Só os maiores aproban a Atención Primaria do SERGAS

window.addEventListener("message",function(a){if(void 0!==a.data["datawrapper-height"]){var e=document.querySelectorAll("iframe");for(var t in a.data["datawrapper-height"])for(var r,i=0;r=e[i];i++)if(r.contentWindow===a.source){var d=a.data["datawrapper-height"][t]+"px";r.style.height=d}}});

A percepción cidadá sobre o funcionamento do Servizo Galego de Saúde (#Sergas) deteriorouse até alcanzar un aprobado xusto na valoración global, segundo o barómetro do Instituto Sondaxe para La Voz de Galicia, realizado entre o 12 e o 25 de febreiro. A nota media dun 5,0 supón un descenso de catro décimas respecto ao mesmo estudo do ano pasado e contrasta co 6,1 que os galegos outorgaban ao sistema en setembro de 2019. Este balance vese fortemente condicionado por un núcleo duro de insatisfacción: un 8,2% dos enquisados outorga un cero, o que indica unha percepción de "total insatisfacción".

Brecha xeneracional na valoración sanitaria

A análise por franxas de idade debuxa unha fotografía nítida do descontento. O grupo de maiores de 65 anos é o único que concede un aprobado á atención primaria, cunha puntuación de 5,8. Este colectivo, que é o que acode con maior asiduidade ao médico de familia, tamén premia á atención hospitalaria cun 6,8. É dicir, os maiores son os que máis satisfeitos están.

 No extremo oposto sitúase a poboación de entre 30 e 44 anos, que é a máis crítica: suspende a atención primaria cun 4,3 e apenas chega ao 5,0 na valoración dos hospitais.

Os mozos de 18 a 29 anos tamén aproban o conxunto do sistema, aínda que de maneira máis moderada (5,2) pero suspenden a primaria (4,9), mentres que o grupo de 45 a 64 anos queda nun 4,8 en primaria, mellorando lixeiramente a súa nota respecto da franxa anterior pero sen alcanzar o suficiente. 

Por sexos, os homes conceden un aprobado xusto ao sistema (5,1), mentres que as mulleres suspenden a xestión sanitaria cun 4,9.

Rueda admite o descontento pero rexeita as críticas

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, pronunciouse o luns sobre os resultados da sondaxe. En declaracións recollidas tras a reunión semanal do Consello da Xunta, Rueda cualificou a caída da satisfacción como "lóxica", atribuíndoa ao contexto das recentes mobilizacións no sector. "Están a suspenderse actuacións médicas", sinalou en referencia indirecta ás folgas, polo que é "lóxico que os usuarios pensen que todo podía ir mellor" . Rueda culpou da folga actual en Atención Primaria ao ministerio, cando o certo é que o sindicato Ou'Mega convoca para mellorar, precisamente, Atención Primaria, que é competencia da Xunta.

A pesar do dato, o mandatario galego quixo pór en valor que a opinión xeral "segue sendo a do aprobado da sanidade pública de Galicia".  

Con ese argumento, Rueda refugou a "visión catastrofista" que, á súa 

xuízo, están a transmitir os partidos da oposición de forma "bastante inxusta". O presidente insistiu no compromiso do seu goberno para "seguir mellorando" o servizo, e lembrou que Galicia será a primeira comunidade en ofrecer protonterapia na sanidade pública .

A sombra das folgas e o conflito laboral

O contexto no que se realizou a enquisa vén marcado pola conflitividade laboral no sector. O propio Rueda aludiu aos paros convocados polo sindicato Ou'Mega, que se manteñen na atención primaria, aínda que matizou que o seu seguimento "está por baixo do 6%" e que a convocatoria responde máis a unha protesta contra o Estatuto Marco proposto polo Ministerio de Sanidade que contra a política autonómica . O presidente manifestou o seu desexo de que o sindicato se sume ao plan de mellora para primaria xa aceptado por outras cinco centrais sindicais.

Hai tempo que as protestan non cesan nos centros de saúde. Hai apenas unha semana, o colectivo de xubilados e pensionistas da CIG concentrábase ante varios ambulatorios das principais cidades galegas para denunciar "a deterioración da sanidade pública". Os manifestantes alertaron entón de demoras de até 14 días para ser atendidos en primaria, unha situación que, aseguran, castiga con especial dureza ás persoas maiores .A federación CIG-Saúde anunciou a convocatoria dunha folga en Atención Primaria para o próximo 12 de marzo.

A atención hospitalaria resiste mellor o envite

Se a atención primaria esborrállase até o 5,0, a nota que reciben os hospitais galegos é algo superior, alcanzando un 5,9. Este dato mantense estable respecto ao ano anterior e frea a tendencia á baixa que viña arrastrando desde 2022, cando alcanzou o seu pico histórico de 6,7. Os homes puntúan a asistencia hospitalaria cun 6,0, mentres que elas outórganlle un 5,8. Por provincias, A Coruña e Ourense son as máis satisfeitas cos hospitais (6,0), mentres que Pontevedra volve ser a máis crítica (5,6).

A brecha ideolóxica tamén se fai evidente na enquisa. Os votantes do PPdeG nas autonómicas de 2024 son os únicos que aproban con solvencia a xestión sanitaria, outorgándolle un 6,2. No lado oposto, os electores do BNG son os máis severos, cun 4,2 de media, seguidos polos do PSdeG (4,7). En canto á atención primaria, só os votantes 'populares' apróbana (6,2), mentres que os nacionalistas a castigan cun 4,1.

O desemprego e a precariedade lastran a percepción

A enquisa de Sondaxe tamén revela diferenzas notables en función da ocupación laboral. Os xubilados e pensionistas son, como cabería esperar pola súa experiencia de uso, os máis benévolos, cunha nota global de 5,5 e un 5,6 en primaria. Os estudantes tamén aproban o sistema (5,4). Con todo, os traballadores por conta allea (4,7) e, especialmente, os desempregados (4,5) son quen teñen unha peor consideración do Sergas.

Desde o BNG, o seu portavoz nacional, Ana Pontón, insistiu en reiteradas ocasións no Parlamento en que a situación é consecuencia dos "recortes" en atención primaria, que cifran en 1.650 millóns de euros, e instou á Xunta a mellorar as condicións laborais dos facultativos . Pola súa banda, o secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, reclamou a Rueda que "se poña a traballar xa" e puxo o foco nas máis de 350.000 persoas que, segundo datos da súa formación, esperan unha cita médica na comunidade