Se non vas, quita o teu nome: a hipocrisía da Copa da Raíña

Onte, no Estadio de Gran Canaria, que acolleu a final da Copa da Raíña entre o FC Barcelona e o Atlético de Madrid, o trofeo luciu a súa denominación oficial, pero a titular dese nome non estivo. De novo. Non é a primeira vez, nin será a última se non se corrixe un patrón que, máis aló das axendas reais, envía unha mensaxe incómoda: o fútbol feminino segue sendo tratado como un evento secundario, mesmo cando leva o nome da Raíña.

A Copa de S. M. a Raíña non é un trofeo calquera. Desde que a competición adoptou esta denominación, o seu nome carga un peso institucional e simbólico innegable. No deporte, os patrocinios e as denominacións reais non son meros adornos; son compromisos públicos. Cando unha institución pon o seu nome nunha competición, asume implicitamente a responsabilidade de acompañala, sobre todo na súa cita máis transcendente: a final. A ausencia reiterada da raíña Letizia rompe ese pacto simbólico e transforma o nome nun xesto buxán, case decorativo. E iso, a pesar de que as xogadoras demostraron sobradamente que o seu fútbol non desmerece en nada ao dos seus colegas masculinos. Acredítano as máis de 26.000 persoas que encheron as bancadas do estadio.

Os rexistros públicos e as crónicas deportivas mostran un historial intermitente desde 2014. En máis da metade das edicións disputadas durante o seu reinado, a titular do nome brillou pola súa ausencia, xa sexa por compromisos de Estado, desprazamentos internacionais ou decisións de axenda. Aínda que é comprensible que a Coroa teña múltiples obrigacións, a repetición do patrón expón unha pregunta incómoda: é compatible manter o nome nunha competición á que non se asiste de forma sistemática? O fútbol feminino non pide favores; esixe coherencia. Esa coherencia que si mostra o rei Felipe VI, quen acode puntualmente a cada final da Copa do Rei masculina. Nunca falta. Está aí para apoiar aos equipos e para referendar, coa súa presenza, o respaldo da Coroa ao trofeo que leva o seu nome.

O impacto desta ausencia vai máis aló do protocolario. Nun momento histórico de profesionalización, visibilidade e crecemento estrutural do fútbol feminino en España, a presenza institucional actúa como termómetro de prioridade. Cando outras raíñas e xefas de Estado acoden a finais de competicións femininas en Europa, ou cando a propia Familia Real estivo presente en fitos do deporte masculino, a ecuación se desbalancea. Non se trata de comparar, senón de sinalar que a visibilidade importa, e a súa ausencia, cando o nome está en xogo, lese como indiferenza. Non podían ir nin a princesa, nin a infanta?

Algúns argumentarán que a axenda real é complexa e que a presenza non debería ser obrigatoria. De acordo. Pero entón a solución é sinxela e coherente: se a asistencia non pode ser constante ou prioritaria, a Copa debe cambiar de nome. Non hai deslealdade en axustar a denominación á realidade da presenza institucional. Ao contrario, sería un acto de honestidade que devolvería ao trofeo a súa identidade propia, sen depender dun vínculo simbólico que, na práctica, non se sostén.

O fútbol feminino español non necesita condescendencia; necesita respecto institucional e feitos concretos. Un trofeo que leva un nome real debe ir acompañado da presenza que ese nome implica, ou ben deixar de usalo. Mentres tanto, cada final sen a titular do nome reforza a sensación de que o feminino segue sendo un apéndice, mesmo cando chea estadios, gana Champions e escribe historia.

A Coroa ten un poder simbólico. Úseo con coherencia, ou devolva o nome a quen poida levalo con presenza real. Pola contra, a Copa da Raíña seguirá sendo, ironicamente, un trofeo sen raíña.