Folga de médicos do SERGAS contra o Estatuto Marco e unha precariedade que "leva a médicos a colgar bátaa"

Unha semana máis, e como xa é costume este marzo, moitos usuarios do SERGAS chegan á porta da consulta sen saber si haberá alguén que atenda as súas doenzas alén da porta. Nesta ocasión, son todos os médicos os chamados a secundar a folga convocada polo Sindicato de Médicos de Galicia (SIMEGA), integrante da Agrupación por un Estatuto Medico e Facultativo (APEMYF), que anima a médicos, facultativos e MIR do SERGAS a secundar os paros desta segunda semana da folga indefinida intermitente que arrincou onte luns e que está proxectada até o final de semana, continuando con este tren de mobilizacións no que parece instalada a sanidade galega e onde se mesturan as condicións dos médicos coa precariedade do servizo e os plans tanto do Goberno de España como da Xunta de Galicia. 

"ESTÁN a MARXINARNOS"

Tras a primeira experiencia de onte, desde SIMEGA o seu portavoz, Enrique Marra, fai unha valoración “moi positiva” da colleita que tivo este paro, xa non só en Galicia, senón a nivel nacional. “A acollida dos compañeiros foi boa, seguen aí, cun seguimento parecido aos anteriores dos últimos meses en defensa do Estatuto Marco”, celebra Marra, que ao seu xuízo a unidade demostrada deixa patente que os facultativos non están dispostos a dar “nin un paso atrás” nas súas reivindicacións.

O desafío está no tellado da ministra de Sanidade, Mónica García, que até agora mantén a súa vontade de levar baixo un mesmo paraugas a todo o persoal sanitario, algo que sorprende dentro de SIMEGA pois, lembran, a ministra, como galena, coñece de primeira man a importancia de que estes profesionais conten cunha normativa específica. Por iso, desde o sindicato non dubidan en cualificar de “desprezo” a actitude do Ministerio neste conflito, tratando de “emponzoñar a negociación buscando un intermediario para dicir que chegaron a un acordo”.

Marra cre que o Foro da Profesión Médica non deixa de ser unha cortina de fume onde non se representando os sindicatos médicos, pois o único que está no mencionado Foro, CESM, desmarcouse dese presunto principio de acordo “anunciado aos catro ventos”.

“Lembráronlles que os acordos sobre folgas fanse na mesa de folga. Están a botar máis leña ao lume, quentando a situación”, critica Marra, que asegura sentir, como outros profesionais, “máis enfadado” polas manobras dun Ministerio sobre o que non queda clara a estratexia, pois o que conseguiu é pór de acordo a todo o colectivo. “Creo que non pensaba que iamos ir unidos”, razoa Marra, que achaca a “un mal cálculo da ministra” a situación de conflito actual, tratando de “desacreditarnos”. 

As reivindicacións dos médicos pasan por cuestións que van desde melloras salariais até unha rebaixa da xornada, pasando por asuntos como a burocracia ou as gardas de 24 horas. Todo iso debería abordar nunha mesa de representación específica dos médicos, que é o que reclaman desde SIMEGA e as organizacións que apoian os paros do Estatuto Marco. “Non queremos que nos mesturen co resto dos sanitarios. Que os médicos decidamos sobre as cousas que teñen que ver cos médicos”, demandan. 

Nese sentido, Marra fai unha comparación co colectivo dos pilotos de avión, pois “igual que teñen a súa propia representación aparte do resto do persoal das liñas aéreas, os médicos temos outras responsabilidades diferentes á de enfermeiras, técnicos ou celadores, que tratan temas, loxicamente, que non teñen nada que ver con eles”.

“Non estamos en igualdade de condicións, están a marxinarnos”, reprocha Marra, que pide “abrir o melón” e sentar nunha mesma mesa de diálogo “non só aos sindicatos médicos profesionais, senón doutras centrais como Comisións, UXT, CSIF…que decidan sobre gardas, xornadas, salarios ou a xubilación activa, porque as gardas que facemos nós non as fai ninguén e a responsabilidade que temos nós non a ten ninguén no sistema”.

Ao tempo, Marra lembra que isto non sería un cambio de paradigma insólito en España, pois sería devolver as cousas “a como eran antes de 2003”, cando baixo o mando de Ana Pastor cambiouse a este modelo que supuxo, aseveran desde SIMEGA, “un retroceso” para o colectivo, que agora se ve “revoltos, con actividades claramente diferentes e que requiren medidas totalmente diferentes”.

DECENAS DE MILES DE CONSULTAS CANCELADAS

En Galicia dáse a particularidade de que a desta semana é unha folga máis, considerando que desde principios de mes está convocada unha folga indefinida na Atención Primaria polo Sindicato Ou’Mega e que vimos de vivir unha folga en todo o SERGAS o pasado xoves convocada pola CIG. O resultado inmediato para os usuarios é que todas estas protestas paralizaron preto de 40.000 consultas no que vai de mes nun contexto no que as listas de espera son cada vez maiores e as acusacións cruzadas entre os sindicatos e a administración sucédense xornada a xornada.

Marra admite que neste caso a folga está motivada polo Estatuto Marco e que son varios os sindicatos que coinciden nesta necesidade, pero lembra que xa no outono SIMEGA sentou a negociar melloras na AP con “acordos que se están cumprindo” e dos que se desmarcaron en Ou’Mega. “Non creo que a sanidade galega estea peor que outras”, valora o portavoz, que ve que os recursos “son limitados” e que moitos sindicatos se atopan “no bordo”, polo que ven forzados a recorrer a extremos como o da folga. 

