Os hospitais galegos apostan por terapias biolóxicas para combater a asma grave con resultados "exponenciais"

As unidades de asma acreditadas nos hospitais galegos están a rexistrar avances significativos no tratamento dos casos máis severos grazas ás terapias biolóxicas, que actúan sobre a raíz inflamatoria da enfermidade e abren a porta, segundo os especialistas, a escenarios antes impensables como a remisión completa.

No Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (CHUO), a neumóloga Coral González, responsable da unidade de asma acreditada pola Sociedade Española de Pneumoloxía (SEPAR), atende xunto a unha médica adxunta e unha enfermeira especializada entre unha e dúas consultas semanais, o que se traduce en aproximadamente 300 casos ao ano desde que a unidade iniciou a súa actividade en 2022.

A formación e o empoderamiento do paciente ocupan un lugar central no seu modelo de atención, que inclúe un teléfono de contacto directo para resolver incidencias. Este martes 5 de maio, Día Mundial da Asma, conmemórase baixo a lema A Asma NON é un xogo, subliñando a importancia de tomar en serio unha enfermidade que afecta a millóns de persoas en todo o mundo.

Unha fervenza inmunolóxica no punto de mira

Os tratamentos biolóxicos que se empregan son anticorpos monoclonales capaces de interromper a fervenza inflamatoria que subxace á asma grave. A diferenza dos corticoides tradicionais, que actúan sobre os síntomas, estes fármacos bloquean partes concretas do proceso inmunolóxico que desencadea a enfermidade. "Van á propia base do problema", explica González.

Adminístranse mediante inxeccións subcutáneas —cada quince días, cada mes ou cada dous meses segundo o caso— e permiten que os pacientes reduzan drasticamente os ciclos de corticoides e as visitas a urxencias. As tres primeiras doses fornécense na unidade hospitalaria baixo observación; a partir de aí, o propio paciente llas autoadministra en casa. En Ourense, 155 persoas reciben actualmente este tipo de tratamento.

Os resultados, sinala González, levan acumular desde hai cinco anos, pero a tendencia acelérase: "É exponencial", afirma. Para 2027 espéranse novos fármacos que poderían superar incluso os resultados actuais, e xa se fala dunha posible remisión da enfermidade nalgúns pacientes.

Galicia, con rede de expertos e casos especiais

Galicia dispón dunha rede de unidades de asma acreditadas en varios hospitais, o que garante subespecialización, formación continua, calidade asistencial e participación en proxectos de investigación. Estas unidades tamén abordan situacións específicas como a asma en mulleres embarazadas, o de orixe laboral ou o relacionado coa actividade deportiva.

Os biolóxicos, ademais, ampliaron o seu campo de acción: xa teñen indicación aprobada para outras enfermidades asociadas á asma, como a rinosinusitis crónica con pólipos nasais ou a dermatitis atópica, con resultados igualmente esperanzadores segundo os especialistas consultados.

A pesar de todos os avances, os profesionais advirten de que persiste un problema de fondo: aínda hai demasiados pacientes sen un control axeitado da súa enfermidade. Por iso insisten na necesidade de manter os cambios no estilo de vida e na formación continua do paciente como alicerces irrenunciables do tratamento.