Seguro que aquí poderemos ver a eclipse total de sol de agosto? IGN lanza localizador 'antisombras'

O próximo 12 de agosto, España vivirá un dos maiores fenómenos astronómicos do século: unha eclipse total de Sol que cruzará a península de oeste a leste e terá en Galicia un dos seus primeiros puntos de observación. O Real Observatorio do Instituto Xeográfico Nacional (IGN) habilitou un visualizador online que permite saber con precisión se o relevo de cada zona permitirá ver a eclipse sen que montes ou edificios arruínen a experiencia.

Un “Google Maps” de sombras para a eclipse

O visualizador, accesible na web oficial do IGN, incorpora unha nova capa de “Visibilidade” que mostra as sombras previstas para o día da eclipse usando un modelo dixital do terreo. Esta ferramenta calcula como afectará o relevo nun radio de decenas de quilómetros, axudando a localizar puntos altos ou horizontes despexados onde o Sol non quede oculto no momento clave.​

Segundo explica o IGN, o modelo está baseado en datos topográficos cunha resolución de 200 metros, o que permite representar de forma detallada as obstrucións da paisaxe, desde cordilleiras até serras de menor altura. A institución subliña que o obxectivo é que calquera persoa, desde grandes cidades até pequenos municipios rurais, poida planificar a observación con antelación e evitar desprazamentos errados no último momento.​

Galicia terá un papel protagonista na eclipse do 12 de agosto, xa que será o primeiro territorio de España onde se vexa a fase total ao entrar a sombra polo Atlántico. Na Coruña, por exemplo, o fenómeno comezará ás 19:31, alcanzará o seu máximo ás 20:28 e terminará pouco despois das 21:20, xusto antes da posta de Sol, cunha totalidade duns 76 segundos e o astro a baixa altura sobre o horizonte oeste.

Este carácter fronteirizo da franxa de totalidade obriga a buscar lugares cunha vista moi limpa cara ao oeste, sen montes nin edificacións que tapen un Sol xa moi baixo. O novo visualizador do Real Observatorio convértese así nunha ferramenta especialmente útil para o noroeste peninsular, onde o relevo ondulado e as serras costeiras poden marcar a diferenza entre ver a coroa solar ou quedar á sombra.

O IGN presenta este mapa interactivo como un recurso pensado non só para Galicia, senón para calquera punto da península ibérica e Baleares afectado pola eclipse total ou parcial. O sistema permite seleccionar a localización exacta, visualizar a traxectoria do Sol durante a tarde do 12 de agosto e comprobar si no momento de máxima ocultación a liña de visión queda despexada.

A eclipse será visible como parcial en boa parte de Europa, o norte de Norteamérica e o oeste de África, e terá o seu máximo global preto de Islandia cara ás 19:46 (hora oficial peninsular), con algo máis de dous minutos de totalidade no punto óptimo. En España, a sombra cruzará desde Galicia até Baleares, atravesando comunidades como Castela e León, País Vasco, Aragón ou a Comunidade Valenciana, no que xa se describe como un dos grandes eventos astronómicos do século XXI para o país.​

Diversos organismos científicos lembran que, pese ao entusiasmo, a observación da eclipse debe facer con proteccións axeitadas, como lentes homologadas ou filtros certificados, e nunca a primeira ollada ou con instrumentos sen filtro. O propio portal do IGN sobre eclipses inclúe un apartado específico de recomendacións para evitar danos oculares, dirixido tanto a afeccionados como a centros educativos ou entidades que organicen actividades divulgativas.

Ao celebrar en pleno verán, as probabilidades de ceo despexado son altas en boa parte da península, aínda que se insiste na importancia de seguir as previsións meteorolóxicas desde días antes e, si é necesario, desprazar a zonas menos nubradas. En Galicia, onde a meteorología é cambiante incluso en agosto, esta combinación de visualizador topográfico e seguimento do tempo será clave para non perder un fenómeno que non volverá repetirse en condicións similares en moito tempo.

Galicia, entre a ciencia, o turismo e a participación cidadá

O interese pola eclipse xa está a motivar a organización de actividades científicas e de divulgación en diversas cidades, con Galicia como un dos puntos sinalados no mapa pola súa posición privilexiada. A visibilidade do evento súmase a outras iniciativas relacionadas coa astronomía previstas na comunidade, como conferencias e encontros con expertos internacionais, que buscan aproveitar o tirón dun fenómeno que chegará á tardiña e en pleno período vacacional.