O Supremo avala o preaviso de 2 días de Abanca para asignar horas extra aos seus traballadores con xornada flexible

A Sala do Social do Tribunal Supremo ha dado a razón a Abanca nun conflito laboral que arrastraba dous anos e que enfrontaba á entidade bancaria galega con varios sindicatos. A sentenza número 414/2026, ditada o 16 de abril anula o fallo previo da Audiencia Nacional que declarara nula a cláusula de preaviso de 48 horas incluída no acordo de xornada flexible asinado por Abanca en xuño de 2024.

Todo arrincou cando a entidade alcanzou ese acordo con UXT e o Sindicato Independente de Banca e Servizos Financeiros (SIB-SF), que representaban conxuntamente o 52% da representación sindical. O modelo pactado fixaba unha semana laboral de 37,5 horas na que catro horas quedaban suxeitas a distribución flexible: dous a elección do traballador e outras dúas reservadas á empresa para cubrir necesidades do servizo, cun preaviso mínimo de 48 horas.

A Confederación Intersindical Galega (#CIG), que non subscribiu o acordo, impugnouno ante a Audiencia Nacional xunto a CCOO-Servizos e Alternativa Sindical de Caixas de Aforros (ASCA-CIC). O seu argumento central: esa reserva empresarial equivalía en realidade a unha distribución irregular da xornada, figura que o artigo 34.2 do Estatuto dos Traballadores regula cun preaviso mínimo de cinco días. A Audiencia Nacional deulles a razón en febreiro de 2025, declarou nula a cláusula de 48 horas e substituíuna polo prazo legal. Abanca recorreu en casación.

A clave está en distinguir xornada de horario

O Tribunal Supremo resolve o nó cunha distinción conceptual que parece técnica pero ten consecuencias de gran alcance. A sentenza lembra a súa propia doutrina: a xornada é o «tempo durante o que haxa que prestar actividade ao longo de determinada unidade cronolóxica como o día, a semana ou o ano», mentres que o horario é «a distribución dese tempo de actividade laboral». Non son sinónimos. E esa diferenza cámbiao todo.

A distribución irregular da xornada implica que nuns períodos trabállase máis e noutros menos, con excesos e defectos que deben compensar. É iso, exactamente, o que regula o artigo 34.2 do Estatuto e o que esixe os cinco días de preaviso. Con todo, no caso de Abanca a xornada semanal de 37,5 horas «permanece invariable durante o período de outubro a maio». O que varía é unicamente como se distribúen esas horas entre os distintos días. Iso, conclúe a Sala, é horario, non xornada irregular.

O Alto Tribunal subliña ademais un elemento que a Audiencia Nacional había ignorado: a simetría do sistema. As dúas horas que controla a empresa son o exacto espello das dúas horas que controla o propio traballador. Nese contexto de «ampla flexibilidade», a Sala conclúe que «non podemos senón concluír que o prazo de 48 horas é razoable».

Doutrina que vai moito máis alá de Abanca

O fallo absolve ao banco galego e devólvelle a cláusula intacta, pero o seu impacto vai moito máis lonxe. O Supremo senta xurisprudencia aplicable a calquera empresa que pacte un modelo similar: xornada total fixa con distribución horaria variable. Se o volume de horas non oscila, o réxime da xornada irregular —e as súas garantías— non entra en xogo. Para os sindicatos, a marxe de impugnación deste tipo de cláusulas estréitase considerablemente.

A sentenza inclúe tamén unha advertencia xa consolidada en doutrina: o prazo de vinte días para impugnar unha modificación substancial de condicións de traballo non empeza a correr si a empresa non notificou a súa decisión «de forma expresa, fehaciente e por escrito». Participar na negociación non equivale a recibir esa notificación. No caso concreto, o Supremo confirma que non constaba devandita comunicación formal, polo que descarta a caducidade alegada por Abanca no seu primeiro motivo de recurso.