A dor crónica afecto xa a un de cada catro adultos, non hai porqué resignar

Durmir mal, depender de analxésicos ou renunciar a hobbies son xestos cotiáns para miles de persoas. Cando estas molestias persisten máis de tres meses, os especialistas falan de dor crónica, unha condición que afecta aproximadamente ao 25 % da poboación adulta española. En centros galegos como o Hospital Quirónsalud Miguel Domínguez de Pontevedra, advirten de que o máis preocupante non son só as cifras, senón a asunción social do sufrimento como algo normal.

O doutor Nabor Fernández, membro da súa Unidade da Dor, explica que moitas persoas “aguantan” pensando que o malestar pasará ou temen enfrontar ao diagnóstico. Noutros casos, aparece unha adaptación tan gradual á perda de mobilidade que o paciente apenas é consciente da súa deterioración. Esta resignación, recalca, atrasa o tratamento e incrementa o risco de cronificación.

A dor apréndese “”: a memoria do sufrimento

O adiamento na atención pode ter consecuencias neurobiológicas. Fernández detalla que, co tempo, o sistema nervioso pode xerar unha especie de “memoria da dor” debida a fenómenos de neuroplasticidad. Este mecanismo amplifica o sinal doloroso e dificulta que os tratamentos sexan efectivos, facendo que o control da dor vólvase máis complexo a longo prazo.

Ademais, o impacto esténdese moito máis alá do físico. Cando un paciente chega a consulta tras meses –ou mesmo anos– de evolución, é habitual achar trastornos do soño, ansiedade, baixo ánimo ou retraimiento social, especialmente na contorna familiar e laboral. Tamén son frecuentes os tratamentos inadecuados, que perpetúan a sensación de frustración e dependencia dos analxésicos.

En Galicia, onde a poboación envellecida e as doenzas musculoesqueléticas son máis prevalentes que noutras comunidades, a dor crónica constitúe un importante desafío sanitario. Segundo estudos do Sergas e de sociedades médicas galegas, a atención precoz e multidisciplinar mellora o prognóstico, pero aínda persisten barreiras culturais e de acceso, especialmente en áreas rurais.

O doutor Fernández recomenda acudir a unha valoración médica específica cando a dor persiste máis de tres meses, interfere co descanso, limita a autonomía ou non mellora con analxésicos habituais. Tamén é un aviso claro cando obriga a modificar rutinas diarias ou causa dependencia de medicación sen lograr un control estable.

O especialista lembra que canto antes se actúe, maiores son as posibilidades de reverter a sensibilización do sistema nervioso e evitar que a doenza se consolide. A abordaxe máis eficaz, engade, combina tratamentos farmacolóxicos, fisioterapia, apoio psicolóxico e actividade física adaptada, co obxectivo de recuperar funcionalidade e mellorar a calidade de vida.

O enfoque da dor crónica ha cambiada: xa non se trata de suprimir unicamente a sensación dolorosa, senón de restaurar a capacidade de vivir de forma activa e autónoma. Desde a Unidade da Dor pontevedresa insisten en que resignar ou pospor a atención non debería ser unha opción. “Non se trata de afacer a sufrir”, resume o especialista, “senón de entender a orixe da dor e tratalo correctamente antes de que condicione a vida da persoa”.