Acordo Mercosur-UE, a sentenza de morte para o campo galego ou quedan esperanzas?

A recente decisión de enviar o acordo UE-Mercosur ao Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TJUE) supuxo un freo temporal á súa tramitación parlamentaria. Só resolverase cando o órgano xudicial europeo emita un ditame sobre a súa compatibilidade cos tratados europeos. Aínda así, esta pausa non bloquea necesariamente a súa aplicación provisional por parte da Comisión Europea se algún estado do Mercosur ratifícao.

O #BNG cualifica esta paralización como unha "vitoria" na defensa dos gandeiros e do medio rural. Os nacionalistas galegos han denunciado que o acordo se fraguou "de costas ao pobo" e mediante manobras "antidemocráticas" ao separar a parte comercial do resto de documentos que compoñen o tratado, desta forma evitábase o paso polos parlamentos nacionais. Pola contra, desde o #PSOE, o eurodiputado Nicolás González Casares critica esta medida como unha "manobra dilatoria" que dana a imaxe de unidade e fiabilidade da UE no contexto xeopolítico actual.

POSICIÓNS CONTRARIAS ENTRE AGRICULTORES
A situación no campo galego e español é de máxima alerta, ademais dunha desconfianza profunda. Agricultores e gandeiros oponse frontalmente ao tratado movidos polo temor a unha competencia desleal masiva por parte dos produtos chegados dos países do Mercosur. 

Entre as principais motivacións do seu rexeitamento está a denuncia de que entrarán produtos tratados con fitosanitarios ou métodos prohibidos na UE, o que xera unha desigualdade de condicións produtivas.
 

Paralelamente, a entrada de grandes continxentes de carne e outros produtos a baixo custo ameaza con afundir os prezos que perciben os produtores locais, facendo inviables as súas explotacións. Sobre todo nos sectores lácteo e cárnico. Por último, están preocupados pola perda de soberanía alimentaria. O sector teme quedar "vendido" aos intereses de grandes multinacionais, perdendo así o control sobre a produción local de alimentos.
 

DIVERXENCIAS POLÍTICAS
O BNG mostrou un rexeitamento frontal ao acordo debido ás "graves repercusións" para o sector agrogandeiro galego e a seguridade alimentaria. Ana Miranda sostén que o acordo sacrifica aos produtores de carne galegos a cambio de favorecer as exportacións industriais de países como Alemaña.

Pola súa banda, o PSOE defende o tratado como unha oportunidade estratéxica e equilibrada. González Casares argumenta que, aínda que existen riscos limitados no sector do vacún, o acordo favorece a outros sectores como o porcino ou o avícola. Nestes pódese abaratar o custo dos cereais e pensos importados. Ademais, os socialistas consideran importante reforzar lazos con democracias como a de Lula en Brasil fronte ao avance de potencias como China ou o proteccionismo de EE.UU.
 

CONSUMIDORES
Miguel López, da Unión de Consumidores Galegos (UCGAL), traslada unha preocupación centrada na seguridade alimentaria e a transparencia. López considera que as consecuencias para os consumidores galegos e europeos poderían ser significativas. Primeiro, non está garantido o control de calidade sobre as importacións e existe unha gran inquietude ante os controis de seguridade alimentarios, pois reclaman os mesmos estándares que os europeos.

A maiores, a UCGAL advirte especialmente sobre o uso de soia transxénica para alimentos de base vexetal. A isto súmalle o emprego de tratamentos químicos prohibidos en Europa para a cría de gando no Mercosur. Por último, UCGAL denuncia o risco de que produtos foráneos se envasen localmente para inducir a erro ao consumidor sobre a súa orixe real.

GAÑADORES E PERDEDORES?
O tratado debuxa un mapa europeo con beneficiados e prexudicados. As grandes potencias industriais, con Alemaña á cabeza, salguen ben parados deste tratado. Isto debido a que os sectores máis favorecidos serían a automoción, maquinaria industrial, produtos químicos e plásticos, que atoparían un mercado de 280 millóns de consumidores en América Latina.

Con todo, as alarmas saltan cando se fala dos sectores agrogandeiros, sobre todo os de países do sur e centro de Europa. O pequeno e mediano produtor europeo vese exposto á competencia dos "xigantes da agricultura industrial" de países como Brasil ou Arxentina. Estes “xigantes” operan con custos e normativas medioambientais moito máis laxas.

IMPACTO EN GALICIA
Para o sector agrogandeiro de Galicia, as consecuencias da tratado UE-Mercosur prevense especialmente lesivas debido á súa estrutura produtiva. Quizá a especialización máis prexudicada sexa a do sector cárnico de vacún. O tratado permite a entrada de 99.000 toneladas anuais de carne de vacún con aranceis reducidos. Un golpe directo á principal actividade de moitas explotacións galegas que dependen deste produto.

Tamén se calcula que haberá un efecto negativo no medio rural galego e a súa estrutura. Advírtese que o modelo de produción do Mercosur favorece o monocultivo e as grandes extensións no exterior. A implicación máis directa é a destrución do modelo de explotación familiar galego, vital para o mantemento da biodiversidade e a poboación no rural.

Os países da UE están divididos ante a incerteza que xera o maior tratado de libre comercio negociado até agora. As previsións máis optimistas falan dun fluxo constante de mercadorías cara a un ou outro lado do Atlántico. As máis pesimistas sinalan un afundimento aínda maior do sector primario (sobre todo agricultura e gandaría) e que podería levar ao peche de explotacións gandeiras e agrarias. De momento, calma tensa.