O ADN foi a clave para a detención do exparlamentario Xabier Ron, denunciado por abusos

O antigo parlamentario de AGE e candidato á alcaldía de Santiago por EU-#EU, Xabier Ron, enfróntase a acusacións por delito de corrupción de menores e un delito continuado de agresión sexual con acceso carnal, violencia e intimidación. Entre as evidencias que sustentan a acusación destácase a exploración da menor como “proba preconstituida” xunto a informes de valoración forense integral do IMELGA. A isto súmanse os informes de ADN que emitiu no seu día o Instituto de Ciencias Forenses e o peritaje psicolóxico avalando a credibilidade do testemuño achegado pola vítima. No que respecta á súa situación profesional, a Consellería de Educación confirmou que Xabier Ron non presta servizo en ningún centro educativo.

Do Parlamento á cela

O proceso que levou a Xabier Ron a prisión precipitouse tras a denuncia presentada pola nai dunha menor que fora alumna do exparlamentario quen é docente de francés en secundaria. Por mor deste testemuño, o Xulgado de Instrución número 1 de Santiago de Compostela, baixo a dirección da maxistrada Ana López-Suevos, emitiu as ordes pertinentes para a entrada e rexistro de dúas vivendas vinculadas ao investigado, así como a incautación de todos os seus dispositivos tecnolóxicos. Sobre estes últimos realizáronse peritajes e envorcados de información.

O martes 28 de xaneiro de 2025, axentes do Equipo da Policía Xudicial da Garda Civil detiveron a Ron e, ese mesmo día, trasladárono ao IES Breamo de Pontedeume, instituto onde exercía como profesor de lingua francesa. En presenza do detido, os axentes realizaron un rexistro exhaustivo do seu material informático e o seu teléfono móbil. A procura de probas incluíu tamén o envorcado de dispositivos telemáticos incautados e a análise de “pezas de convicción” achadas durante os rexistros domiciliarios autorizados.

Unha vez concluído o ateigado no cuartel de Milladoiro (Ames), Ron pasou a disposición xudicial o xoves 30 de xaneiro de 2025. A xuíza ditaminou o seu ingreso en prisión provisional comunicada e sen fianza, unha situación que se mantén inalterada un ano despois. Segundo o auto que puxo fin á instrución o pasado decembro de 2025, o procesado enfróntase a cargos por un delito de corrupción de menores e un delito continuado de agresión sexual con acceso carnal, violencia e intimidación, segundo informan desde o TSXG.

Entre as evidencias que sustentan a acusación destácase a exploración da menor como “proba preconstituida” xunto a informes de valoración forense integral do Instituto de Medicamento Legal de Galicia (IMELGA). A isto súmanse os informes de ADN que emitiu no seu día o Instituto de Ciencias Forenses e o peritaje psicolóxico avalando a credibilidade do testemuño achegado pola vítima. No que respecta á súa situación profesional, a Consellería de Educación confirmou que Xabier Ron non presta servizo actualmente en ningún centro educativo.

Da política ao ostracismo

Xabier Ron, doutor en Filoloxía Románica e integrante do Grupo de Investigación de Románicas da USC, foi unha figura destacada da esquerda galega durante a pasada década. O seu salto á primeira liña política produciuse en 2012, cando entrou no Parlamento de Galicia como deputado de Alternativa Galega de Esquerda (#AGE). Naquel momento, a coalición estaba liderada polo histórico nacionalista Xosé Manuel Beiras e pola actual vicepresidenta segunda do Goberno, Yolanda Díaz, con quen compartía militancia en Esquerda Unida (EU-#EU).
 

Ademais do seu labor parlamentario, Ron foi candidato por EU-#EU á Alcaldía de Santiago de Compostela. Con todo, tras a disolución da coalición AGE, o político apartouse da primeira liña e retomou a súa carreira docente, impartindo clases en localidades como Touro e Ames antes do seu destino final en Pontedeume.

Nin que dicir ten que a noticia da súa detención foi un terremoto político, polo menos en Galicia. Esquerda Unida emitiu un comunicado aclarando que Ron non formaba parte de ningún órgano de dirección desde polo menos oito anos atrás e que non mantiña contacto co partido. Pola súa banda, o Partido Popular de Galicia utilizou o caso para pedir explicacións a Yolanda Díaz, ironizando sobre as compañías da ministra durante a súa etapa no Parlamento galego.

A día de hoxe, a Audiencia Provincial da Coruña rexeitou todas as peticións de liberdade presentadas pola defensa de Ron. O organismo xudicial sostén que a medida de prisión é "idónea" para garantir a integridade da menor e para neutralizar o risco de fuga ante a gravidade das penas solicitadas.

Caso Martiño Ramos: de profesor a prófugo

O caso de Martiño Ramos Soto foi quizá, un dos casos máis impactantes pola forma en que actuou a Xustiza. Este profesor de música de Ourense foi condenado por abusar sexualmente e violar de forma continuada a unha alumna menor de idade, á que primeiro captou a través de Instagram cun perfil falso.

Unha vez que se gañou a confianza da menor, que por aquel entón tiña entre 11 e 12 anos, Ramos aproveitou a conxuntura para obter dela fotos e vídeos de contido sexual. A vítima, xa con 16 anos, acabou bloqueándoo en redes e denunciou os feitos ante o colexio e a Garda Civil.

A Audiencia Provincial de Ourense condenouno a 13 anos e medio de prisión. Con todo, cando se lle ordenou ingresar en prisión, o profesor xa se fuxiu de España co seu pasaporte establecer en Cuba, país sen tratado de extradición con España.
 

Ditouse unha orde de procura e captura nacional e internacional e a policía incluíuno entre o dez fugitivos máis buscados. Finalmente, as autoridades cubanas detivérono na Habana en novembro de 2025.