A Xunta prohibe usar Whatsapp pero dará a alumnos de 10 anos unha conta de e-mail para comunicacións

A Consellería de Educación presentou este xoves o anteproxecto da futura lei de educación dixital de Galicia, unha norma que, segundo o Goberno galego, non ten precedente en ningunha outra comunidade autónoma nin no ámbito europeo. O texto arrinca agora o seu período de exposición pública co obxectivo de quedar aprobado antes de que finalice 2026, o que suporía unha transformación profunda da contorna dixital nos centros educativos non universitarios sostidos con fondos públicos.

Unha das medidas máis visibles é a creación dunha identidade dixital oficial para todo o alumnado a partir de 5º de Primaria. Cada estudante recibirá unha conta de correo electrónico propia, xestionada pola Administración, que deberá empregar con fins exclusivamente educativos e para comunicar co seu centro e os seus docentes. En cifras da Xunta, máis de 190.000 escolares galegos contarán con esta dirección oficial.

A norma establece, ademais, que as interaccións no ámbito educativo deberán canalizar sempre por vías regradas e autorizadas, desterrando o uso de aplicacións de mensaxería informal como o WhatsApp para este tipo de comunicacións. As contas, que non terán carácter privado, contarán con mecanismos de supervisión e control, e o seu mal uso poderá derivar en sancións para o alumnado.

PIONEIRA EN INTELIXENCIA ARTIFICIAL

Galicia converterase con esta lei na primeira comunidade autónoma en regular os usos permitidos e prohibidos da intelixencia artificial no ensino público non universitaria. Os sistemas de IA só poderán empregar cun papel auxiliar e de apoio na toma de decisións educativas, sempre baixo supervisión humana, e os docentes unicamente poderán recorrer a ferramentas homologadas e autorizadas previamente pola Consellería, que elaborará un catálogo específico respecto diso. 

Outro fito que atribúe a Xunta a este texto é o recoñecemento expreso do dereito á desconexión dixital do alumnado e do profesorado fóra do horario escolar, unha medida que responde o debate crecente sobre a dispoñibilidade permanente que as novas tecnoloxías impoñen á comunidade educativa. Galicia sería así a primeira comunidade en consagrar este dereito por lei.

No que respecta aos exames virtuais, a norma regula por primeira vez no ensino público non universitaria o uso de sistemas biométricos para identificar ao alumnado en probas sen supervisión docente presencial. Esta fórmula, habitual xa en contornas universitarias e privadas, incorporarase pensando especialmente na Formación Profesional e na educación de adultos.

MÓBILES E PRIVACIDADE NAS AULAS

O uso pedagóxico do teléfono móbil, que até agora estaba permitido en todas as etapas, quedará restrinxido a partir de 3º de Educación Secundaria. En Infantil e nos dous primeiros ciclos de Primaria, o acceso aos medios dixitais será unicamente colectivo, e o uso individual non comezará até 5º de Primaria. A Consellería elaborará ademais un protocolo específico para a custodia dos dispositivos nos centros.

A lei prohibe tamén que o alumnado, as familias ou terceiras persoas alleas ao profesorado poidan gravar clases, tutorías ou calquera outra actividade docente —presencial ou virtual— sen autorización expresa previa. Os propios docentes tampouco poderán difundir por iniciativa propia en redes sociais imaxes, voz ou datos do alumnado, incluídos exames ou actividades complementarias.

A autoridade pública que xa ampara ao profesorado na aula física estenderase á contorna dixital, e os docentes galegos contarán con asesoramento e apoio xurídico ante situacións de acoso ou violencia dixital. O texto tamén pon o foco no benestar dixital, a protección de datos e a loita contra as fendas dixitais.

FORMACIÓN DO PROFESORADO E TRAMITACIÓN

A lei incluirá a formación dixital do profesorado como obrigatoria naquelas competencias consideradas estratéxicas, e estes coñecementos computarán como mérito nos procesos selectivos de ingreso á función pública docente. Ademais, a Consellería facilitará formación dixital ao profesorado universitario das facultades de Educación galegas mediante convenios coas universidades públicas.

Román Rodríguez presentou o anteproxecto acompañado polo secretario xeral técnico, Manuel Vila, e a directora xeral de Ordenación e Innovación Educativa, Judith Fernández, e destacou que se trata do texto legal con maior participación cidadá na historia da autonomía galega. O Goberno prevé aprobalo no Consello da Xunta antes do verán e remitilo ao Parlamento no último tramo do ano.