Adolfo Domínguez copilota a resurrección da la galega da man da Raíña Letizia

En Galicia, e particularmente nas serras de Ourense, o proxecto Metamorfose apóiase na gandaría extensiva de montaña para demostrar que a la pode volver xerar ingresos e emprego no rural. A Alianza pola La traballa con rabaños colaboradores en zonas de interior, na fronteira con Zamora,  onde perviven sistemas tradicionais de pastoreo e razas ovinas rústicas adaptadas a terreos difíciles. Esta la de menor finura oriéntase menos á moda de pasarela e máis a usos técnicos como illamentos, acolchados ou solucións para xardinaría e bioconstrucción, o que abre un nicho de mercado vinculado á economía verde.​

Un dos obxectivos centrais do proxecto en Galicia é que a la galega infrautilizada deixe de tirar ou queimar, unha práctica aínda estendida pola falta de prezo en orixe. Para iso, a Alianza impulsa a recollida organizada do vellón, a agrupación de pequenos rabaños para alcanzar volume comercial e a clasificación da fibra segundo parámetros de finura, lonxitude e limpeza, clave para a súa posterior transformación. Estas accións intégranse en programas máis amplos de bioeconomía rural e economía circular.

En paralelo ao traballo cos rabaños, a Alianza pola La promove en Galicia actividades de formación e divulgación dirixidas a gandeiros, artesáns e profesionais do deseño. Talleres sobre manexo do vellón, xornadas de esquila e demostracións de selección de la permiten mellorar a calidade do produto e, ao mesmo tempo, achegar o coñecemento técnico a un sector envellecido que loita pola substitución xeneracional. O obxectivo é conectar a gandaría extensiva con centros de lavado e transformación, estudos de deseño téxtil, proxectos de bioconstrucción e iniciativas de investigación sobre novos usos da la para que a cadea de valor quede o máximo posible no territorio galego.

Este impulso insérese nun contexto galego onde xa se estaban desenvolvendo iniciativas para recuperar a la de ovella galega como recurso artesanal e económico. Eventos como o Paseo dá A, que a Xunta impulsou na aldea de Couso (Sarreaus, Ourense), reuniron a pequenos produtores, tintoreras, tejedoras e proxectos que controlan todo o proceso, desde o animal até a peza terminada, para reactivar producións locais e apoiar ao rural. 

O proxecto Metamorfose presentouse onte na Institución Libre de Ensino de Madrid, co respaldo institucional da Raíña Letizia. A proposta pasa por monitorizar rabaños en distintos puntos do Estado —entre eles os que traballan xa en Galicia, León, Estremadura e Toledo— e converter a actividade gandeira nunha ferramenta de xestión sostible do territorio e de prevención de incendios, especialmente en sistemas silvopastorales que aproveitan montes comunais. A organización insiste en que o valor da la non é só económico, senón tamén ambiental e cultura.

As cifras que manexa a Alianza pola La reflicten a gravidade da crise: ao redor do 90% da la española non atopa saída no mercado e o ovino apenas representa o 1% das fibras téxtiles/téxtís a escala global. Desde 1980, o censo de ovellas en España pasou duns 23 millóns de cabezas a 13,6 millóns en 2023, mentres que a transhumancia se reduciu ao redor dun 80% desde os anos noventa, coa consecuente perda de emprego e coñecementos tradicionais en zonas rurais. 

Xunto á marca ourensá, a Alianza pola La conta con outras empresas e creadoras do sector moda-téxtil español, que funcionan como empresas tractoras a escala estatal. Entre elas figuran firmas como Ecoalf, Oteyza ou Téxtil Santanderina. Este tecido de colaboración entre grandes marcas, pequenas gandarías, asociacións laneras e proxectos culturais busca abrir novos mercados para fibras que até agora non lograban valor comercial e que en comunidades como Galicia poden contribuír a diversificar a economía rural.