O 'cóbado de tenista', recoñecida como unha enfermidade profesional en caixeiras de supermercado polo TSXG

Aínda que o nome poida confundir e asociémolo a figuras como Rafa Nadal ou Carlos Alcaraz, o 'cóbado de tenista' é unha enfermidade que podería padecer case calquera. Aqueles que no exercicio das súas funcións realicen movemento mecánicos e repetitivos poden sufrir esta doenza, que a Sala do Social do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (#TSXG) recoñeceu como unha enfermidade profesional para un gremio que levaba tempo salientando que este trastorno era produto da súa actividade: as caixeiras de supermercado.

UN PRECEDENTE SIGNIFICATIVO

Esta lesión, dolorosa e froito do sobreuso dos tendóns na parte externa do cóbado, foi recoñecida como enfermidade profesional polo alto tribunal galego polo recurso dunha traballadora de Vego Supermercados e a súa mutua Frateridad Muprespa, así como contra a Seguridade Social, revogando a sentenza dun xulgado da Coruña. 

Aínda que agora cabe interpor recurso de casación contra este fallo, o pronunciamiento do TSXG é significativo para miles de profesionais, xa que establece que "debe concluír" que o caso de incapacidade temporal desta traballadora "deriva de enfermidade profesional" debido ás súas tarefas desempeñadas como caixeira. 

Ao tempo, o auto tamén fala dunha discriminación de xénero, pois aínda que o cóbado de tenista está recoñecido como enfermidade profesional en profesións como mecánicos ou albaneis, sectores profundamente masculizados, para o posto de caixeiro de supermercado, onde hai unha maioría feminina, non se establecía esa relación. 
 

Desde a CIG, sindicato á fronte da demanda, celebran o fallo, que remarca que esta patoloxía "é moi habitual no sector despois de moitos anos de movementos repetitivos e forzados nas caixas sen que as empresas tomen as medidas preventivas necesarias", polo que recalcan a "gran relevancia" deste pronunciamiento da Xustiza para o sector, onde hai moitas mulleres nunha situación similar pero que polo seu emprego, até agora, non foran "recoñecidas como derivadas do traballo polas mutuas".
 

"Recoñécese o que levamos denunciando desde hai anos na CIG: as traballadoras somos discriminadas até na enfermidade", testemuña a traballadora que presentou a demanda, Noelia Gerpe Meirás.

QUE ES O CÓBADO DE TENISTA?

O cóbado de tenista, coñecido médicamente como epicondilitis lateral, é unha afección dolorosa provocada pola inflamación ou microrroturas dos tendóns que unen os músculos do antebrazo coa parte exterior do cóbado. Aínda que o seu nome suxire unha relación exclusiva co deporte de raqueta, trátase dunha das lesións por esforzo repetitivo máis comúns na poboación xeral. O síntoma principal é unha dor punzante que se localiza na protuberancia ósea lateral do brazo e que pode irradiar cara á boneca, dificultando accións tan cotiás como virar o pomo dunha porta ou soster unha simple cunca de café.

A orixe desta patoloxía reside na sobrecarga mecánica dos músculos extensores do antebrazo, encargados de estabilizar a boneca. Os movementos repetitivos e a tensión constante xeran un desgaste no tecido conectivo que, co tempo, supera a capacidade natural de rexeneración do corpo. Por este motivo, a enfermidade é sumamente frecuente en contornas laborais que esixen tarefas manuais intensivas; profesionais como pintores, carpinteiros, mecánicos e mesmo persoas que pasan longas xornadas fronte ao teclado dun computador son perfís habituais nas consultas de traumatología.

De non tratar a tempo, as consecuencias do cóbado de tenista poden derivar nunha perda progresiva da forza de agarre e nunha dor crónica que interfere directamente coa calidade de vida e o rendemento laboral. Nas fases máis avanzadas, a inflamación inicial pode transformar nun proceso dexenerativo do tendón, o que complica a recuperación e esixe intervencións máis drásticas, que van desde fisioterapia intensiva até cirurxía. A detección temperá e o repouso relativo son, por tanto, alicerces fundamentais para evitar que unha molestia puntual convértase nunha limitación funcional permanente.