Moedas, insultos e desaloxo (vídeo): o pleno de Lugo estala antes da moción de censura que dará a Alcaldía ao PP

Máis de mil persoas concentráronse este xoves ante o Concello de Lugo na segunda protesta organizada pola plataforma «Transfuguismo non, democracia se» antes de que comezase o pleno ordinario de abril. A mobilización, convocada na Praza Maior, anticipaba o clima que se viviría minutos despois no interior do consistorio: cargado, hostil e, a intres, incontrolable.

A sesión fora convocada para o cinco da tarde —e non no seu horario habitual de mañá—, co argumento oficial de que pola mañá estaba prevista unha actividade da Garda Real en colaboración coa Subdelegación do Ministerio de Defensa. Con todo, a xustificación quedou en dúbida cando resultou que ese acto se limitou a unha rolda de prensa. Todo apunta a que o cambio de horario buscaba facilitar a asistencia masiva de cidadáns á concentración previa.

Cando se abriron as portas do consistorio, decenas de veciños accederon ao salón de plenos. A entrada dos concelleiros do PP, acompañados da exconcejala socialista María Reigosa, desatou unha choiva de insultos: «tránsfuga», «senvergoña», «traidora» e «#carnazal» resoaban entre o ruído dos chifres distribuídos pola Federación Veciñal Lucus Augusti. O contraste coa entrada do equipo de goberno saínte —recibido entre aplausos— non podía ser máis elocuente.

Os momentos de maior tensión chegaron cando varios cidadáns se encararon directamente con Reigosa. Alguén lle lanzou moedas desde a bancada do público, o que provocou que o alcalde, Miguel Fernández, solicitase á Policía Local que protexese á exconcejala do PSOE. Segundo fontes presentes na sala, Reigosa dispuña tamén dun axente de seguridade privado propio preparado para intervir.

A portavoz do PP, Elena Candia, tomou a palabra no medio dun estrondo que facía practicamente imposible seguir o acto. Integrantes da plataforma veciñal Lucus Augusti permaneceron de pé despregando unha pancarta que equiparaba a Reigosa con «Judas vendeuse por 30 moedas». A exconcejala, na súa quenda, pediu pechar as xanelas para amortecer o clamor exterior, o que acendeu aínda máis aos presentes.

Ante a imposibilidade de continuar, o alcalde Miguel Fernández ordenou o desaloxo do salón, pero a medida non acougou os ánimos, senón que os avivou. Luís Abel, da Federación Veciñal, foi o primeiro en ser expulsado; antes de saír, varios asistentes deixaron céntimos sobre a mesa de Reigosa en alusión directa á pancarta de «30 moedas». O presidente da Federación, Jesús Vázquez, encarouse cara a cara coa exconcejala chamándoa «traidora» cunha intensidade que escandalizou a varios dos presentes. O concelleiro do PP Antonio Ameijide protestou polo espectáculo e reclamou ao alcalde que impuxese orde.

Unha vez desaloxada a sala, o pleno puido retomar, aínda que de forma intermitente e con constantes interrupcións procedentes do exterior. A ironía do momento: cando estalou o caos máis sonoro, o punto da orde do día que se debatía era a declaración da Semana Santa de Lugo como festa de interese turístico.

O 7 de maio, data clave

Esta sesión non é máis que o prólogo do que está por vir. O próximo 7 de maio, Reigosa sumará o seu voto ao dos doce concelleiros do PP para sacar adiante a moción de censura contra Miguel Fernández e elevar a Elena Candia á Alcaldía, a apenas trece meses das próximas eleccións municipais. Co ambiente que se viviu este xoves na Praza Maior e no salón de plenos, resulta difícil imaxinar que a crispación vaia rebaixarse nos próximos días, nin nos próximos meses. 

Por que se presenta a moción e que argumenta cada parte

A moción de censura que o Partido Popular e a concelleira María Reigosa presentaron contra o alcalde socialista Miguel Fernández ten a súa orixe formal nun argumento de xestión: o PP alega que o actual goberno local demostrou unha incapacidade reiterada para gobernar con maiorías suficientes e que a cidade leva meses bloqueada en asuntos de calado, desde os orzamentos municipais até proxectos de infraestruturas. Elena Candia, candidata á Alcaldía, insistiu en que Lugo necesita un goberno estable que poida chegar a acordos e sacar adiante unha axenda real para a cidade, algo que, ao seu xuízo, o actual equipo de goberno foi incapaz de garantir.

Reigosa, pola súa banda, xustificou a súa posición sinalando que a súa decisión responde a unha valoración persoal do que considera mellor para Lugo, á marxe de disciplinas de partido. A exconcejala, que foi elixida nas listas do PSdeG, argumenta que o seu deber como representante pública é priorizar o interese xeral fronte á lealdade orgánica. Rexeitou sistematicamente as acusacións de transfuguismo en sentido estrito, aducindo que non hai acordo económico polo medio e que actúa no exercicio lexítimo do seu mandato representativo.

Con todo, a oposición —encabezada polo propio alcalde Fernández e o #PSdeG-#PSOE— rexeita de plano esa lectura. Para os socialistas, a moción non é máis que unha manobra oportunista do PP para facer co poder municipal a pouco máis dun ano das eleccións, sen pasar polas urnas. Fernández denunciou en repetidas ocasións que o proceso vulnera a vontade dos cidadáns que en 2023 apoiaron unha maioría progresista no consistorio lucense. O alcalde apelou á lexitimidade democrática do resultado electoral e pediu que sexa a cidadanía, e non un pacto de despacho, quen decida o futuro do goberno local.

O #BNG, tamén na oposición ao goberno saínte pero contrario á moción, mantivo unha posición crítica tanto co PP como con Reigosa, á que considera unha peza crave no que cualifica de asalto institucional. Os nacionalistas pediron responsabilidades e advertiron de que este tipo de operacións erosionan a confianza cidadá nas institucións. Desde outras forzas e desde as plataformas veciñais mobilizadas, o argumento central é similar: a moción de censura non é unha ferramenta pensada para este uso, senón para situacións de grave incumprimento ou corrupción, e utilizala nun contexto de simple aritmética parlamentaria supón unha distorsión da democracia representativa. Esa é, no fondo, a faísca que prendeu a mecha nas rúas de Lugo.