Vos Maios de Ferrol a Ourense, Galicia engalánase para recibir a primavera

Cando o calendario marca o 1 de maio, Galicia non só conmemora o Día Internacional do Traballo. Tamén revive un dos seus ritos populares máis arraigados: os Maios, unha festividade ancestral vinculada á chegada da primavera e á esperanza de boas colleitas que, durante séculos, foi o eixo da vida comunitaria en aldeas e vilas de toda a comunidade. Lonxe de converter nunha postal do pasado, a tradición resiste e se reinventa grazas ao esforzo de concellos e asociacións culturais que levan anos apostando pola súa recuperación.

O corazón da celebración son as propias figuras: estruturas habitualmente piramidais sobre as que se colocan con coidado elementos naturais —flores silvestres, xestas, tuia, piñeiro— até cubrir por completo o armazón. Esa elaboración artesanal, que esixe tempo, coñecemento e dedicación, convive coas coplas, pezas cantadas de marcado carácter popular e satírico coas que a xente criticou historicamente os poderes e costumes de cada época. A mestura de espectáculo visual, expresión musical e voz do pobo é o que fai dos Maios unha tradición difícil de imitar.

A pesar de que en moitos puntos de Galicia esta celebración foise diluíndo co paso dos anos, son cada vez máis os concellos e colectivos que traballan para que non desapareza. O resultado é unha axenda que, en torno á ponte do 1 de maio, converte a numerosas localidades galegas en escenario dunha mesma festa con moitos rostros distintos.

OURENSE, EPICENTRO DA CELEBRACIÓN

A cidade de Ourense acollerá o domingo 3 de maio unha nova edición da Festa dúas Maios, declarada de interese turístico de Galicia. A programación, organizada pola Concellaría de Artes e Festexos, arrincará ás 10.30 horas nos xardíns do Pai Feijoo cun taller de confección de coroas e peiteados. Ás 11.00 horas abrirase na rúa do Paseo a exposición dos maios participantes no certame municipal, e media hora despois comezará unha ruada con cabezudos e xigantes acompañados de música tradicional, cun percorrido que partirá desa mesma rúa para atravesar o centro histórico até a Praza Maior. Ás 12.00 horas terá lugar o canto de coplas ante o xurado.

Pola tarde, a Praza Maior tomará a substitución: ás 19.00 horas celebrarase a entrega de premios e unha nova interpretación das coplas gañadoras, e ás 19.30 horas o cantautor Amancio Prada pechará a xornada cun concerto. O certame municipal distribúe este ano 42.000 euros entre premios e axudas á participación, con categorías que van desde o Maio Artístico, o Enxebre, o Creativo e o Infantil até coplas en categoría adulta e infantil. Ademais, todas as creacións debidamente elaboradas recibirán unha achega de 400 euros do Concello polo só feito de participar.

DA BAIXA LIMIA A VALDEORRAS

Na comarca da Baixa Limia, a Asociación Cultural Rebulir consolida en Celanova a súa proposta «Cantamos ó Maio» como referente na recuperación das tradicións galegas. Durante todo o mes de maio, Ramirás acollerá unha programación que combina a elaboración e colocación dos maios con talleres, rutas etnográficas e actividades de animación cultural pensadas para transmitir estas prácticas ás novas xeracións. O punto de partida será o 2 de maio coa charla «As herbas medicinais en Galicia», impartida por Cristina Conde no Local Social de San Andrés (Vilavidal) con inscrición gratuíta a través de www.rebulir.com.

No Barco de Valdeorras, a celebración do 1 de maio suma décadas de continuidade ininterrompida. Desde o Concello, que foi ampliando a programación para facela máis atractiva, combínanse a apertura dun mercado, a colocación artesanal dos maios, música, coplas e actividades familiares. O concurso repartirá máis de 2.300 euros en premios, e desde a organización xa se expón recuperar o «maio humano», unha figura tradicional das comitivas que foi desaparecendo co tempo e que podería volver ocupar o seu lugar na festa.

FERROL E A súa COMARCA SÚMANSE Á FESTA

Na comarca de Ferrol, varios municipios prepararon as súas propias celebracións. En Ares , o 1 de maio o parque Rosalía de Castro acollerá a confección comunitaria de maios, un yantar popular no que cada veciño poderá levar a súa comida, música tradicional, xogos, postos de artesanía local e venda de viño. A tarde completarase cun taller para os socios da asociación veciñal Ou Rueiro, impulsora da iniciativa xunto ao Concello. En Cedeira , o sábado 2 de maio, as rúas Ezequiel López e o Paseo dá Mariña acollerán entre as 13.00 e as 16.00 horas unha gran sesión vermú musical con grupos locais que irán rotando por bares e locais hostaleiros, todos eles engalanados con decoración floral. A rúa Ezequiel López permanecerá cortada ao tráfico para facilitar o ambiente festivo.

O barrio ferrolán de Canido vivirá durante dez días a súa propia versión dos Maios, cunha novidade destacada: este ano a organización prescinde dos escenarios fixos para estender as actividades musicais por todo o barrio de forma itinerante. Mantéñense citas xa consolidadas como a quinta edición da Feira do Disco, a novena comida veciñal na rúa e o toldo solidario dá Tafona, que se instalará no patio do colexio Cruceiro. O 1 de maio celebrarase ademais a primeira Foliada Obreira na Praza de Fernando Miramontes, con talleres de baile e actuacións de grupos. A organización anima a veciños e comerciantes a adornar balcóns e portais con flores, e facilita ramos a quen non poidan custear a decoración.