Os plans de Stellantis para producir en China engaden incerteza a Vigo e a toda Europa

Stellantis presentou onte desde Auburn Hills, no estado de Míchigan, a súa folla de ruta industrial para os próximos cinco anos. O plan, bautizado como FaSTLAne 2030, foi debullado polo conselleiro delegado, Antonio Filosa, ante investidores e medios de todo o mundo. Nel, o grupo franco-italiano anunciou un investimento de 60.000 millóns de euros, máis de 60 novos lanzamentos de vehículos e unha profunda reorganización das súas operacións a nivel global. Vigo figura no horizonte dese ambicioso proxecto, aínda que con matices importantes que os traballadores de Balaídos seguirán de cerca nas próximas semanas.

O núcleo tecnolóxico do plan descansa sobre tres plataformas globais que o grupo pretende ter operativas en 2030 con até un 70% de reutilización de compoñentes. A máis relevante para a planta galega é a STLA One, unha arquitectura modular de vehículos que cobre os segmentos B, C e D e que Stellantis prevé lanzar en 2027 . A capacidade anunciada é ambiciosa: máis de 30 modelos distintos e unha produción que podería alcanzar as 2 millóns de unidades anuais en 2035. O segmento B —o dos utilitarios compactos, onde Balaídos construíu a súa reputación co Peugeot 2008 e a Berlingo— está explicitamente incluído na súa cobertura. As outras dúas plataformas son a STLA Frame e a LCV, orientadas a vehículos máis grandes e aos vehículos comerciais lixeiros.

Vigo, no segmento crave de STLA One

A pesar da relevancia destes anuncios para a planta de Vigo, o presidente do grupo, John Elkann, e o propio Filosa —que cualificou o plan como o resultado de «meses de traballo disciplinado en toda a compañía»— non mencionaron en ningún momento a factoría galega de maneira directa. Fontes do sector apuntan a que haberá que agardar «días ou semanas» para coñecer que modelo concreto recaerá sobre as liñas de montaxe de Balaídos. O comité de empresa non se pronunciou de momento sobre os anuncios de onte.

O que si quedou confirmado é que Vigo permanece dentro do futuro estratéxico do grupo. A planta galega forma parte de Prol One, a unidade de negocio de vehículos comerciais de Stellantis, un dos seis alicerces nos que o plan FaSTLAne 2030 concentra o 70% dos investimentos xunto ás catro marcas globais prioritarias: Jeep, Ram, Peugeot e Fiat. Esta inclusión é un sinal inequívoco de que a factoría galega segue sendo un activo estratéxico para o grupo, aínda cando os detalles de produción estean aínda por pechar.

STLA One está concibida desde a súa raíz como unha plataforma multienergía. Poderá acoller vehículos eléctricos de batería, híbridos enchufables e motores de combustión convencional, o que dota ás plantas que a adopten dunha flexibilidade notable fronte á incerteza do mercado. A plataforma integrará ademais tecnoloxía de 800 voltios, o que permitirá tempos de carga moi competitivos, e contará cunha batería integrada na estrutura do propio vehículo para reducir custos, peso e complexidade.

A iso súmase a súa capacidade para incorporar desde o primeiro momento o tres grandes tecnoloxías que Stellantis presentou tamén onte: STLA Brain, a arquitectura de software do vehículo; STLA SmartCockpit, o sistema de interacción co condutor; e STLA AutoDrive, a plataforma de condución autónoma. O grupo prevé que en 2030 o 35% dos seus vehículos incorpore polo menos unha destas tecnoloxías, porcentaxe que subirá ao 70% en 2035.

Recortes de produción en Europa

O plan de Filosa non está exento de tensións para o continente europeo. Stellantis prevé reducir a súa capacidade produtiva en Europa en máis de 800.000 unidades, reutilizando ou reconvertendo instalacións como a planta francesa de Poissy e apoiar nas alianzas cos socios chineses Leapmotor e Dongfeng. A primeira fabricará modelos nas plantas de Madrid e Zaragoza; a segunda adxudicarase produción na fábrica francesa de Rennes.

Os expertos no sector, por outra banda, recoñecen que as alianzas con China son ambivalentes. Por unha banda evitan que as factorías que teñen capacidade sen utilizar -que non é o caso de Vigo- obteñan carga de traballo pero por outra banda a ninguén se lle escapa que o epicentro da produción pódese deslocalizar cada vez máis. 

