O disco máis político de Fillas de Cassandra: "Falar é un acto de desobediencia"

A viguesas María SOA (1996) e Sara Faro (2001), o dúo coñecido como Fillas de Cassandra, atravesan un dos seus momentos máis intensos. 'Tertúlia', o seu segundo LP, verá a luz o próximo 24 de abril a través do selo Altafonte, e a súa promoción está a ser tan elaborada e conceptual como a propia música que contén: instalacións escultóricas, preescuchas en museos e unha xira que arrincará en Pontevedra antes de saltar a Europa.

O proxecto, que naceu en Vigo e leva varios anos consolidar como un dos máis singulares da nova música galega, acaba de ser finalista dos Premios da Academia da Música á mellor canción de 2025 por 'Hibernarse', o que dá conta do seu crecente peso na escena estatal. As propias artistas describen o novo disco como "rabiosamente contemporáneo e feminista" e recoñecen que, lonxe de esconder as súas posicións, prefiren asumir a incomodidade que iso leva: "Unha vez que che sitúas nunha cousa, parece que che tes que situar en todas. E hai quen non se sitúa e entón non se lle xulga por nada. Isto é un problema", sinala María.

Doce cadeiras, doce cancións

Antes de chegar ás plataformas dixitais, 'Tertúlia' tomou forma física en dúas cidades. A mostra 'TERTÚLIA: doce cancións, doce cadeiras' abriu as súas portas na Fundación Eugenio Granell de Santiago de Compostela e, posteriormente, viaxou a Madrid, onde o público puido acceder de forma gratuíta ao espazo Infinito Delicias do 10 ao 12 de abril. A exposición, concibida xunto ao colectivo As dúas e punto, parte dunha pregunta tan sinxela como evocadora: que forma, textura ou cor tería unha canción se fose unha cadeira? Cada unha das doce pezas escultóricas responde a un dos temas do disco e pode escoitar en primicia a través dun código QR colocado en cada asento.

Lonxe de buscar a comodidade, as pezas toman partido, do mesmo xeito que as letras: algunhas ofrecen refuxio, mentres outras incomodan ou mesmo expulsan ao espectador, obrigándoo a situar ante a obra. A disposición circular das cadeiras, colocadas como nun auténtico faladoiro, converte o espazo museístico nunha praza simbólica onde a palabra ocupa o centro. Para Sara Faro, ese acto de sentar e falar ten unha dimensión que vai máis aló do cotián: "Falar é tamén un acto de desobediencia, en verdade".

O concepto do disco xurdiu, segundo explican as propias artistas, dunha necesidade compartida: a de dedicarlle tempo á conversación sen máis obxectivo que conversar. Nas sobremesas, nas saídas ao fresco, preguntaban á súa contorna que facía falta para ter un faladoiro, e a resposta sempre era a mesma: unha cadeira. Sentar é xa unha declaración de intencións, o xesto de dicir "vou estar aquí un ratito".

Feminismo con memoria

'Tertúlia' bebe do traballo de artistas que abriron camiño antes que elas. No álbum resoan as pegadas de Anxos Santos, Tamara de Lempika, Ana Mendieta e Maruja Mallo, entre outras creadoras históricas cuxa obra atravesa as cancións. "Dentro da nosa responsabilidade, hai unha memoria de mulleres que viñeron antes que nós e que tamén nos avala. Contar con elas como referentes fai que o noso traballo se engrandezca e que non teñamos medo, porque moitas outras xa fixeron este faladoiro antes", afirma Sara Faro.

O disco, producido por Çantamarta xunto ás propias Fillas de Cassandra, combina voces cantadas e gritadas, poesía, harmonías corais e un protagonismo destacado das bases electrónicas, conformando unha proposta híbrida que non renuncia ás ferramentas da tradición galega. O traballo conta con colaboracións de Abraham Cupeiro, Zetak, Pipiolas e Ede, artista madrileña que xa aparecía no sinxelo 'Déixate ver', unha reflexión sobre a ausencia e a morriña das amigas que xa non están.

En canto ás etiquetas, as viguesas acéptanas con humor e con orgullo. Cando se lles pregunta si identifícanse co termo "cantareiras modernas", a resposta é directa: "Cantar cantamos, e cantamos na modernidade, así que indubidablemente si. Pero cantareiras é un halago, eh". O que si rexeitan é a idea de pechar o seu estilo nunha definición. María resúmeo así: "Somos unha batidora de cousas", na que o urbano e o tradicional conviven sen contradición.

Pontevedra primeiro, Europa despois

A presentación en directo de 'Tertúlia' terá lugar o 9 de maio no Recinto Feiral de Pontevedra, ás 22.00 horas. O concerto suporá a estrea absoluta en directo do seu segundo LP e marcará o regreso do proxecto aos grandes escenarios galegos tras un ano de ausencia. As entradas están dispoñibles a través de Woutick desde os 26 euros. Desde alí, a xira estenderase polo resto do Estado e tamén por Europa, con paradas previstas en cidades como Praga.

En 'Tertúlia' hai conversacións, chamadas, pensamentos en voz alta, cortes, repeticións e voces que se superponen: as formas que toma o encontro cando se lle dá espazo. Para María SOA e Sara Faro, todo iso xunto —o amor, o desamor, as amigas, o corpo, a política— cabe nunha soa pregunta: e se lle désemos tempo a falar de nada? Nun tempo de consumo acelerado e individualismo, esa pregunta xa é, en si mesma, unha resposta.