Investirías nunha casa só para 50 anos? Outra Forma de Vivenda empeza a construír na Coruña

A Coruña leva anos sufrindo unha crise habitacional. O prezo medio do aluguer na cidade pasou de 529,5 euros en 2020 a 733,1 euros en 2025, un encarecemento do 38,5% en só cinco anos. Comprar tampouco é unha saída ao alcance de todos: o acceso á hipoteca esixe entradas que moitas familias non poden reunir, e o parque de vivenda pública segue sendo insuficiente para absorber a demanda. É nese escenario onde unha cooperativa cidadá nada hai unha década acaba de dar o paso máis importante da súa historia.

A cooperativa Outra Forma de Vivenda acaba de asinar a escritura para recibir o solar e formalizar a adxudicación plena da parcela Z-26A, no barrio de Xuxán. A partir de agora dispón de catro meses para presentar a solicitude de licenza municipal e dous anos para a construción do edificio..O horizonte de mudanza, segundo sinala a portavoz da cooperativa, Margarida Vázquez, sitúase en finais de 2028 ou comezos de 2029.

As Lavandeiras, nome co que se bautiza o proxecto, será o primeiro edificio de vivenda colaborativa en réxime de cesión de uso de toda Galicia. Un fito que, segundo os propios promotores, demostra que construír fóra da lóxica do mercado non só é posible, senón que xa ten dirección postal.

Unha alternativa a dez anos vista

Outra Forma de Vivenda foi fundada en 2015 como cooperativa sen ánimo de lucro. O seu modelo de cesión de uso está inspirado en experiencias europeas como as de Dinamarca ou en referentes nacionais como o de Barcelona.

Durante unha década, a entidade desenvolveu talleres, xornadas e procesos participativos que foron tecendo unha comunidade antes de que existise sequera un ladrillo. En 2025, a súa proposta arquitectónica resultou gañadora do concurso convocado polo Concello da Coruña para a concesión dunha parcela en Xuxán. 

A alcaldesa Inés Rey explicou que a parcela Z-26A foi adxudicada a Outra Forma de Vivenda para levantar entre 33 e 38 vivendas en réxime de cesión de uso. O mecanismo implica que a cooperativa constrúe o edificio e xestiónao, mentres o solo permanece en mans do Concello. Ao cabo de cincuenta anos, tanto o inmoble como a parcela reverten ao patrimonio municipal. 

O deseño do edificio corre a cargo de Hábitat Social, cooperativa de arquitectura e urbanismo. O proxecto expón un inmoble bioclimático orientado ao sur para reducir o consumo enerxético, construído con madeira contralaminada —un material que axiliza os prazos e minimiza o impacto ambiental—, e dotado de climatización por geotermia, ventilación de dobre fluxo, paneis solares e sistemas de reutilización de augas pluviais. 

Sete plantas, trinta e cinco fogares e un patio compartido

O edificio levantarase en sete plantas e albergará ao redor de trinta e cinco vivendas de distintas tipoloxías, desde estudos de 40 a 50 metros cadrados até pisos de tres dormitorios de 97 metros. O elemento central do proxecto será un gran patio interior que funcionará como pulmón verde e espazo de convivencia, complementado con áreas comúns como salas polivalentes, lavandaría, horto urbano e espazos de traballo compartido.

A selección dos futuros socios non depende unicamente da capacidade económica. O proceso de incorporación busca sobre todo a implicación no proxecto e a disposición a tecer comunidade, cunha veciñanza de confianza entre todos os integrantes.  A cooperativa di que a maioría das prazas xa están ocupadas pero mantén aberto o proceso de captación de novas persoas socias que queiran sumar antes de que o grupo quede pechado por completo.

Nin hipoteca nin aluguer ao uso

A gran diferenza co modelo dominante de acceso á vivenda en España non é só de prezo, senón de concepto. No sistema tradicional, comprar implica asumir unha hipoteca a décadas, construír un patrimonio persoal —e, con iso, alimentar unha lóxica de revalorización constante que encarece o mercado para todos— ou, no peor dos casos, quedar atrapado nun aluguer que sobe cada ano ao ritmo do mercado e que non xera ningún dereito estable sobre o fogar.

O modelo cooperativo de cesión de uso sitúase entre o aluguer e a compra, pero cunha lóxica radicalmente distinta: as persoas socias realizan unha achega inicial máis alcanzable que a entrada dunha hipoteca e despois abonan unha cota mensual estable, fixada a prezo de custo e á marxe das fluctuaciones do mercado. 

As vivendas non se poden vender nin converter en patrimonio individual. A cooperativa é propietaria do edificio, sen ánimo de lucro, polo que non existe especulación posible. O socio non "posúe" a vivenda, pero ten un dereito de uso garantido de polo menos cincuenta anos. 

A orixe do modelo sitúase en Dinamarca e Uruguai. Dentro do Estado español, Cataluña é a principal referencia dun sistema que protexe aos fogares fronte ás dinámicas especulativas, reduce custos a medio e longo prazo e recupera a vivenda como un ben común, favorecendo a cohesión social.