O SERGAS asina un convenio internacional para a investigación oncolóxica

O Servizo Galego de Saúde (#Sergas) deu un paso significativo na súa aposta pola oncoloxía de precisión ao subscribir un convenio de colaboración co Precision Cancer Consortium (PCC) e a consultoras Fundación Health Innovation Technology Transfer (HiTT) e Avalere Health. O obxectivo do acordo, que terá unha vixencia de catro anos, é acelerar a incorporación do perfil xenómico integral (Comprehensive Genomic Profiling, CGP) no diagnóstico e tratamento de tumores sólidos en pacientes galegos.

O perfil xenómico integral permite analizar de forma simultánea centos de xenes para identificar as alteracións moleculares específicas de cada tumor. Esta ferramenta preséntase como o enfoque máis eficiente para abordar a complexidade biolóxica e clínica da oncoloxía de precisión, xa que posibilita avaliar biomarcadores como BRAF, ALK, EGFR ou KRAS e pode aplicar a múltiples tipos de tumores, como o de pulmón, colon ou próstata. En palabras do Goberno galego, trátase dunha ferramenta "crave" para o desenvolvemento do medicamento personalizado.

A colaboración non se expón como un fin en si mesma, senón como parte dun proceso máis amplo. O acordo enmárcase no desenvolvemento da Estratexia Galega de Oncoloxía de Precisión, que fixa entre as súas metas garantir un acceso temperán e igualitario dos pacientes oncolóxicos ás mellores opcións de diagnóstico molecular e ás terapias dirixidas máis axeitadas para cada caso.

Galicia como modelo nacional

Un dos aspectos máis destacados do proxecto é a súa vocación de alcance estatal. Está previsto que participen observadores doutras comunidades autónomas, coa intención de que Galicia "sirva de exemplo para avanzar na consolidación do perfil xenómico integral como ferramenta diagnóstica clave en oncoloxía", segundo trasladou a Xunta. Nos últimos meses, diferentes foros especializados sinalaron xa a Galicia como un territorio especialmente comprometido co medicamento personalizado, cunha estratexia autonómica ben definida e un modelo de traballo en rede que se perfila como referencia nacional.

Esta ambición non xorde da nada. A constitución do Comité Molecular de Tumores do Sergas, aprobada en 2024, abriu o camiño cara a unha asistencia sanitaria máis personalizada no campo do cancro, impulsando un cambio de paradigma onde o determinante xa non é o órgano onde se localiza o tumor, senón o seu perfil molecular. O novo acordo co PCC profunda nesa mesma dirección.

Ao longo dos próximos catro anos, o proxecto abordará a formación do persoal sanitario, o establecemento de redes de colaboración entre institucións e a identificación dos obstáculos que hoxe frean a extensión do CGP na práctica clínica habitual. A Xunta sinala que o propósito é "eliminar barreiras e mellorar o proceso para incorporar de forma progresiva" esta ferramenta na atención a persoas con cancro.

Un reto pendente en toda España

O contexto no que se produce este acordo reflicte as carencias aínda existentes en todo o territorio nacional. Especialistas e institucións insistiron en que a expansión do medicamento personalizado require reforzar a equidad, estandarizar procesos, garantir o acceso a terapias dirixidas e asegurar unha formación sólida para os profesionais. Galicia parece decidida a non esperar a que esas condicións cheguen por si soas.

O Comité Molecular de Tumores do Sergas, composto por entre 15 e 21 profesionais con experiencia en oncoloxía e hematología de precisión, ten entre as súas funcións establecer os métodos de diagnóstico molecular máis útiles e eficientes, así como propor o catálogo de biomarcadores no ámbito da oncohematología. Este organismo será un dos alicerces sobre os que se apoie o novo proxecto co PCC.

A evidencia científica é contundente: coñecer en profundidade a bioloxía de cada tumor permite ofrecer tratamentos máis eficaces e mellorar a supervivencia. O desafío pendente é lograr que ese coñecemento chegue a todos os pacientes de maneira igualitaria e sostible. O acordo asinado polo Sergas responde directamente a ese reto, con Galicia como campo de probas e coa vista posta en estender o modelo ao conxunto do Estado.

Nin o Precision Cancer Consortium nin as consultoras HiTT e Avalere Health pronunciáronse publicamente sobre o alcance concreto das súas achegas ao proxecto máis aló do recolleito na nota oficial da Xunta. As asociacións de pacientes oncolóxicos de Galicia tampouco emitiron valoración até o momento.