Pontón lanza unha dobre ofensiva: gratuidade para a AG-55 e denuncia o abandono do sector lácteo

A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, puxo en marcha unha campaña activa para reclamar o fin dos cobros na autoestrada que conecta A Coruña coa Costa da Morte, e fíxoo cun argumento de peso: a Xunta acaba de desembolsar case 300 millóns de euros para rescatar outras catro autoestradas galegas.

A líder do Bloque subliñou que a eliminación da peaxe é "perfectamente posible" dado que o goberno do PP acaba de executar precisamente ese tipo de operación noutras vías. As catro autoestradas rescatadas —O Salnés, Barbanza, Ourense-Celanova e Santiago-Brión— sumaron un custo total de 297 millóns de euros, e con esa operación a Xunta prevé un aforro superior aos 330 millóns en peaxes en sombra e mantemento até o final das concesións. Pontón preguntou publicamente por que esa mesma lóxica non se aplica á AG-55 e acusou o presidente Alfonso Rueda de tratar aos veciños de Bergantiños e a Costa da Morte como cidadáns con menos dereitos que o resto.

O tramo da AG-55 que une A Coruña con Carballo é unha autoestrada en concesión de 32,6 quilómetros. Conducir ese percorrido en turismo custa 2,60 euros, 5,20 a ida e volta. Os usuarios que a usan a diario por razóns laborais ou de estudos acumulan un gasto que o BNG considera inxustificable, especialmente cando a concesión á empresa privada non vence até 2045.

A Xunta conxela tarifas pero non renuncia ao cobro

A resposta do goberno galego ás demandas de gratuidade foi, de momento, a conxelación das tarifas. O presidente Alfonso Rueda anunciou a finais de decembro que as peaxes da AG-55 e a AG-57 Puxeiros-Val Miñor manteríanse conxelados en 2026, asumindo a Xunta o incremento do IPC para que os usuarios non paguen máis que até agora. Para facer posible esa conxelación, a Xunta destinará un investimento de 6,3 millóns de euros con cargo ás arcas autonómicas.

Rueda xustificou a medida como parte dunha estratexia coherente de contención de prezos, pero descartou o rescate da AG-55 no curto prazo, alegando que suporía un esforzo económico "inasumible". O BNG rexeita ese argumento lembrando que, simultaneamente, si se atoparon case 300 millóns para outras vías. A Xunta non se pronunciou este sábado sobre a campaña lanzada en Carballo.

A formación nacionalista ha anunciado que trasladará a demanda dunha AG-55 libre de peaxes ao Parlamento galego e que despregará mobilizacións en todos os municipios afectados. No acto de presentación participou o alcalde de Carballo, Daniel Pérez, xunto a concelleiros do BNG dos concellos da comarca. O PSOE, que xa votou a favor de mocións similares no Pleno da Coruña, non realizou declaracións en relación con esta iniciativa concreta.

Crise láctea: baixadas de até 9 céntimos por litro

Pontón tamén aproveitou a súa presenza en Carballo para esixir á Xunta que actúe como mediadora na grave crise que atravesa o sector lácteo galego. A situación é de máxima tensión: nas últimas semanas, empresas como Lactalis, Leite Río ou Naturleite presentaron aos gandeiros as súas propostas de renovación de contratos, con descensos no prezo de compra do leite que as organizacións agrarias sitúan entre 5 e 9 céntimos por litro.

Para o Sindicato Labrego Galego-Comisións Labregas, estas cifras non só carecen de xustificación de mercado, senón que, sumadas á escalada de custos produtivos, sitúan a moitas explotacións directamente por baixo do limiar de rendibilidade. As organizacións OPL e Agromuralla, que agrupan a preto de 1.000 produtores, lembran que Galicia concentra ao redor do 40% da produción nacional de leite, sendo a primeira comunidade onde se renovan estes contratos, polo que os prezos que se asinen aquí marcarán a tendencia para o resto de España nos próximos meses.

Pontón sinalou que a situación se agrava porque esta caída nos ingresos coincide cunha alza xeneralizada dos custos de produción —gasóleo agrícola, fertilizantes e pensos—, en parte como consecuencia do conflito bélico en Irán. Instou a Rueda a "deixar de buscar culpables e empezar a dar solucións" e comparou a inacción galega coas axudas millonarias que xa puxeron en marcha comunidades como Euskadi, Cataluña e Murcia para soster aos seus gandeiros.

O BNG propón unha mesa de negociación e un plan de 700 millóns

A proposta concreta do Bloque para o sector lácteo pasa por recuperar a chamada Mesa do Leite: un espazo de negociación no que a Xunta sente a produtores e industria para acordar prezos xustos que cubran os custos reais. Pontón destacou o potencial do sector en Galicia, pero recoñece que necesita máis apoio institucional.

A asociación Agromuralla xa se concentrou esta semana ante a sede de Lactalis en Lugo baixo a lema "por un prezo xusto do leite, que cubra os custos de produción". As mobilizacións van en aumento e o sector advirte de que, de materializar as baixadas previstas, poderían pechar centos de explotacións nos próximos meses. A máis longo prazo, o BNG defende tamén un plan de 700 millóns de euros para axudar ás familias e aos sectores produtivos máis afectados polo encarecemento xeneralizado, incluíndo axudas directas ao conxunto do sector agrogandeiro.

A Consellería de Medio Rural, pola súa banda, xa pediu publicamente "responsabilidade" á industria láctea, pero non anunciou medidas concretas de intervención. A industria non realizou declaracións públicas en resposta ás demandas do BNG.