Exiliados venezolanos en Galicia: un futuro entre a desconfianza e a esperanza

A comunidade venezolana xa sentía algo no aire coa mobilización de tromas da EE.UU preto das costas de Venezuela. Cando se soubo da intervención norteamericana sobre a capital, Caracas, a noticia correu como a pólvora entre os grupos en redes sociais da comunidade venezolana en Lugo e o resto de Galicia: “Nicolás Maduro foi capturado”. A operación militar puxo fin a décadas de control chavista, un feito que Karín Mago, presidenta da Asociación de Venezolanos en Lugo (VeneLugo) e Douglas Morillo, exiliado tras o seu paso polo cárcere, recibiron cunha mestura de incredulidade e alivio profundo. Para eles, non é só un titular internacional; é o peche dunha ferida persoal que comezou cando tiveron que abandonar as súas vidas en Venezuela para vivir con seguridade.
 

Karín e Douglas representan a miles de venezolanos que hoxe viven en Galicia. Os seus coñecidos no país caribeño describen unha situación de tensa calma, onde a caída de Maduro xerou un baleiro de poder que, aínda que asusta, percíbese como a única vía cara á reconstrución do país. "Levamos anos na loita pola democracia", afirma Meigo, subliñando que a incerteza actual é como unha especie de prezo necesario para deixar atrás o medo constante que supuña, e aínda supón, a continuidade de mandos do gabinete Maduro no goberno.

 

CAUTELA E TRANSICIÓN FIRME
Sobre o futuro inmediato, tanto Mago como Trasfogueiro son cautos. Aínda que a detención de Maduro é un fito, a convocatoria de eleccións non se albisca como un proceso que ocorra "mañá mesmo". Mago e Trasfogueiro coinciden en que a transición debe ser firme pero estruturada. O sentimento xeral é que, aínda que se desexan eleccións de inmediato, sería necesario un período de transición para garantir que os futuros comicios sexan realmente libres.

Con todo, a continuidade de figuras como Delcy Rodríguez e sectores do chavismo no goberno de transición crea desconfianza entre a comunidade venezolana en Galicia. Ninguén apoia que a contorna de Maduro permaneza no poder. Douglas, basear na súa propia experiencia como preso, e Karín, desde o seu activismo asociativo, rexeitan de plano calquera "chavismo sen Maduro".
 

Este rexeitamento vese alimentado pola información da CIA que menciona a profunda desconfianza das Forzas Armadas venezolanas cara a María Corina Machado, quen non contaría con apoios entre os militares. O estamento militar vería en Machado unha ameaza á súa supervivencia institucional. A pesar disto, nin Mago nin Trasfogueiro consideran que a solución sexa manter aos herdeiros de Maduro.

O HELICOIDE E O EXILIO
A vida antes de España era, tanto para Mago como Trasfogueiro, unha loita nunha contorna hostil. No caso de Karín Mago, declara que “eu vinme porque xa vía cositas raras. Algo que me quedou gravado na mente sucedeu cando traballaba como arquitecta alí en Venezuela”. Un día, na obra, viu como chegaba un dos peóns correndo: “avisándome: arquitecta, arquitecta, imos, que chegou o leite! Ou sexa, en plena obra tivemos que parar todo para ir comprar leite”. Ese día algo lle fixo clic na cabeza e considerou que aquilo non era normal.
 

Douglas Morillo foi detido o 26 de abril do 2014, acusado “instigación ao odio e detentación de artefacto explosivo”. Posteriormente, engadíronselle dous cargos máis: “asociación para delinquir, e obstaculización á vía pública”. Pasou un ano e dous meses no Helicoide, o centro de detención máis temido de Caracas. Nunha ocasión, por discutir con “un compañeiro, tentáronme castigar, leváronme a unha sala que tiña o nome de sala de espellos, á cal non quixen entrar”. Foi levado a outro lugar e alí “viñeron catro funcionarios máis e comezaron a golpearme”. En tal caso, recuerda que “hai persoas que sufriron torturas peores como estar colgados por horas ou sufrir descargas eléctricas”

Douglas obtivo a liberdade condicional e durante un tempo estudou como saír do país a través da fronteira con Colombia. Fíxoo pasando á cidade colombiana de Cucutá, “tentando non levantar sospeitas entre os gardas, sen miralos á cara”. Desta forma, logrou saír de Venezuela e exiliar en España.

QUEN LIDERARÁ A FUTURA VENEZUELA?
Ao ser consultados sobre quen podería ser o próximo presidente ou presidenta unha vez finalizada a transición, o nome de María Corina Machado aparece con forza, a pesar das reticencias militares mencionadas por servizos de intelixencia norteamericanos. No entanto, ambos subliñan que o máis importante non é só o nome, senón a capacidade desa persoa para unificar a un país fragmentado.

A captura de Maduro marca o inicio deste novo capítulo. Para os venezolanos en Lugo, a esperanza xa non é un concepto abstracto, senón unha posibilidade real que se reafirma en cada videollamada cos seus familiares alén do Atlántico.