España ante os menores migrantes en 2025: repartición por CCAA e ordes do Tribunal Supremo

Os menores migrantes non acompañados que chegan a España acapararon especialmente a atención durante 2025 xa que tras o bloqueo e a tensión entre administracións, o exercicio quedou marcado polo acordo que permitiu establecer un sistema de repartición entre comunidades autónomas. Ademais, o Tribunal Supremo ha lembrado ao Goberno central a súa obrigación de facerse cargo dos nenos e adolescentes solicitantes de asilo.

Neste sentido, o Executivo pechou en marzo con Junts un acordo para a repartición duns 4.000 menores migrantes que se atopaban en Canarias. O Congreso dos Deputados convalidó en abril o real decreto-lei para levar a cabo a distribución. En concreto, contou con 179 votos a favor (#PSOE e socios), 170 en contra (#PP e Vox) e a abstención de UPN.

No debate, PSOE e socios pediron aos grupos da Cámara Baixa o apoio para o real decreto-lei, polo que se aproban medidas urxentes para a garantía do interese superior da infancia e a adolescencia ante situacións de continxencias migratorias extraordinarias. Este modificou o artigo 35 da Lei de Estranxeiría e establece os criterios de repartición de menores migrantes entre as autonomías.

Así mesmo, o Consello de Ministros aprobou en agosto o real decreto de capacidade ordinaria do sistema de protección e tutela de menores non acompañados das comunidades autónomas. Nel, o Goberno cifrou a capacidade ordinaria dos sistemas de acollida nun cociente de 32,6 prazas para nenos e adolescentes migrantes non acompañados por cada 100.000 habitantes para o conxunto de España.

Tras a aprobación deste real decreto, aquelas comunidades e cidades autónomas que multipliquen por tres a súa capacidade ordinaria serán declaradas en situación de continxencia migratoria extraordinaria, o que activará o protocolo de traslados.

O Goberno estableceu que a capacidade ordinaria de acollida é de 2.827 prazas en Andalucía, 2.650 en Cataluña e 2.325 na Comunidade de Madrid, as tres rexións que teñen maior capacidade ordinaria de acollida.

Por comunidades, Aragón ten unha capacidade ordinaria de acollida de 441 menores, Asturias de 331, Illas Baleares de 406, Canarias de 737, Cantabria de 194, Castela e León de 783, Castela-A Mancha de 692, Estremadura de 344, Galicia de 886, Murcia de 517, Navarra de 223, País Vasco de 731, A Rioxa de 107, Ceuta de 27 e Melilla de 28.

MENORES MIGRANTES SOLICITANTES DE ASILO
Doutra banda, en marzo o Tribunal Supremo ha pedido este ano até en tres ocasións ao Executivo que se fixese cargo cos seus propios medios duns 1.000 menores migrantes non acompañados que solicitaran asilo en Canarias. O primeiro auto tivo lugar en marzo.

Posteriormente, en xuño, o Tribunal Supremo volveu intervir e ameazou con sancións coercitivas se o Executivo non adoptaba de forma urxente as medidas solicitadas. Tamén en outubro emitiu un novo requirimento dándolle 15 días improrrogables.

Pola súa banda, o Goberno deu por cumprido o 21 de novembro o auto do Supremo, tras ofrecer 817 prazas para menores migrantes solicitantes de asilo, coincidindo coa finalización do prazo. Xa en decembro, o Supremo requiriu ao Goberno para que nun prazo de 30 días fágase cargo dos menores migrantes solicitantes de asilo dos que se encarga a Comunidade de Madrid.

O Supremo ditou a medida a través dun auto, ao que tivo acceso Europa Press, da Sala do Contencioso-Administrativo e que se refire aos menores non acompañados que soliciten protección internacional ou manifestado a súa vontade de pedila, "coa necesaria colaboración e cooperación da comunidade autónoma requirente".

Os maxistrados dispoñen que as actuacións "deberán desenvolver baixo o principio do superior interese do menor" e que o Goberno deberá dar conta ao Supremo, ao finalizar ese prazo dun mes, do que fixo para cumprir o requirido.

O TERMO 'MENA' E O seu USO DESPECTIVO
Neste caso, a Comunidade de Madrid presentou un recurso contencioso-administrativo contra a desestimación do requirimento efectuado o pasado xullo ao Goberno central para que adoptase o solicitado e, ademais, solicitou a medida cautelar agora adoptada.

Aínda por riba, a RAE avanzou recentemente que incoporaba o uso despectivo que se fai do acrónimo 'mena' para referir a estes menores. Aínda que o termo xa fora incorporado ao dicionario da institución anteriormente sen que ninguén se opuxese, as valoracións aumentaron a final de ano.

O Goberno, a través dos seus secretarios de Estado de Migracións, Pilar Cancela (#PSOE), e Mocidade, Ruben Pérez (Sumar), lamentaron a presenza da palabra en dicionario e advertido de que é un termo que "deshumaniza" aínda que entenden que a RAE actúa como mero notario do uso que os españois fan da lingua. Tamén a ONG lamentaron agora a presenza deste termo no dicionario.