Mai Costa trae a Galicia ‘Ditaduras mineiras’, o libro que pon o foco en Touro e nos conflitos pola megaminería

Un libro sobre conflitos e dereitos

Publicado a finais de 2024 pola editorial Sudestada, “Ditaduras mineiras” reúne máis de quince anos de investigación, testemuños e rexistro de accións de comunidades afectadas por proxectos de megaminería en América Latina e outras rexións. A obra céntrase nos conflitos territoriais e socioambientales asociados a este modelo extractivista, destacando vulneracións de dereitos como o acceso á vida, á terra, á auga e á diversidade cultural.​​

O libro inclúe un prólogo do músico Manu Chao e textos construídos a partir de encontros co escritor Eduardo Galeano, o que reforza a dimensión política e cultural dunha denuncia que presenta a megaminería como un poder capaz de impor auténticas “ditaduras” vinculadas á extracción de recursos. Ao mesmo tempo, a autora subliña como este modelo produtivo xera desigualdade, discriminación e exclusión, ao impor unha visión do territorio que relega formas de vida baseadas na harmonía coa natureza.​​

En Vilalba , a presentación está prevista para o venres 9, ás 17:00 horas, no auditorio de Vilalba, nun acto organizado con colectivos locais contrarios á megaminería.​

En Pontevedra , o encontro coa autora terá lugar o sábado 10 de xaneiro, ás 12:00 horas, na cervexería Rula, un espazo que adoita acoller actividades vinculadas a movementos sociais e culturais.​

Xa en Vigo , a presentación do libro celebrarase o domingo 11 de xaneiro, ás 11:30 horas, no centro social A Nubeira, situado na rúa Pizarro, dentro da programación impulsada por colectivos ecoloxistas e veciñais.​

Por último, en Santiago de Compostela, a autora estará ou martes 13, ás 17:30 horas, na libraría Couceiro, nun acto non que tamén participarán integrantes dá Plataforma Mina Touro O Pino Non e outros colectivos críticos coa megaminería en Galicia

Traxectoria dunha activista global

Costa é profesora de Historia e Ciencias Sociais, con formación en educación ambiental, e implicouse de forma directa nas loitas contra a megaminería en Arxentina a partir de 2008, acompañando procesos comunitarios de defensa do territorio e da auga. “Ditaduras mineiras” xa se presentou en varias provincias de Arxentina, así como en Chile e Uruguai, antes de iniciar o seu percorrido polo Estado español, con paradas programadas en Asturias, Galicia, Sevilla e Madrid.​​

En Galicia, a autora protagoniza un itinerario que inclúe Vilalba, Pontevedra, Vigo e Santiago, da man da Plataforma Mina Touro O Pino Non e doutros colectivos como SOS Suído, Asociación pola defensa dá ría, Comisión contra as minas dá Terra Cha, Sindicato Labrego Galego e Ecoloxistas en Acción, todos eles especialmente críticos coa expansión da megaminería no territorio galego. As actividades abarcan auditorios, centros sociais, librarías e locais hostaleiros, co obxectivo de manter un contacto próximo co tecido social que leva anos mobilizado fronte a estes proxectos.​

O proxecto de Touro, aínda en tramitación

A antiga explotación de cobre de Touro-O Pino, clausurada hai décadas, segue sendo un dos focos do debate ambiental en Galicia pola tentativa de reapertura impulsada por Cobre San Rafael, empresa vinculada a unha multinacional do sector mineiro. A compañía defende un proxecto de extracción ao descuberto baseado en tecnoloxía convencional para producir concentrado de cobre, e sostén que os estudos de impacto resultan favorables e que o plan suporía un importante impulso económico, con boa parte do gasto previsto en provedores galegos.​

Fronte a esta visión, plataformas como Mina Touro O Pino Non e distintos colectivos veciñais e ecoloxistas alertan dos riscos para os recursos hídricos e para as actividades agrarias e gandeiras da comarca, lembrando que, máis de trinta anos despois do peche, a contorna non se recuperou completamente. 

Na actualidade, o proxecto continúa en fase de tramitación administrativa, condicionado tamén por recursos e iniciativas legais da oposición, mentres se manteñen controversias sobre a transparencia e o acceso á información ao redor de investimentos municipais ligadas a infraestruturas que poderían estar relacionadas coa explotación.​