Pokemon: Arquivo da causa contra o exalcalde socialista, edil do BNG e xefe da Policía Local de Ourense

O Tribunal de Instancia de Ourense decretou o arquivo da peza xudicial da operación Pokémon na que se investigaba ao exalcalde socialista Francisco Rodríguez, ao edil do BNG Fernando Varela e ao exjefe da Policía Local Abelardo Ulloa. Segundo o auto ditado este 5 de xaneiro polo maxistrado da praza 1 da Sección de Instrución, non existen indicios de que os acusados recibisen diñeiro a cambio de favores á empresa Vendex, centro das sospeitas neste caso.

O xuíz descarta indicios de subornos

A resolución xudicial sinala que non se practicou proba algunha que acredite a realidade dos supostos pagos, máis aló de dúas declaracións de coimputados. Con todo, o xuíz advirte que estes testemuños “non son suficientes para sustentar unha acusación”, ao carecer de indicios obxectivos que os apoien. O tres investigados rexeitaron en sede xudicial recibir calquera cantidade económica relacionada co seu labor público.

Así mesmo, o maxistrado descarta que os desprazamentos a Ourense dalgúns dos coinvestigados poidan interpretar como entregas de diñeiro. “O feito de que algún viaxase a Ourense nun momento determinado —razoa o auto— non permite concluír que a viaxe tivese como fin entregar sumas de diñeiro a ningún responsable municipal”.

A investigación tamén revisou documentación interna da mercantil Vendex. No entanto, o xuíz subliña que non hai constancia de que eses documentos se correspondan con pagos reais ou de que provocasen favores cara á empresa por parte de autoridades municipais. O arquivo da causa non é firme: pode recorrer ante a Audiencia Provincial de Ourense.

Unha macrocausa con ramificacións en toda Galicia

A operación Pokémon foi unha das maiores macrocausas de corrupción abertas en Galicia. Iniciouse en 2012 baixo a dirección da maxistrada Pilar de Lara, entón titular do Xulgado de Instrución número 1 de Lugo. A xuíza investigou durante anos presuntas tramas de subornos e contratos irregulares entre administracións locais galegas e o grupo empresarial Vendex, dedicado á limpeza e á xestión de servizos públicos.

A causa estendeuse por diversas provincias galegas e afectou a decenas de cargos políticos de distintos partidos, incluídos representantes municipais e altos funcionarios. Co paso do tempo, moitas das pezas abertas foron arquivar por falta de probas, dilacións ou prescrición de delitos. De Lara foi finalmente apartada da instrución polo Consello Xeral do Poder Xudicial, que apreciou na súa actuación atrasos inxustificados.

Das case cen imputacións iniciais —políticos, empresarios de Vendex e funcionarios—, a inmensa maioría derivou en arquivos por ausencia de indicios obxectivos máis aló de declaracións non corroboradas. Casos en Ourense, como o de Rodríguez, Varela e Ulloa, ejemplifican como os tribunais descartaron subornos a Vendex por falta de probas documentais ou entregas reais.

En 2024, a peza principal puxo punto final á macrocausa, con empresas como Cechalva condenadas só a multas simbólicas e exclusión breve de contratos públicos. Este peche confirma que, pese ao balbordo inicial, Pokémon non destapou unha rede xeneralizada, senón amaños puntuais en adxudicacións locais.
 

Só unha condena firme na trama

Tras máis dunha década de investigación, só un político foi condenado en firme dentro do armazón da operación Pokémon: Francisco Fernández Liñares, exconcejal socialista de Lugo e expresidente da Confederación Hidrográfica Miño-Sil. Liñares aceptou no seu momento unha condena por suborno e branqueo, dentro dun acordo coa Fiscalía.

O arquivo da peza de Ourense súmase así a outros sobresementos que foron desmontando progresivamente o impacto xudicial dunha causa que no seu inicio parecía alumar unha rede xeneralizada de corrupción en Galicia. O auto de agora alivia ao PSOE e ao BNG na provincia ourensá, mentres que o PP, que tamén tivo cargos investigados noutras pezas, evita pronunciar sobre o desenlace.

Os implicados nesta parte do caso sostiveran desde o principio a súa inocencia. Con esta decisión, o Tribunal de Instancia pon punto final —polo menos de momento— a unha etapa xudicial que marcou a política galega durante anos, aínda que o capítulo aínda podería reabrir se a Fiscalía ou as partes interpoñen recurso.