A solidariedade entre gandeiros mantén á boia aos de Ourense e Lugo afectados polos incendios

O lume deste pasado verán levou por diante reservas de alimento para gando almacenadas para este inverno. Foron numerosas as explotacións afectadas e cuxos propietarios e propietarias sentiron que todo o traballo dun ano derrubábase sen que eles puidesen facer nada. Así, balas enormes de forraxe, herba seca e tamén silo perdéronse por culpa das chamas xunto ás instalacións onde se gardaban. Foron moitos os que pensaron en abandonar a actividade e pechar a explotación. Con todo, como apunta Noelia Rodríguez, de Agromuralla, outros gandeiros e gandeiras animaron a continuar coa actividade a pesar das perdas ocasionadas. Nese sentido, sindicatos, asociacións e outros colectivos agrogandeiros realizaron donativos de pacas con forraxe destinados ás explotacións afectadas polos incendios. 

SOLIDARIEDADE SECTORIAL

Noelia Rodríguez sinala que desde Agromuralla fíxose un chamamento a quen quixese doar a asociación encargábase da loxística. Así veu facendo desde finais de agosto, destinando estas reservas de alimento cara ás áreas de gando en extensivo, as máis afectadas, sobre todo en Ourense e Lugo. “Estas granxas non teñen unha gran capacidade de almacenaxe” sinala Rodríguez e é por iso mesmo que o envío de insumos está a “facerse a contagotas”. O motivo é que se envía forraxe segundo as necesidades de cada gandeiro.

En canto ao transporte, no caso de Agromuralla foron eles os que se fixeron cargo de pórtelos. Os camións son de empresas especializadas neste tipo de transporte coas que se contactou e axudasen nos envíos. 

Con anterioridade, durante os incendios, a Consellería de Medio Rural fixera chegar axudas nos primeiros días. Non se permitía o acceso a outro tipo de axudas “ante o risco que supuña entrar nunha área con incendios activos”. Así, a Xunta durante os dous primeiros meses fíxose cargo de enviar forraxe, do seu transporte e dos custos. 

En canto ao número de explotacións afectadas, Noelia Rodríguez sinalou non ter unha cifra concreta. O que si se sabe é que a superficie afectada en Ourense rolda as 20.000 hectáreas e o total en Galicia alcanza case 120.000. En tal caso, os contactos realizados procedían da Pobra de Trives, A Rúa, Chandrexa de Queixa, Manzaneda e A Mezquita. “Pero houbo outras zonas tamén moi afectadas e nas que outras organizacións están a cooperar nestes momentos”.

PODERÍA SER A RUÍNA?

O custo das pacas ou balas de forraxe ou herba seca é un dos principais gastos para os gandeiros. Non existen cifras totais que permitan facer sumas e sacar números de canto puido supor a mobilización das doazóns, pero si hai datos aproximados que poden achegar posibles gastos totais. A isto débense sumar as instalacións que se perderon por culpa do lume: galpóns, balas de herba seca ou terreos queimados. Isto fixo que moitos gandeiros quixesen abandonar a actividade aínda que o apoio doutros os convenceron de seguir adiante.

Os cálculos aproximados que ofrece Agromuralla apuntan a donativos nos cales cada “bala” de forraxe custaría uns 25€, cunha media de entre 26 ou 27 balas por camión. En caso de 27 balas a 25€, o prezo estaría en 675€, máis os gastos de transporte. Outros agricultores poden elaborar “balas” de máis peso e que poden roldar os 30€.

Ao momento de elaborar esta información (09 de xaneiro de 2026), desde UUAA sinalan que a forraxe comprada en lugares como Zamora está a 60€ por tonelada, palla a 40€ por tonelada e a herba seca ao mesmo prezo que a forraxe. A isto súmanselle os gastos en portes que, de media, poderían estar en 4 céntimos por quilo, pero todo depende do transportista. En todo caso, estas doazóns aforraron un diñeiro do que, seguramente, moitos gandeiros e gandeiras non dispoñen nestes momentos. 

E é que aínda que se subiu a algo máis de 50 céntimos por litro de leite, este prezo segue estando por baixo da media estatal. A carne de tenreira galega, segundo últimos datos, nos mercados de gando estaría a rozar os 9 euros por quilo. A produción tanto de carne como de leite este ano non cubrirían gastos en alimentación de gando para os afectados polos lumes. 

En tal caso, haberá que esperar até o verán e ver como foron evolucionando as explotacións afectadas. Con todo, de manter os incendios de alta intensidade como o verán de 2025 e sigan afectando as explotacións gandeiras, a posibilidade de abandono da produción é moi alta. Por tanto, unha laxa máis para a recuperación do sector agrario e gandeiro.