Millóns de euros desde a Xunta para que a IA “free” o abandono escolar mentres falta profesorado

Galicia converteuse no campo de probas da maior aposta pola intelixencia artificial aplicada ao ensino dentro de España: o proxecto EdugalIA. Esta iniciativa integral de 'gobernanza educativa' nace co obxectivo de incorporar a IA como unha ferramenta de apoio. Esta solución está dirixida a xestionar e avaliar as políticas públicas mediante o procesamiento eficiente de millóns de datos xerados no campo educativo. O programa está destinado a toda a comunidade educativa —alumnado, familias, docentes e equipos directivos— e busca establecer un sistema de "alerta temperá" para identificar factores de risco e mellorar o éxito escolar. A envergadura deste contrato, que ascende a 16,5 millóns de euros (cofinanciados con fondos FEDER), espertou un interese sen precedentes no sector tecnolóxico, atraendo a 18 empresas líderes que buscan executar o primeiro proxecto de ensino en España beneficiario do modelo de Compra Pública Innovadora.

OBXECTIVO: NON Ao ABANDONO ESCOLAR

Desde unha perspectiva pedagóxica, o motivo central de EdugalIA é a loita contra o abandono escolar cedo mediante a “anticipación”. En lugar de realizar diagnósticos tardíos cando o alumno xa deixou o sistema, a IA permitirá identificar de forma proactiva patróns de risco, factores asociados e necesidades específicas de cada estudante. 

Os obxectivos neste terreo son claros: mellorar a equidad e calidade educativa, ofrecendo unha atención máis personalizada e un modelo máis inclusivo. Para materializar este programa, a IA actuará en varias frontes tecnolóxicas: analítica avanzada, expediente dixital único, asistente virtual e redución da burocracia.

#ES NECESARIA TANTO INVESTIMENTO?

A pesar do despregamento tecnolóxico, os sindicatos educativos manteñen unha postura vixiante e, nalgúns casos, crítica. CC.OO. Educación valora positivamente o uso de ferramentas de vangarda e non considera excesivo o orzamento dada a complexidade da IA, pero subraya que o control debe ser sempre humano e quedar supeditado ao docente. Pola súa banda, #UXT Educación pon o foco na necesidade de que o proxecto se traduza nunha redución real da burocracia e advirte que estarán "vixiantes" ante o cumprimento dos compromisos da administración.

A postura máis crítica provén da #CIG-Ensino, que vincula o lanzamento de EdugalIA coa recente cancelación do programa Abordaxe, unha rede de acompañamento escolar. Para este sindicato, a IA pode automatizar procesos, pero non substitúe o "contacto humano" necesario para atallar problemáticas sociais e familiares complexos. Denuncian que se invista en tecnoloxía mentres existe falta de persoal orientador e coordinación con servizos sociais.

Ante estas formulacións, a Consellería de Educación respondeu que EdugalIA é unha "ferramenta de apoio" e que en ningún caso substituirá aos profesionais. A Xunta recalca que xa existe unha liña de traballo aberta para ampliar recursos estruturais, incluíndo a modificación de catálogos de persoal en Infantil e Primaria e o incremento de especialistas e orientadores en Secundaria.

Con todo, facendo cálculos co orzamento do programa EdugalIA, cantos profesionais poderíanse contratar para educar aos menores galegos? Un mestre de Primaria público adoita percibir entre 2.400 e 3.000 € brutos mensuais segundo antigüidade e complementos. O custo laboral total inclúe ademais cotizacións sociais e outros conceptos, que elevan o custo empresarial/administrativo aproximadamente un 30-35 %.

Os módulos oficiais galegos para persoal docente de Primaria en concertada sitúan “salarios + cargas sociais” ao redor de 47.000-49.000 € anuais por profesor equivalente.

Así, con 16,5 millóns por ano Galicia podería contratar aproximadamente entre 250 e 300 profesores de Primaria.

As TECNOLÓXICAS Á espreita 

O proxecto logrou atraer ás principais compañías do sector, que compiten a través de 12 propostas diferentes, moitas delas en forma de Unión Temporal de Empresas (#UTE) para sumar potencialidades en I+D e despregamento loxístico.

Entre as empresas e agrupacións que presentaron a súa candidatura figuran:

Indra, NTT Data, Neoris e HP: Xigantes que optan aos dous lotes principais (I+D e despregamento).

#UTE EdugallA: Integrada por One Million Bot, Sercaman 1, Ghenova Dixital e Ghenova Enxeñaría, combinando experiencia en asistentes conversacionales e enxeñaría de datos.

#UTE Plexus-Altia-Bahía Software: Unha potente alianza de empresas galegas de referencia tecnolóxica.

Telefónica e Fujitsu: Que concorren tanto de forma individual como en alianza estratéxica (#UTE Fujitsu-Telefónica).

Outras alianzas: Como a UTE Inetum-DXC ou Mainjobs-Ticsmart.

A Consellería analiza agora estas ofertas para seleccionar ás cinco mellor situadas de cada lote, quen deberán detallar a súa folla de ruta para o deseño e construción das solucións que se aplicarán entre 2026 e 2030.