A presenza do peixe globo nas costas galegas non é unha boa noticia: rías cada vez máis "tropicalizadas"

A costa galega volve ofrecer sinais claros do cambio que experimentan os seus ecosistemas mariños. Un estudo do Instituto Español de Oceanografía (#IEO) , en colaboración co Grupo para ou Estudo do Medio Mariño (GEMM) , o Aquarium Finisterrae e a Universidade de Vigo , documentou a presenza inédita de dúas especies de peixe globo en augas de Galicia, un achado que os expertos se relacionan coa “progresiva tropicalización do mar”.

ACHADOS

A investigación identificou dous exemplares destes peixes, pouco frecuentes no litoral galego. O primeiro, o tamboril verde (Lagocephalus lagocephalus), foi capturado en 2021 fronte á Costa dá Vela (Cangas), mentres que o segundo, o tamboril de terra (Sphoeroides pachygaster), apareceu en 2025 na Ría de Pontevedra. Ambos os rexistros considéranse excepcionais: o primeiro constitúe a primeira cita confirmada de tamboril verde en Galicia, mentres que o segundo é a segunda detección de tamboril de terra nestas augas.

O equipo investigador do Centro Oceanográfico de Vigo analizou os exemplares e comprobou que o tamboril de terra era unha femia en fase de posta , un detalle que reforza a hipótese de que estas especies están a comezar a establecer de forma máis estable en augas do Atlántico norte, posiblemente favorecidas polo aumento da temperatura do mar.

RISCOS

Aínda que o estudo advirte de que algúns peixes globo poden conter tetrodotoxina , unha das neurotoxinas naturais máis potentes coñecidas , os expertos matizan que o risco actual de intoxicación en España é baixo. A razón: o seu consumo está prohibido en toda a Unión Europea e non se comercializan legalmente .

No entanto, os investigadores insisten na necesidade de reforzar o seguimento científico e mellorar a identificación de especies potencialmente tóxicas. “Coñecer a súa distribución e toxicidade é clave para a detección precoz e para alertar á poboación sobre posibles riscos alimentarios”, explicou Rafael Bañón , investigador do IEO en Vigo e un dos autores do informe.

O traballo recomenda manter unha vixilancia constante , especialmente nos portos e zonas de pesca, para evitar que estes exemplares entren en canles de comercialización non regulados. Esta vixilancia considérase fundamental para previr casos de intoxicación accidental, como os que se rexistraron noutros puntos do Mediterráneo e do Atlántico oriental.

CAMBIOS NA BIODIVERSIDADE MARIÑA

O estudo tamén realiza unha revisión exhaustiva de todas as especies de peixe globo rexistradas en España, constatando que até a data documentáronse 26 especies pertencentes a cinco familias, das cales 22 localízanse en Canarias e 15 na Península Ibérica e Baleares.

Para os científicos galegos, este panorama encaixa cun patrón crecente de tropicalización do Atlántico, un fenómeno que xa foi observado con outras especies como o peixe ballesta, o peixe coello ou certas medusas tropicais que alcanzan cada vez máis frecuentemente as costas galegas. En palabras dos investigadores, este cambio supón un reto para a xestión pesqueira e a conservación mariña.

Desde organizacións ambientalistas galegas como o GEMM, sublíñase que estes achados deben verse como unha advertencia sobre os efectos do quecemento global na biodiversidade do noroeste ibérico. Polo momento, nin a Xunta de Galicia nin o Ministerio para a Transición Ecolóxica han emitido declaracións sobre o informe do IEO, aínda que expertos consultados en medios medidas nacionais coinciden na importancia de tomar preventivas antes de que o fenómeno se consolide.

En definitiva, a chegada do peixe globo a Galicia —unha rexión onde até hai poucos anos a súa presenza era case impensable— interprétase como un novo sinal do impacto do cambio climático nos ecosistemas mariños . Os científicos advirten que o que hoxe é unha rareza podería converter nun signo habitual dos océanos do futuro.