Segundo confirmou o grupo, a partir de 2027 marcas emblemáticas do catálogo de Stellantis, entre elas Peugeot e Jeep, comezarán a fabricar novos modelos na planta de Wuhan, coñecida como DPCA (Dongfeng Peugeot Citroën Automobile). O destino desa produción non será unicamente o mercado chinés, como viña sendo habitual na joint venture, senón que os vehículos fabricados en Wuhan orientaranse á exportación a escala mundial, competindo directamente coa produción procedente de fábricas europeas.

O acordo con Dongfeng supón un xiro notable respecto ao papel que até agora desempeñaba a DPCA dentro do grupo. A planta de Wuhan vira reducir drasticamente a súa actividade nos últimos anos, golpeada pola perda de cota de mercado das marcas occidentais en China fronte á irrupción de fabricantes locais como BYD ou SAIC. Reconverter a fábrica nun nodo exportador é a resposta de Stellantis para rendibilizar unha infraestrutura ociosa sen asumir o custo de desmantelala.

A elección de Peugeot e Jeep como marcas pioneiras desta nova fase non é casual. Peugeot mantén un arraigamento histórico en China a través da DPCA, mentres que Jeep, relanzada no mercado chinés tras anos de incerteza, necesita unha base de produción que reduza custos para poder competir en prezos nos mercados emerxentes. Os novos modelos que sairán de Wuhan a partir de 2027 estarán, por tanto, deseñados cunha vocación exportadora desde o primeiro momento, o que implica estándar de homologación e equipamento orientados a mercados distintos do chinés.

Stellantis non detallou de momento cantas unidades prevé exportar desde Wuhan nin que mercados serán prioritarios para os vehículos fabricados en China. Tampouco precisou se os modelos de Wuhan solaparán referencias xa producidas en plantas europeas ou si tratarase de vehículos exclusivos desa instalación.

Para a factoría de Vigo, que emprega directamente a máis de 4.500 traballadores e impulsa indirectamente miles de empregos no tecido industrial da área metropolitana, a pregunta central é se esta reorientación estratéxica afectará á asignación futura de modelos. A planta galega fabrica actualmente vehículos das marcas Citroën e Peugeot —precisamente unha das dúas marcas que se fabricarán en Wuhan—, e calquera movemento na carteira de modelos do grupo repercute de forma inmediata nos volumes de produción vigueses.

Con esta alianza, Stellantis busca recuperar terreo en China, o maior mercado automotriz do mundo, onde as marcas occidentais han perdido cota fronte aos fabricantes locais. Ao converter a Wuhan nun "hub" de exportación, o grupo non só abastecerá ao mercado interno chinés, senón que utilizará estas unidades para competir en prezos en Europa, América Latina e o Sueste Asiático.

Nese contexto, España emerxe como un dos territorios máis sólidos do grupo a escala europea. O ano pasado, as plantas españolas ensamblaron máis de 957.000 vehículos, o 17% das vendas globais do grupo e cerca do 80% de todo entregar na rexión de Europa ampliada, con Vigo como a máis produtiva do país. A planta de Balaídos encadea ademais un comportamento positivo no que vai de ano: mentres a produción nacional caeu un 0,2% no primeiro cuadrimestre, a factoría galega creceu un 2% no mesmo período e acumula xa máis de 141.500 unidades fabricadas.

Incógnita na recta final

A todo iso engádese un dato relevante que alimenta a incerteza positiva: en xaneiro de 2025, Stellantis xa adxudicou a Vigo a plataforma STLA Small para a produción de vehículos eléctricos do segmento B a partir do segundo semestre de 2027, aínda que o modelo concreto segue sen desvelar. Agora, con STLA One anunciada tamén para ese ano e cubrindo igualmente o segmento B de Vigo, a dúbida na contorna da planta é se ambas as plataformas coexistirán en Balaídos ou se algunha delas termina absorbendo á outra.

A patronal do sector, a Anfac, contextualiza a desaceleración produtiva en moitas fábricas españolas pola necesaria adaptación das liñas de montaxe aos novos modelos. No caso de Vigo, esa transición xa está en marcha. A pregunta agora é que coche levará o logo da plataforma nova nas cadeas de Balaídos. Stellantis non o dixo aínda.