O Clúster do Turismo avisa: "Mentres cada un mire o seu embigo, Galicia non terá voos"

O presidente do Clúster de Turismo de Galicia, Cesáreo Pardal, lanzou esta semana unha mensaxe de urxencia sobre o futuro aéreo da comunidade. En declaracións a Radio Galega, recollidas por Europa Press, Pardal apelou á sensatez colectiva e a enterrar dunha vez os intereses localistas que, ao seu xuízo, levan anos lastrando a competitividade dos aeroportos galegos. A advertencia é clara: sen coordinación entre Santiago, A Coruña e Vigo, ningún do tres despegará.

A crise ten nome propio. A saída de Ryanair dos aeroportos de Santiago de Compostela e Vigo supuxo un golpe histórico para a conectividad aérea galega, con máis dun millón de prazas eliminadas na comunidade. Pardal lembra que esa marcha non foi un accidente: foi a consecuencia de anos de falta de estratexia compartida. Polos aeroportos galegos pasaron en 2025 algo máis de 5,5 millóns de viaxeiros, unha caída do 6,9% respecto ao ano anterior, en gran medida derivada da decisión de Ryanair de minguar a súa presenza na comunidade. 

O responsable do clúster subliñou que o sector leva máis dunha década reclamando unha figura de interlocución aeroportuaria. Hai dez anos, a organización presentou unha batería de oito propostas á comisión de coordinación. Ningunha levou a cabo. O resultado é o que é: aerolíneas que desaparecen cando se acaba o diñeiro público, asentos buxán subvencionados e un descenso sostido do número de pasaxeiros nos tres aeroportos.

Unha década de propostas sen resposta

O diagnóstico de Pardal é contundente. As iniciativas pasadas non funcionaron, e mentres persista a lóxica do cada un ao seu, Galicia seguirá perdendo voos. Por iso reclama que a comisión de coordinación aeroportuaria deixe definitivamente de lado os localismos e traballe de forma conxunta na captación de aerolíneas. A proposta concreta pasa por pór en marcha unha bolsa económica común para atraer novas compañías, unha idea que o propio clúster xa formalizou nun documento de propostas presentado recentemente á Xunta e ao resto de axentes implicados.

O Clúster de Turismo, que agrupa a máis de 7.000 empresas a través de 60 entidades e representa o 95% do sector turístico, defende crear unha figura técnica especializada con capacidade de negociación directa con aerolíneas, destinos estratéxicos e operadores turísticos, con autonomía e recursos suficientes para un labor proactiva de captación de rutas. 

Tamén propón especializar os aeroportos: Santiago enfocado ao turismo, A Coruña e Vigo orientados ás viaxes de negocios, e unha alianza co aeroporto portugués de Sá Carneiro, que en 2025 bateu a súa marca histórica de pasaxeiros. A situación do Porto resulta especialmente rechamante: desde o sector das axencias de viaxe sinálase que o aeroporto portugués funciona xa como un cuarto aeroporto galego, sendo o primeiro en número de operacións, mentres os tres aeroportos galegos levan anos sen pór de acordo. 

O contexto non convida o optimismo. Ryanair anunciou que limitará o seu crecemento en España a menos do 0,5% na tempada de verán de 2026, e ameaza con pechar máis rutas en Canarias, Galicia e o País Vasco, atribuíndo a súa expansión noutros países a uns custos de acceso máis competitivos. A aerolínea e Aena manteñen aberto un conflito sobre as taxas aeroportuarias que leva anos lastrando a conectividad rexional. Aena, pola súa banda, defende que as súas tarifas se atopan entre as máis baixas de Europa e que os incentivos dispoñibles para as compañías permiten rebaixar o custo efectivo por pasaxeiro.

Semana Santa con boas sensacións

Nun ton máis esperanzador, Pardal valorou os datos de ocupación hoteleira durante a Semana Santa. O sector confía en alcanzar as previsións previas á festividade, situadas en torno ao 75% de ocupación media. O perfil do visitante que chega a Galicia nestas datas é familiar e de proximidade, con estancias de tres ou catro noites, e tende a repetir. A Ribeira Sacra e as zonas do litoral rexistraron unha afluencia especialmente notable, e o turismo portugués tamén tivo presenza destacada. Un tipo de turista que, segundo o presidente do clúster, chega por primeira vez e márchase sorprendido.

De face ao verán, as reservas de agosto levan un ritmo significativamente máis alto que as de xuño e xullo. Pardal, no entanto, lanzou unha reflexión: que a demanda non se concentre unicamente no mes de agosto, o que permitiría unha repartición máis equilibrada e sostible dos turistas ao longo da tempada. A estacionalidade segue sendo un dos grandes retos do modelo turístico galego.

O Xacobeo 2027 e a sombra do Goberno central

O presidente do clúster tamén se referiu ao próximo Xacobeo 2027, evento no que o sector deposita grandes expectativas. O Camiño de Santiago é, a xuízo de Pardal, un motor económico de primeira orde, e o sector está preparado para recibir aos peregrinos e turistas que se prevé chegarán. Con todo, lamentou o que cualificou como o deixamento do Goberno central.

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, apremou ao Executivo central a activar a comisión interadministrativa encargada de aprobar os incentivos fiscais para as empresas que colaboren co Xacobeo 2027, advertindo de que se está pondo en serio perigo a posibilidade dalgúns patrocinios se non se toman estas decisións. A Xunta enviou unha carta ao secretario de Estado de Cultura reclamando que actuase con urxencia para desbloquear o proceso. O conselleiro de Cultura, José López Campos, confirmou que os beneficios fiscais para os patrocinadores do Xacobeo deberían estar activos desde o ano pasado, advertindo de que "imos tarde", xa que un evento desta magnitude non se pode organizar con seis meses de antelación.

O Goberno central non respondera publicamente a estas críticas no momento do peche desta información. O que si está claro é que o sector turístico galego afronta o ano previo ao Xacobeo con dúas frontes abertas: o dos voos, que seguen sendo insuficientes para conectar Galicia co mundo, e o dos incentivos fiscais, que seguen sen materializar a pesar de levar meses prometidos. Pardal resúmeo así: se Galicia quere ser un destino de referencia, chegou o momento de traballar en común e deixar de mirar o embigo.