Risco de desabastecemento? Camioneiros coa auga ao pescozo e sindicatos ameazando con folga

O prezo do gasóleo pegou un salto histórico en apenas sete días. Desde o luns 2 de marzo até o 9, o combustible encareceu un 14,16%, segundo o boletín petroleiro da Unión Europea, situando o prezo por litro en 1,645 euros, o nivel máis alto desde outubro de 2023. Son numerosas as gasolineiras que xa venden en gasóleo por encima dos dous euros, aínda que hai opcións máis baratas.

O detonante foi o estalido do conflito en Oriente Medio o 28 de febreiro, cando Estados Unidos e Israel lanzaron un ataque conxunto contra Irán. Teherán respondeu atacando refinarías, petroleroz e pechando de facto o estreito de Ormuz  sacudindo os mercados enerxéticos globais e golpeando de cheo a un sector que xa operaba con marxes moi axustadas. Agora mesmo, el barril de petróleo nos mercados internacionais cotiza por encima dos 100 dólares, que é un 54% máis caro que fai unmes.

Ante a crise, las patronais do transporte, agrupadas no Comité Nacional do Transporte por Estrada, reuníronse este mércores co ministro Óscar Puente para trasladarlle un paquete de medidas de choque. Entre as propostas figuran unha bonificación mínima de 25 céntimos por litro de combustible, axudas directas por vehículo —1.500 euros por tractora ou camión ríxido e 750 euros por furgoneta— e unha revisión da fórmula que permite aos transportistas repercutir nos seus contratos a variación do prezo do carburante. O presidente do Comité, Javier Arnedo, saíu do encontro con sensacións positivas: o ministro recollería as propostas e formouse unha comisión técnica para avanzar nos detalles.

O espello das medidas tomadas tras a guerra de Ucraína guía boa parte destas demandas. As medidas expostas son similares ás que o Goberno aprobou en 2022 tras a invasión rusa, aínda que o sector pide corrixir os erros de entón: estender a bonificación a todos os carburantes, non só ao gasóleo, e eliminar o límite de 400.000 euros por empresa, un teito que resulta insuficiente para as flotas máis grandes. Juan José Gil, secretario xeral de Fenadismer, tamén reclama que a bonificación se canalice a través do gasóleo profesional —xestionado por Facenda— e non como un desconto xeral nas gasolineiras, como ocorreu inicialmente en 2022.

O presidente de Astic, Marcos Basante, resumiu a gravidade da situación con claridade: a escalada do prezo dos combustibles xera unha presión económica moi significativa sobre empresas que traballan con marxes estreitas e que son imprescindibles para garantir o abastecemento e o funcionamento da cadea loxística en España. Un aviso especialmente relevante para Galicia, comunidade periférica, cunha gran dispersión de poboación e unha economía fortemente dependente do transporte por estrada para mover as súas exportacións industriais, pesqueiras e agroalimentarias.

Un día antes, o mércores 11, as asociacións patronais ampliaron as súas xestións e reuníronse tamén co ministro de Economía, Carlos Cuerpo, que convocou o encontro a iniciativa propia para coñecer de primeira man o impacto do conflito iraniano sobre o sector. Corpo comprometeuse a estudar con rapidez as propostas. Os transportistas confían en que o próximo Consello de Ministros, previsto para a próxima semana, dea luz verde, polo menos, a algunhas das medidas, aínda que ningún ministro se comprometeu expresamente a iso.

Camioneiros reclaman xubilación anticipada

Pola súa banda, a polémica Plataforma Nacional Defensa Sector do Transporte advertiu que "se o goberno non atende as nosas necesidades" están listos para lanzar un "Paro Nacional Indefinido". Entre as súas reivindicacións está a xubilación anticipada, reformas fiscais e modificación da Lei de Costas. Esta é a Plataforma que liderou as folgas que provocaron desabastecementos hai uns anos.

Pola súa banda, o Comité Nacional do Transporte advertiu nun comunicado que, de non adoptar medidas, existe o riesgo de que se paralice a actividade de transporte con consecuencias graves para a economía e a sociedade. Con todo, o propio Arnedo afastou ese escenario de forma inmediata: o sector non quere parar e prefire o diálogo. Por agora.

Mentres as empresas negocian co Goberno, os traballadores do volante levan semanas con outra batalla aberta. O martes 10 de marzo, preto de 5.000 condutores profesionais —segundo os convocantes— concentráronse fronte ao Ministerio de Transportes en Madrid para esixir a aplicación dos chamados coeficientes reductores, o mecanismo legal que permite adiantar a idade de xubilación en profesións especialmente penosas, perigosas ou con alta sinistralidade.

#CCOO e UXT presentaron en outubro de 2025 unha solicitude conxunta, apoiada tamén pola patronal CETM, para que a Seguridade Social recoñecese o dereito dos condutores a este adianto. Transcorreron máis de catro meses e só recibiron un acuse de recibo. O decreto aprobado polo Goberno en maio de 2025 obriga a responder nun máximo de seis meses, polo que o prazo está a piques de esgotar.

Os datos avalan a urxencia: entre 2013 e 2025 faleceron 1.839 condutores profesionais en accidente de traballo, dúas terceiras partes deles maiores de 55 anos. Francisco Vegas, secretario xeral de Estrada e Loxística de CCOO, o expresa sen ambigüidades: a profesión cumpre todos os requisitos legais, e si non se conceden os coeficientes, o sector irá á folga. Antonio Oviedo, de UXT, foi aínda máis directo e advertiu á ministra de Seguridade Social de que, de denegar a solicitude, enfrontarase a unha folga xeral do transporte sen precedentes.

Galicia no ollo do furacán

A combinación de ambos os conflitos —a alza do combustible e a ameaza de folga laboral— debuxa un escenario de alta tensión para o transporte galego. Galicia depende en gran medida dos camións para o movemento de mercadorías, desde o marisco até os compoñentes de automoción. Unha paralización do sector, aínda que sexa parcial, tería efectos inmediatos nas cadeas de distribución, os supermercados e as fábricas de toda a comunidade.

O Goberno ten os días contados para dar respostas en ambas as frontes. As empresas esperan noticias do Consello de Ministros. Os sindicatos esperan a resolución da Seguridade Social. E os galegos, que os camións sigan rodando.