Estudantes paran o 15 de abril contra Abanca e a súa universidade: "A pública afúndese mentres crece a privada"

O vindeiro mércores 15 de abril, os centros educativos de toda Galicia enfrontaranse a unha xornada de folga estudantil convocada por Erguer. Estudantes dá Galiza. A mobilización abarca todos os niveis de ensino e prevé concentracións nas sete cidades galegas: Santiago de Compostela, A Coruña, Vigo, Pontevedra, Ferrol, Lugo e Ourense. O motivo central é a denuncia do que a organización define como unha privatización planificada e acelerada do sistema educativo galego, que respondería a intereses económicos e políticos en detrimento de as clases populares.

A convocatoria non xorde da nada. Erguer leva desde o inicio deste curso impulsando unha campaña baixo a lema Prívannos dun futuro, coa que percorreu institutos, centros de FP e campus universitarios. En novembro, Lucas Pardo, portavoz nacional da organización, alertaba de que a ofensiva privatizadora do Goberno da Xunta volveuse especialmente agresiva nos últimos tempos e afectaba de maneira diferencial aos estudantes das clases populares e a colectivos máis vulnerables, como os que teñen necesidades específicas de aprendizaxe.

A Consellería de Educación, dirixida por Román Rodríguez, non se pronunciou especificamente sobre a folga do 15 de abril. O conselleiro si presentou a semana pasada ante o Parlamento galego os orzamentos para o próximo exercicio, que ascenden a 3.090 millóns de euros —apenas un 1,5% máis que en 2025— e inclúen a convocatoria dunhas 1.500 prazas docentes. Fontes do departamento sinalaron que o incremento na partida de persoal superou os 160 millóns desde o acordo asinado cos sindicatos CCOO, ANPE e UXT. Con todo, as tres centrais levaron aos tribunais ese mesmo pacto por supostos incumprimentos.

CONTRA A PRIVADA

A cuestión universitaria é quizais a que máis tensión acumulou nos últimos meses. Galicia conta con tres universidades públicas —#USC, UDC e UVigo— que segundo as súas propias reitoras non alcanzan o 1% de investimento sobre o PIB que esixe a Lei de Universidades. A ese contexto de infrafinanciación súmase a expansión da Universidade Intercontinental da Empresa (UIE), promovida por ABANCA e autorizada pola Xunta en 2022 como primeira institución universitaria privada da comunidade. En decembro de 2024, o Goberno galego deulle luz verde para ofrecer o grao en Dereito —unha titulación xa presente nas tres universidades públicas—, unha decisión que foi criticada polo BNG, por sindicatos como CIG e CSIF, e polos propios claustros públicos, ao entender que podería vulnerar a normativa que prohibe duplicidades na oferta académica.

A iso engádese a pretensión de CESUGA de inaugurar o curso 2026-27 coa denominada Universidade Emilia Pardo Bazán na Coruña, que sería a segunda universidade privada de Galicia. O proxecto, apoiado por empresarios como Ignacio Rivera (Fillos de Rivera) e Constantino Fernández (Altia), recibiu un informe desfavorable do Ministerio de Ciencia fai máis dun ano. A Xunta, a quen corresponde decidir, non tomou postura. O reitor da UDC, Ricardo Cao, rexeitou a autorización de centros privados que contan con informes negativos, mentres que o BNG pediu formalmente ao Goberno galego que bloquee o proxecto.

O propio sindicato CIG-Ensino sinalou que o persoal docente no ensino non universitario leva catro anos conxelada en 30.424 profesores, cun 33% das prazas desertas nas últimas oposicións. A organización denuncia que Galicia ten o peor horario lectivo en secundaria, FP e réxime especial de toda España.

O CASO DA FP

Na Formación Profesional, Erguer apunta ao recente Decreto Galego de FP como a mostra máis evidente do modelo privatizador. O texto, aprobado sen consenso co profesorado segundo os convocantes, introduce a figura dos docentes asociados procedentes de empresas e potencia os ciclos acelerados orientados á demanda do mercado laboral. O sindicato CIG-Ensino denunciou que a aposta da Xunta pola FP Dual ha disparado a 500 horas as prácticas externas, o que equivale a case un mes menos de clase sen revisión de contidos. Mentres tanto, centros como o CIFP Manuel Antonio de Vigo —un dos maiores do país— arrastran un déficit estrutural que lles impide acometer obras básicas.

No ensino medio, a situación non é moi distinta. Os cocientes nas aulas seguen sendo as mesmas que antes de 2009, sen que se produciu un incremento real nas contratacións de profesorado. Erguer subliña que no último ano pecharon sete centros públicos, mentres a rede concertada e privada non deixa de crecer.

Máis aló das aulas, a organización denuncia que a crise de vivenda dificulta o acceso aos estudos superiores. O peche do Colexio Maior San Clemente na USC supuxo unha perda de prazas residenciais públicas en Santiago mentres os alugueres seguen subindo. A situación é similar en Vigo e A Coruña. A iso únese un transporte interurbano —con Monbús como operador hexemónico na estrada— que os estudantes consideran deficiente e excluínte para quen viven no rural.

As demandas de Erguer inclúen unha Lei Galega de Educación elaborada coa comunidade educativa, a paralización da expansión universitaria privada, a recuperación dos horarios lectivos previos a 2011, a baixada de cocientes, a ampliación de residencias públicas e a supresión de taxas universitarias.