O maio máis caloroso da historia en Galicia: 20º por encima da media, 37º o xoves en Ourense

O tempo en Galicia rompeu esta semana todos os esquemas posibles para un mes de maio. O que normalmente son xornadas primaverais con temperaturas ao redor dos 17 ou 18 graos converteuse nun episodio de calor sen precedentes desde que existen rexistros fiables, con máximas que xa superaron os 38 graos en puntos do interior e que se manterán en cotas históricas durante os próximos días. Meteogalicia e a Axencia Estatal de Meteorología (AEMET) coinciden en cualificar o episodio como extraordinario, comparable ao que habitualmente se rexistra en plena canícula de xullo ou agosto.

O martes arrinca con certa suavización respecto dos días máis extremos do fin de semana, aínda que os termómetros seguirán moi lonxe do normal para a época. Ourense alcanzará os 33 graos, mentres Lugo chegará aos 30 e Santiago de Compostela aos 28. A costa presenta valores algo máis moderados: A Coruña quedará en 26 graos e tanto Ferrol como Pontevedra e Vigo roldarán os 24. 

As brumas matinais no litoral atlántico serán a única nota diferencial dunha xornada que, a pesar dese aparente alivio, segue sendo atípica para o calendario. O vento soprará bambo do sur, a mesma compoñente que trouxo a calor nos días anteriores.

Unha calor que regresa con forza o mércores

A tregua, con todo, será breve. O mércores Galicia quedará baixo a influencia dun sistema de altas presións que facilitará unha nova entrada de aire moi cálido desde o sur, e os termómetros volverán dispararse. Ourense repetirá máximas de 36 graos, mentres Lugo alcanzará os 32 e Pontevedra os 31. Ferrol, que o martes quedaba en 24 graos, subirá tamén até os 31.

 Santiago marcará 30 graos e Vigo chegará a 29. Unicamente A Coruña, resgardada polo efecto regulador do océano, quedará en 27 graos máximos. Pola tarde poderían formar nubes de evolución en zonas do interior, con algún chuvasco illado, pero sen que iso supoña un alivio térmico real.

O xoves consolidará esta situación de calor persistente. A predición de Meteogalicia sitúa as máximas de novo en 36 graos para Ourense e en 33 para Lugo, con Pontevedra en 30, Vigo e Ferrol ao redor de 29. A Coruña baixará a 24 graos, beneficiada polas brumas costeiras que seguirán formar no litoral atlántico durante as mañás. A situación descríbese tecnicamente como de pantano barométrico, é dicir, con escasas variacións de presión no espazo, o que favorece a estabilidade e o quecemento diúrno sen que ningunha perturbación penetre desde o Atlántico. Pola súa banda, AEMET eleva as temperaturas máximas en Ourense até os 37 graos.

Marcas que caen un tras outro

Os datos acumulados até agora son contundentes. Ourense rexistrou o pasado 28 de maio unha temperatura máxima de 38,1 graos, superando a marca histórica anterior de maio nesa provincia e converter no episodio de calor de primavera máis intenso do que se ten constancia en Galicia. Os meteorólogos de AEMET sinalaron que estes días poderían ser os máis calorosos para estas datas desde polo menos 1950 en toda a comunidade. As anomalías son de tal magnitude que, fronte a unha media histórica de maio de entre 15 e 18 graos segundo a zona, hai estacións que superan esa referencia en máis de 15 graos, o que sitúa os valores actuais por encima do percentil 95 de toda a serie climática rexistrada.

O contexto non é casual. Galicia leva décadas acumulando sinais de cambio climático, aínda que a suavidade do seu clima atlántico haxa amortecido en parte os efectos máis visibles. Estudos sobre as principais cidades galegas detectan un aumento da temperatura media duns 0,6 graos desde 1980, cunha tendencia á alza de aproximadamente 0,25 graos por década en capitais como A Coruña, Lugo ou Ourense. O número de días cálidos con máximas superiores aos 25 graos creceu de forma apreciable, mentres que os episodios de xeada nas zonas de montaña foron reducir. As ondas de calor, que antes eran fenómenos excepcionais no noroeste peninsular, volvéronse máis frecuentes e intensas.

O medio prazo non ofrece alivio

A previsión para os días seguintes non apunta a un cambio de patrón a curto prazo. Meteogalicia indica que os ceos se manterán pouco nubrados ou despexados durante os próximos días, con temperaturas que seguirán sendo moi elevadas para a época do ano. As mínimas experimentarán un lixeiro ascenso progresivo mentres que as máximas se manterán sen cambios significativos, con oscilacións puntuais. Como nota engadida, a axencia galega sinala que a calidade do aire, que chegou a alcanzar valores malos durante o episodio, irá mellorando gradualmente até situar en niveis regulares.

As autoridades sanitarias han pedido á poboación que extreme as precaucións durante as horas centrais do día, evite a exposición prolongada ao sol e extreme a hidratación, especialmente no caso de persoas maiores, nenos e quen padezan enfermidades crónicas. O sistema de vixilancia epidemiolóxica permanece activado.

O que noutros tempos sería unha rareza meteorolóxica digna de crónica histórica é hoxe, cada vez máis, unha ameaza que esixe resposta institucional e adaptación social. Maio de 2026 quedará nos anais climáticos de Galicia como o mes en que o agosto chegou con meses de adianto.