Atalaia, forzada a comprar terreos, a pesar de non ter permiso para a mina de Touro

A valoración do que supón este paso difire. Trátase dun paso adiante para a viabilidade do proxecto, en opinión do bando favorable á polémica mina. Para os críticos, é un mero trámite que a empresa tiña que cumprir agora, obrigada polos contratos que asinou hai anos con opcións de compra que ían caducar.

A operación prodúcese nun momento en que o proxecto mineiro segue pendente da declaración de impacto ambiental da propia Xunta. Agora mesmo, a mina de Touro segue nas pavías.

Segundo información enviada pola mineira a algúns medios, o primeiro paquete de firmas supón a formalización de 26 contratos de compravenda que suman 62 parcelas, un proceso que se estenderá até xuño en función da caducidade dos acordos orixinais .

Cobre San Rafael espera que, unha vez completadas as operacións en curso, pasase a posuír aproximadamente o 70% do terreo imprescindible para o desenvolvemento do proxecto, que en total son unhas 812 hectáreas. A mineira di que se trata, no seu maior parte, de terreos vinculados historicamente á actividade mineira -a antiga mina de cobre que segue creando problemas de contaminación- así como eucaliptales e prados.

A versión empresarial: prezos superiores ao mercado

A materialización destas compras responde a acordos alcanzados hai tres anos. Segundo detalla a promotora, as operacións péchanse con prezos superiores ao valor de mercado e supoñen o abono do 90% do valor acordado, completando así o 10% que xa fose adiantado aos propietarios no momento da firma da opción.

A compañía, participada pola multinacional Atalaia Mining e a empresa local Explotacións Galegas, leva lustros traballando no proxecto. 

O seu director xeral, Fernando Riopa, sinalaba recentemente que xa investiron preto de 20 millóns de euros na preparación da proposta mineira, incluíndo sondaxes, seguimentos ambientais e a posta en marcha dunha planta de tratamento . 

As críticas da oposición: prezos baixos e caducidade de contratos

Fronte ao relato empresarial, as asociacións contrarias ao proxecto ofrecen unha lectura moi distinta. Fontes da plataforma Mina de Touro O Pino Non consultadas por Galiciapress  sinalan que a empresa se viu forzada a comprar pola caducidade dos contratos: "Hai cinco anos a empresa aventurouse a lanzar contratos con opción de compra, adiantando ou 10% e unha vez que ou proxecto tivera a súa autorización, pero parece que tingan unha data para facer efectivos vos pagos que van caducando e teñen que facerse cargo dás terras coas que fixeron eses contratos".

Son prezos moitísimo por debaixo do que fai máis de 10 anos pagáronse as expropiacións dous terreos para ou polígono do Pino

O aspecto máis polémico, segundo os críticos, é o prezo. As adquisicións estar a pechar a valores de entre 1,5 e 3 euros o metro cadrado, unha cifra que consideran moi baixa. Para contextualizar esta queixa, comparan con expropiacións pasadas na zona: "Moitísimo por debaixo do que fai máis de 10 anos pagáronse as expropiacións dous terreos para ou polígono do Pino, que segue sen facerse a día de hoxe, algo que agardamos que pase tamén coa mina".

Un proxecto aínda sen permiso ambiental

A compra de terreos prodúcese nun contexto de tramitación administrativa aínda inconclusa. O proxecto recibiu en xuño de 2024 a cualificación de Proxecto Industrial Estratéxico por parte da Xunta , pero segue pendente da declaración de impacto ambiental (DIA), un requisito imprescindible para a súa autorización definitiva. 

Xa en 2017, unha versión anterior do proxecto recibiu unha DIA negativa, o que motivou a súa reformulación. Segundo a empresa, con oitenta novidades. Segundo os críticos, é basicamente o mesmo proxecto que a Xunta rexeitou en subía.

Batalla pola opinión pública

Mentres tanto, a compañía non cesa na súa actividade promocional para gañar á opinión pública, cuxa oposición foi clave en que se frascase o anterior plan de apertura. Nos últimos meses, asinou un convenio cos parquistas de Carril (o marisqueo é un das potenciais vítimas da mina se se contamina o Ulla). 

Tamén  participou en diversos foros empresariais xunto á Asociación de Industrias do Metal de Galicia (#Asime) , presentando estudos de impacto económico que cifran en 2.542 millóns de euros a contribución ao PIB galego durante toda a vida útil da mina e a creación de entre 1.600 e 2.000 empregos. De feito, a compañía indica que xa realizou centos de entrevistas de traballo entre os veciños. 

Cobre San Rafael  batalla en varias frontes. Ademais das plataformas veciñais, colectivos como a Plataforma en Defensa dá Ría de Arousa mostraron o seu rexeitamento, e organismos como ICOMOS, asesor da UNESCO, alertaron sobre o posible impacto no Camiño de Santiago .

A compañía, pola súa banda, sostén que a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta comunicou que a explotación non se atopa no territorio histórico do Camiño e que un equipo da Universidade de Vigo realizou un informe complementario que "reafirmou que mesmo o impacto visual da mina sería practicamente nulo" .

Recentemente, ademais, saltou a polémica pola participación dun geólogo de Cobre San Rafael nun informe encargado pola Xunta para avaliar o potencial mineiro de Galicia, algo que a empresa xustifica porque o experto actuaba en representación do Colexio de Geólogos .

Por agora, mentres a Xunta ultima a tramitación ambiental, a empresa empeza a executar os contratos de compra.