De como anos de inacción acaban arrebatando a praza por centos de funcionarios da Xunta

O problema afunde as súas raíces nunha parálise administrativa de case quince anos. Desde 2012, a Xunta non convocou un só concurso de traslados para os corpos especiais do ámbito social, o que deixou a psicólogos, traballadoras sociais e outros técnicos atrapados nas súas prazas, sen posibilidade de achegar ao seu lugar de residencia nin de optar a postos de maior categoría para os que acumulaban méritos e antigüidade. Mentres tanto, noutros corpos como educación ou sanidade, os concursos celebrábanse con regularidade.

Durante esa longa paréntese, a Xunta foi creando novas prazas, moitas delas de nivel 26, con retribucións sensiblemente superiores e funcións especializadas

.

Durante 15 anos, esas prazas foron cubrir por comisións de servizo, a Xunta sacou concurso para que os funcionarios en persoal puidésense facer con elas. 

Funcionarias psaron anos en comisión de servizo, esperando unha convocatoria dun concurso interior que, en función dos puntos acumulados pola súa experiencia e desempeño, debíalles permitir, en teoría, acceder definitivamente a un destino máis próximo ao seu domicilio ou a un posto acorde coa súa traxectoria. 

En 2023, un fallo xudicial obrigou á Xunta a entregar as prazas das últimas oposicións. Algunhas funcionarias que levaban décadas nos seus postos, foron trasladadas para facer oco aos novos.  

A sentenza que o cambiou todo

O punto de inflexión chegou cunha reclamación xudicial dunha veterinaria da Xunta. Esta funcionaria argumentou que o destino provisional que lle asignaron ao incorporar debía converter en definitivo, e os tribunais déronlle a razón. A argumentación atopaba respaldo nunha doutrina previa: en 2022, o Tribunal Constitucional xa declarara nulo un precepto dunha lei canaria que permitía ese tipo de asignacións provisionais a funcionarios recentemente ingresados.

O fallo tivo un efecto dominou inmediato que está a crear moitísimas tensións entre o persoal da Xunta e outras administracións. 

Na administración autonómica, numerosos técnicos do ámbito social da Xunta solicitaron a extensión de efectos daquela sentenza, reclamando que os seus destinos provisionais —en moitos casos as famosas prazas do nivel 26— tamén quedarán consolidados como definitivos. Os tribunais comezaron a darlles a razón de forma masiva. 

A situación repetiuse antes con outra categoría: a dos enxeñeiros. Naquel caso, Función Pública foi pillada por sorpresa e tivo que duplicar prazas para dar cabida tanto aos novos adxudicatarios por vía xudicial como aos veteranos que as reclamaban por concurso. Dúas persoas con dereitos sobre o mesmo posto. Unha solución custosa e complicada que a administración decidiu non repetir.

Prazas retiradas e veteranos prexudicados

Para evitar que se reproducise a situación dos enxeñeiros, a Dirección Xeral de Emprego Público (DXEP) optou por unha vía drástica: retirar do concurso de traslados as prazas sobre as que pesaban medidas cautelares xudiciais. No caso dos psicólogos, das 133 prazas inicialmente incluídas no concurso, ao redor de 30 foron eliminadas. Once delas eran de alto nivel. Adxudicáronse de forma definitiva a quen as ocupaban en destino provisional, que levaban apenas tres anos na administración.

O resultado é que profesionais con até trinta anos de experiencia, que nun concurso de traslados ordinario terían moitas posibilidades de acceder a eses postos de maior nivel, quedan definitivamente excluídos. Ademais, en decembro a Xunta engadiu á relación de prazas do concurso unha cláusula segundo a cal todo podía modificar para dar cumprimento a sentenzas xudiciais, o que xerou unha enorme incerteza entre os participantes.

A plataforma Técnicos dá Xunta en Loita, con 180 integrantes, leva meses de protestas. Convocou unha concentración o 10 de setembro fronte ao Parlamento de Galicia para esixir solucións. Ese mesmo día, a deputada do PSdeG Patricia Igrexas formulou unha pregunta ao conselleiro de Facenda e Administración Pública, Miguel Corgos, para que explicase como pensaba resolver o conflito. A plataforma tamén solicitou reunións con todos os grupos parlamentarios e o respaldo dos sindicatos. 

A versión de Facenda

A Consellería de Facenda, que lidera Miguel Corgos, defende que o concurso se está desenvolvendo conforme aos principios de igualdade, mérito e capacidade, paradoxalmente os mesmos que reclaman as afectadas. Sobre as prazas retiradas, a Consellería asegura que os axustes responden exclusivamente ao cumprimento de resolucións xudiciais e que o proceso é garantista cos dereitos de todos os traballadores.

As funcionarias afectadas non negan que a administración deba acatar as sentenzas, pero sinalan que a orixe do problema está no catorce anos sen concurso. Consideran, ademais, que os tribunais deberían coñecer que a aplicación que fai Facenda das súas resolucións está a prexudicar a terceiros con moitos máis anos de servizo. Piden, sobre todo, que se lles escoite: tanto a elas como aos centos de compañeiras que comparten a súa situación.