario que se desbloqueen eses parques, con isto quero dicir que non é necesario instalar un parque en Xove para dar enerxía a prezo competitivo a Alcoa. Hai varios parques ao longo da comunidade que tiñan asinados contratos de subministración eléctrica coa aluminera. Non é comprensible que Alcoa pague o dobre de prezo por enerxía que se paga noutros países da UE, isto non resulta competitivo.