O BNG esixe licenza urbanística obrigatoria para frear a "barra libre" de pisos turísticos en Galicia

En só oito anos, as vivendas de uso turístico dadas de alta no Rexistro de Empresas e Actividades Turísticas de Galicia (REAT) pasaron de 500 a 27.600 inmobles. Este crecemento exponencial, que disparou os prezos do aluguer en cidades como Santiago de Compostela, Vigo ou A Coruña, é o pano de fondo da iniciativa lexislativa que o #BNG rexistrou no Parlamento galego para reformar a normativa autonómica de turismo. A formación nacionalista denuncia que o actual sistema permite a calquera propietario inscribir a súa vivenda no REAT sen que a Xunta verifique si conta co correspondente permiso municipal, o que ao seu xuízo equivale a unha "barra libre" de pisos turísticos sen licenza. 

A deputada Saleta Chao subliñou que este incremento non responde só á maior rendibilidade do aluguer turístico fronte ao convencional, senón tamén á inacción da Xunta, que permite a inscrición de vivendas sen comprobar si contan coa autorización municipal correspondente. O BNG sinala que este abandono obriga aos concellos a pedir de forma reactiva a baixa daqueles inmobles que non acreditan o título habilitante, unha xestión que, na súa opinión, debería ser previa e corresponder ao Goberno autonómico. 

Como exemplo da marxe de actuación municipal, Chao citou o caso de Santiago, onde a regulación local logrou reducir un 22% as VUT entre 2023 e 2026, pasando de 803 a 630 inmobles. Con todo, o Bloque sostén que deixar esta responsabilidade exclusivamente en mans dos concellos xera unha desigualdade territorial insosteible. 

Tres medidas concretas

A primeira e máis inmediata das propostas do BNG consiste en esixir licenza urbanística previa para calquera vivenda que queira operar con fins turísticos, con independencia da súa localización no territorio galego. Esta autorización tería unha vixencia de cinco anos, prorrogable por outro cinco. Ademais, a formación expón que se proceda á baixa automática no REAT de todas as VUT que estean inscritas en contradición co plan urbanístico municipal vixente, transferindo así a carga da proba ao propietario e non ao concello.

A segunda medida obriga á Xunta a elaborar un estudo de municipios con alta concentración de vivendas turísticas. Devandita análise deberá incluír un mapa detallado por zonas de todo o territorio e unha análise do perfil das persoas físicas ou xurídicas propietarias e xestoras das VUT, con especial atención aos grupos de investimento dedicados á compra e aluguer deste tipo de aloxamentos. 

Como terceira proposta, o BNG reclama que se fixen criterios claros para declarar zonas de mercado residencial tensionado: que o custo medio da hipoteca ou do aluguer, sumados as subministracións básicas, supere o 30% dos ingresos familiares, ou que os prezos de compra ou aluguer crezan nos últimos cinco anos polo menos tres puntos por encima do IPC galego. 

A Xunta, no punto de mira

A parlamentaria do BNG reprochou ao PP que leve 17 anos gobernando Galicia sen intervir no mercado inmobiliario e advertiu de que "o que vemos son as consecuencias da non intervención". Chao reclamou ademais que sexa a propia Xunta quen inicie de oficio a declaración de zonas tensionadas, utilizando os datos do Instituto Galego de Vivenda e Solo (#IGVS), en lugar de trasladar esa responsabilidade aos concellos. "É necesario regular as VUT para garantir o acceso e o dereito á vivenda da cidadanía, da xente nova e das persoas vulnerables", subliñou a deputada. 

O contexto estatal tampouco é alleo a este debate. A mediados de 2025 entrou en vigor o Rexistro Único de Arrendamentos Turísticos e Temporais, co que o Estado pretende controlar os alugueres de curta duración, e en marzo de 2026 venceu o prazo para que todas as VUT obtivesen un código rexistral obrigatorio para poder publicitar en plataformas como Booking ou Airbnb. A pesar destas medidas estatais, o BNG considera que Galicia necesita unha regulación propia e máis exixente. 

A Xunta de Galicia non se pronunciou publicamente sobre a proposición de lei rexistrada polo BNG. Tampouco o fixo Aviturga, a asociación que agrupa aos propietarios de vivendas turísticas en Galicia, aínda que esta organización xa recorreu ante os xulgados a ordenanza municipal da Coruña, vixente desde mediados do ano pasado.