Un terzo das prazas médicas do INSS en Galicia levan anos vacantes mentres miles de traballadores esperan as súas incapacidades

O sistema que decide si un traballador pode ou non seguir no seu posto de traballo ten, en Galicia, un buraco que ninguén tapou en anos. Os Equipos de Valoración de Incapacidades (EVI) do Instituto Nacional da Seguridade Social son o único organismo con potestade para recoñecer unha incapacidade permanente, e na comunidade galega operan cun terzo das súas prazas sen cubrir.

Que son os EVI e por que importan?

Cando un traballador leva meses de baixa e o seu médico considera que a recuperación total é inviable, entra en xogo o tribunal médico do INSS. Este equipo, composto por facultativos especializados, analiza o expediente clínico e determina se procede ou non recoñecer unha incapacidade, e en que grao: parcial, total, absoluta ou gran invalidez. Sen o seu ditame, non hai pensión. O prazo legal máximo para resolver é de 135 días hábiles, pero ese limiar depende directamente de que haxa profesionais suficientes para tramitar os expedientes.

Os datos que o propio Executivo central trasladou en resposta parlamentaria a deputados do Partido Popular revelan que, nas catro provincias galegas, só 37 das 55 prazas convocadas están en activo. Isto significa 18 dotacións paralizadas. Lugo acumula o déficit máis severo: de nove prazas, unicamente dúas están operativas. Na Coruña faltan cinco de vinte; Ourense traballa con cinco médicos do sete previstos; e Pontevedra deixa catro prazas sen cobertura sobre un total de dezanove.

Unha caída sostida desde 2019

A situación non é nova nin puntual. Nos últimos sete anos, a cobertura en Lugo reduciuse un 75%. En Ourense, o número de médicos activos pasou de sete en 2019 a cinco na actualidade. Na Coruña e Pontevedra, o descenso conxunto foi de tres efectivos. A tendencia é clara: o servizo foise baleirando de maneira progresiva sen que se conseguiu reverter a sangría.

A dificultade para cubrir estas prazas queda documentada nas propias cifras do Goberno: na convocatoria de 2024 ofertáronse 181 postos en toda España e só 53 persoas superaron o proceso selectivo. En 2025 convocáronse 161, das que 127 correspondían a vacantes acumuladas de anos anteriores.

O impacto nos cidadáns

Mentres tanto, os traballadores que agardan un ditame sobre a súa capacidade laboral quedan nun limbo administrativo. Sen resolución, non poden acceder á pensión que lles correspondería nin reincorporar ao mercado con plenas garantías. O Goberno, segundo denunciaron os populares, négase ademais a publicar os tempos medios de espera, o que impide coñecer o alcance real do colapso sobre as familias afectadas.