Conflito na PAC: abrirán as urxencias no seu centro de saúde o vindeiro sábado?

A reforma do Decreto 172/1995 sobre Urxencias acendeu todas as alarmas nunha parte significativa dos profesionais da PAC dependentes do SERGAS. Agrupados en plataformas críticas, numerosos profesionais oponse frontalmente a esta modificación ao considerar que supón un empeoramento substancial das súas condicións laborais e un retroceso na calidade asistencial. A principal diverxencia dentro do conflito reside na decisión da Xunta de convertir a mañá dos sábados en xornada de atención continuada na PAC. 

Anteriormente, esta franxa horaria era atendida polo persoal das consultas ordinarias nos centros de saúde. Para os profesionais afectados, isto non representa unha mellora, senón unha ampliación encuberta da súa xornada laboral que non respecta a recente redución a 35 horas semanais. Ademais, denuncian un aumento da penosidad ao ver obrigados a traballar máis fins de semana baixo un modelo que consideran imposto de forma unilateral e sen unha negociación real.

Pola súa banda, a Consellería de Sanidade sostén que o obxectivo primordial é dotar de "seguridade xurídica" a unha prestación que xa se realizaba de facto os sábados pola mañá. Segundo a administración, esta ordenación é imprescindible para garantir a cobertura da atención continuada nun contexto marcado polo déficit de profesionais de atención primaria e a necesidade de compatibilizar o servizo cos acordos de redución de xornada. Neste escenario de alta tensión, o pasado 15 de abril de 2026, a Mesa Sectorial de Sanidade formalizou un acordo de melloras laborais e retributivas asinado polo Sergas e as centrais sindicais CSIF, CCOO e UXT. Con todo, este acordo atopouse co rexeitamento frontal da CIG e da plataforma de profesionais da PAC (Plataforma contra ou Decretazo), que cualifican o pacto de insuficiente e prexudicial para o modelo sanitario.

Incentivos económicos fronte á perda de servizos

O acordo subscrito por CSIF, CCOO e UXT —que ten aplicación inmediata nas retribucións e prevé medidas específicas a partir do 1 de xuño de 2026— apóiase fundamentalmente nun paquete de incentivos económicos e un incremento de prazas. Os puntos clave aceptados por estes tres sindicatos, tras as propostas de Sanidade, inclúen melloras retributivas progresivas. Así, aplicaríase un incremento do 15,36% na xornada complementaria para o persoal médico, que se traducirá nunha subida de 5 €/hora (2 € desde abril de 2026 e 3 € adicionais en xaneiro de 2027).

En Enfermaría consolídase un aumento do 22,62% para os profesionais de enfermaría da PAC, aplicado xa desde comezos de ano. Tamén se engade un plus por xornada de sábado. A partir do 1 de xuño, as xornadas de 24 horas realizadas en sábado contarán cunha retribución adicional de 168 € para facultativos, 135 € para enfermaría e 96 € para o persoal de xestión e servizos.

Contémplase tamén a ampliación do persoal cun compromiso de incrementar o persoal da PAC con 211 novas prazas entre 2026 e 2028, das cales 100 serán de médicos, 80 de enfermaría e 31 de xestión.

O acordo engade unha redución progresiva da fragmentación de tramos na xornada complementaria para que, nun prazo de tres anos, os profesionais perciban o valor máximo incentivado desde a primeira hora. O documento inclúe melloras para os médicos de urxencias dos hospitais, cun aumento de 5 euros nas horas de garda e o recoñecemento da noite do venres como prefestiva.

Fronte a esta postura, a CIG e as plataformas de traballadores manteñen un "non" rotundo. Argumentan que estas subidas salariais son unha manobra para enmascarar a degradación das condicións de traballo e a perda de asistencia no rural. Para o sindicato nacionalista e os colectivos en rebeldía, o acordo non soluciona a sobrecarga nin o déficit estrutural de médicos de familia.

O impacto do "decretazo": peches nos centros de saúde e risco asistencial

As condicións laborais que a CIG e os portavoces da PAC non aceptan transcenden o estritamente económico. Denuncian que o novo decreto implica o peche de numerosos centros de saúde que até agora prestaban atención os sábados pola mañá co seu propio persoal. Esta medida leva que poboacións enteiras, especialmente en áreas rurais ou periféricas, perdan o seu punto de referencia sanitario próximo, obrigando aos pacientes a realizar maiores desprazamentos cara á PAC centralizados.

Alicia Colmeiro, portavoz de Plataforma contra ou Decretazo, advirte das consecuencias críticas para a atención Ao pechar os centros periféricos e non aumentar proporcionalmente os equipos na PAC, os profesionais de garda enfróntanse a un volume inasumible de pacientes, o que xera demoras e tensións.

A reforma supón, en moitos casos, a suspensión da atención por parte de pediatras os sábados pola mañá, centralizando as urxencias infantís na PAC, onde non sempre existe esta especialidade de forma presencial.

Por último, denuncian que se pretende pagar a mañá do sábado como unha xornada ordinaria, sen ter en conta que traballar en fin de semana debería levar un recoñecemento maior de penosidad e descanso. En canto á xestión da Consellería de Sanidade, esta deixou claro que o horario da PAC os sábados será de 24 horas. 

A que xorde a continuación é que vai ocorrer coas urxencias nos centros de saúde os sábados pola mañá. Aínda que o acordo menciona que a actividade se rexerá polo "principio de voluntariedad efectiva" mediante un programa regrado, a realidade operativa xera dúbidas entre os facultativos. Sanidade non contempla a apertura ordinaria de todos os centros de saúde os sábados, senón a consolidación da PAC como o nodo único de urxencias nesa franxa. 

A falta dun consenso pleno augura un conflito prolongado entre Consellería e os 700 profesionais que integran a plataforma de PAC en toda Galicia.