Por iso, convida á administración galega a “mover ficha” e tomar parte no conflito para “forzar ao Goberno central” a que retire a súa proposta para o Estatuto Marco, de forma que se empece a falar dunha vez por todas de “un estatuto para médicos e facultativos”.

"TEREMOS QUE VOLVER Ás ANDADAS"

Con todo, no que se mostran especialmente vixiantes é en que se cumpra o pactado en novembro, pois hai unhas semanas lembraban desde o sindicato que a Consellería de Sanidade ten até o 1 de xullo para resolver o conflito coas axendas dos médicos de cabeceira, pondo o tope nas 30 consultas diarias. Superado o ecuador entre o acordo e a cristalizaciónde a medida, o certo é que o tempo aprema. 

“Esperemos que se cumpra”, subliñan desde SIMEGA, que creen que deron “boa vontade” e un tempo prudencial para que a Xunta traballase neste sentido. De todos os xeitos, Marra non esconde que, a pesar do pactado, “van seguir chegando pacientes e aparecendo xente sen cita”, algo que asumen, pero polo que hai que buscar fórmulas para desconxestionar e evitar esa sobrecarga nas “axendas e continxencia”, absorbendo a demanda “no mesmo día ou ao día seguinte por medio de novas consultas que pasarían de maneira voluntaria determinados médicos”. 

“Solucionaríase o das 30 citas. Así de fácil”, resolve Marra, que cre que hai que dar “un tempo” para organizar este sistema, como ocorre coa voluntariedad de traballar as gardas en Atención Primaria, algo que tería que estar disposto en cuestión de 15 días para que o 1 de abril xa arranque coas listas de voluntariedad dispoñibles.

“Os nosos acordos están aí. Evidentemente, se chegamos ás datas e non cumpren, teremos que volver ás andadas”, salientan desde o sindicato, onde recalcan que asuntos como a carga burocrática ou o lastre que supoñen as consultas telefónicas foron tamén amplamente debatidos e terían que ter unha solución para o inicio do verán, especialmente en todo o relativo a casos como “todos os informes sociais que non fai falta que os médicos reiteren cada vez que se presentan, pois iso pódeno facer os asistentes sociais” ou os partes de baixa, cos que “quedaron que ían dar unha nova forma”, asuntos a tratar nas reunións periódicas para seguir estas evolucións.

"NON ATOPAN MÉDICOS" CANDO "SOBRAN MÉDICOS"

En paralelo, a Xunta está a cubrir as carencias da sanidade galega con médicos sen a especialidade para atender en centros de saúde e PAC da comunidade, unha medida sobre a que desde SIMEGA din estar completamente en conta pero que entenden que é froito de “a desesperación”. “Non atopan. E, como non hai, teñen problemas serios”, relata Marra, que ve preferible que os centros conten con médicos, aínda que non teñan a especialidade que un sen ningún médico. En calquera caso, o que piden é que “estes médicos sen título contrátense como técnicos sanitarios para axudar nas consultas”, xa que a preferencia é contar con centros de saúde “con médicos habilitados e coa especialidade feita”. 

Para Marra esta non é unha cuestión de estratexia, senón un síntoma, insiste, de “desesperación” polas dificultades de atopar aos profesionais formados que cubran as consultas buxán, xa que isto deriva en que outros médicos asuman esa sobrecarga e colapse o sistema. “Ao final, o que fan é sobrecargar aos poucos que quedan, e os poucos que quedan, cando levan un mes, dous meses, tres meses…se cadra pican e xa non poden máis”, lamenta Marra, que sanciona que unha xornada de sete horas véxanse até tres axendas nalgúns casos. 

Ocorre tras anos de desatención ao colectivo médico, que se viu obrigado a emigrar a outros sistemas de saúde ou, directamente, a outros países pola precariedade da sanidade galega. Marra explica que, paradoxalmente, non é que falten médicos, porque “os hai, e dabondo, basta mirar a última convocatoria do MIR os que non teñen praza”, pero que non están dispostos a aceptar as malas condicións do Servizo Nacional de Saúde, con independencia da comunidade que sexa. “Non perdemos tantos profesionais con outras comunidades. Perdémolos porque se foron á privada, ao estranxeiro ou porque decidiron colgar bátaa. E isto é moi duro despois de seis anos de carreira e cinco de especialidade”, apostila. 

“Médicos hainos, si, pero si non hai unhas condicións atractivas a xente non vai traballar da maneira que aquí o SERGAS e no resto do sistema nacional de saúde están a impornos. Están a impor un sistema de low cost, de baixo gasto, que xa vén aplicar desde os recortes da época de Zapatero e de Rajoy. Os médicos estamos fartos. E non o imos a sufrir máis. O medicamento custa o que costa en calquera país de Europa e aquí resulta que ten que custar menos. Eles verán”, abunda Marra.

FOLGA INDEFINIDA?

Así as cousas, e ante a previsión de que as protestas sigan nas próximas semanas e meses, desde SIMEGA non se atreven a pór un teito ás fórmulas de presión do sindicato, que até agora mantivo unha especie de “folga indefinida intermitente”, pero que agora valoran, mesmo, facela de maneira continua. 

“Pódese transformar si o Ministerio dá algún paso en falso máis. Se o anteproxecto pasa do Consello de Ministros ao Parlamento, aí poríannos contra a parede. Non o imos a consentir. Se hai que parar o medicamento a nivel nacional con este tipo de accións, farémolo”, anuncia Marra, á vez que puntualiza que a forza política que apoia a Mónica García “non ten responsabilidade en ningunha autonomía”, pero son as comunidades as que están, “atadas de pés e mans”, pagando os pratos rotos da folga. “Se ela acelera e vai a máis, nós iremos a máis”, gabia.